kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
BEŞİNCİ DAİRE 1997 2034 1995 4159 09/10/1997
 
YANLIŞLIĞIN DÜZELTİLMESİ YOLUYLA DAVACININ FAİZ TALEBİ KONUSUNDA HÜKÜM
TESİS EDİLEMİYECEĞİ HK.<
Ankara 3. İdare Mahkemesinin ... günlü, 1995/244 sayılı kararının di-
lekçede yazılı nedenlerle temyizen incelenerek bozulması isteminden i-
barettir.
Davacı, burslu olarak yurtdışına gönderilmesi nedeniyle 657 sa-
yılı Kanunun 79 uncu maddesi uyarınca tarafına fark ödeme yapılmasına
dair ... günlü başvurusunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin
işlemin iptali ve burs farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine
hükmedilmesi istemiyle dava açmıştır.
Ankara 3. İdare Mahkemesinin 1.2.1995 günlü, 1995/244 sayılı
kararıyla; davacıya İrlanda Hükümetince ödenen burs tutarının o ülkede
9. dereceden aylık alan meslek memurlarına ödenen aylığın yarısından
az olması halinde farkın kurumlarınca ödenmesi gerekeceğinin 657 sayı-
lı Kanunun 79. maddesi hükmü gereği olduğundan ve davacının da aldığı
burs tutarının o ülkede 9. dereceden aylık alan meslek memurlarına ö-
denen aylığın yarısından az olduğu anlaşıldığından aradaki farkın Ana-
yasanın 125. maddesinin son fıkrası hükmü gereğince ödenmesinin gerek-
tiği; ancak 2577 sayılı Kanunun 12. ve 11. maddeleri hükümleri gözö-
nünde bulundurulduğunda, davacının yurtdışına gönderilmesine olanak
veren 16.9.1992 günlü Bakanlık oluruna karşı süresi içinde dava açma-
dığı gibi anılan kararın her ay uygulanmasına karşın 14.1.1993 günlü
başvurusuna cevap verilmemesi üzerine 15.3.1993 tarihinda açtığı dava-
nın Ekim 1992 - 15.11.1992 tarihleri arasındaki isteminin süre aşımı
nedeniyle incelenme olanağının bulunmadığı; başvurusundan geriye doğru
60 günlük süre içindeki alacaklarının ise davacıya ödenmesinin gerek-
tiği gerekçesiyle davacının talebinin 15.11.1992 tarihinden önceki
kısmının süre aşımından reddine, bu tarihten sonraki talebinin reddine
ilişkin işlemin ise iptaline, anılan tarihten sonraki farkların dava
tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine
hükmedilmiştir.
Davalı idare; usul ve hukuka aykırı olduğunu iddia ettiği İdare
Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 79.maddesinin 2.
fıkrasında; bilgilerini arttırmak için yabancı memleketlere burslu o-
larak gidenlerin aldıkları burs miktarı, gönderildikleri ülkede sürek-
li görevde bulunan ve dokuzuncu derecenin 1. kademesinden aylık alan
meslek memurlarına ödenmekte olan yurtdışı aylığın 2/3'ünün altında i-
se aradaki farkın kurumlarınca kendilerine ödeneceği kurala bağlanmış-
tır.
Temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin 2577 sayılı yasanın
49. maddesine uygun olup olmadığını incelemeden önce davanın hukuki
nitelemesinin yapılması gerekli görülmüştür. Her ne kadar davacı dava
dilekçesinde 657 sayılı Yasanın 79. maddesi uyarınca burs farklarının
ödenmesi için idareye yaptığı 14.1.1993 günlü başvurusunun cevap ve-
rilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin "iptalini" de istemiş ve İ-
dare Mahkemesince dava bu işlemin iptali ve fark ödemelerin tazmini
istemi olarak nitelendirilip, karar verilmiş ise de davacının
14.1.1993 günlü başvurusunun "burslu olarak gönderildiği İranlanda'da
kendisine ödenen burs miktarı ile bu ülkede görev yapan ve 9/1 derece-
den maaş alan meslek memurunun aldığı aylığın 2/3'ü arasındaki farkın
ödenmesi" istemini içermesi ve böylece bu başvuru ve reddi üzerine a-
çılan davayla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yurtdışı aylık-
larının ödenmesinde 657 sayılı Yasanın 79. maddesinin uygulanmasını o-
lanak dışı bırakan işleminin uygulanmasından doğan maddi zararlarının
giderilmesinin amaçlanması karşısında davanın bir "tam yargı davası"
niteliğinde bulunduğuna ve dolayısıyla süre yönünden 2577 sayılı Yasa-
nın 12.ve 11.maddelerine göre ele alınması gerektiğine karar verilerek
temyiz isteminin incelenmesine geçildi.
Anayasanın 125.maddesinin son fıkrası "idare,kendi eylem ve iş-
lemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür."kuralını koymakta; 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 12.maddesinde idari işlemler-
den, 13.maddesinde de idari eylemlerden doğan zararların karşılanması
amacıyla açılacak tam yargı davalarının açılma yöntem ve süresi göste-
rilmiş bulunmaktadır.
"İptal ve Tam Yargı Davaları" başlığını taşıyan ve "İlgililer
haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştay ve İdare ve
Vergi Mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve
tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi,ilk önce iptal dava-
sı açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın
veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği
veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tari-
hinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilir.Bu halde
de ilgililerin 11.madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır."
hükmünü koyan 12.maddeye göre,tesis ve tebliğ edildiği tarihten iti-
baren maddi ve manevi zararlar doğuran işlemlerden dolayı ilgili doğ-
rudan doğruya tam yargı davası açabileceği gibi iptal ve tam yargı da-
vasını birlikte de açabilir; yada önce iptal davası açarak bu davanın
karara bağlanması üzerine,bu husustaki kararın tebliğinden itibaren de
dava süresi içinde tam yargı davası açma yoluna gidebilir.
12.maddenin son tümcesinin yollamada bulunduğu 11.madde "Üst
makamlara başvurma"yı düzenlemekte olup,ilk üç fıkrası "ilgililer ta-
rafından idari dava açılmadan önce,idari işlemin kaldırılması,geri a-
lınması,değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan,üst
makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde
istenebilir. Bu başvurma,işlemeye başlamış olan idari dava açma süre-
sini durdurur.Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş
sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava
açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş
süre de hesaba katılır." hükmünü taşımaktadır.
12.madde,belirtilen seçeneklerin dışında,dördüncü bir seçeneği
daha düzenlemiş bulunmakta ve ilgililerin".. bir işlemin icrası sebe-
biyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi i-
çinde tam yargı davası" açabileceklerine işaret edilmektedir.Tümcenin
521 sayılı Danıştay Kanununun 71. maddesine, 1740 sayılı Yasa ile ya-
pılan değişiklikle eklenmiş olduğu ve 2577 sayılı Yasanın 12.maddesi-
nin 71.maddenin değişik metninin aynen tekrarı niteliğinde bulunduğunu
belirtmek gerekir. 12.maddenin sözü geçen tümcesinde yer alan "işlemin
icrası" sözcükleriyle yasa koyucunun tesis edilmekle hemen zarara yol
açmayan,başka bir ifadeyle işlem tesisi ile zarar doğurucu sonuçları
yaratan uygulaması farklı zamanlara rastlayan halleri kastettiğinde
kuşkuya yer yoktur.521 sayılı Yasanın 71.maddesinde 1740 sayılı yasa
ile yapılan değişiklik gerekçesinde bu husus şöyle açıklanmaktadır;"
Diğer taraftan şahsın hakkının,her zaman, işlemin tesis edildiği ta-
rihte ihlal edilmediği ancak, işlemin icrası sırasında zararın meydana
gelebildiği de bir vakıadır.Bu gibi hallerde açılacak tam yargı dava-
sının süresinin başlangıcının nasıl tayin edileceği uygulamada tered-
dütlere mucib olduğundan bu hususta da maddeye açıklık getirilmiştir.
Hakkın ihlali işlemin tesis tarihinde değil de bu işlemin icra-
sı (yürütülmesi) tarihinde vuku bulmuş ise, tam yargı davası işlemin
icrası tarihinden itibaren doksan gün içinde açılabilecektir."
Avrupa Entegrasyonu ile ilgili konularda çalışmalar yapmak için
tahsis edilmiş bulunan "Jean Monnet" kurslarına aday gösterilen dava-
cının Dışişleri Bakanlığınca yapılan sınavda başarılı olarak burs al-
maya hak kazandığı ve İrlanda'nın Dublin kentinde bulunan Üniversity
College Colways'de düzenlenen kursa davet edildiği; Avrupa Topluluğu
Komisyonunca davacıya gidiş-dönüş uçak bileti ve ayda 450 IRL tutarın-
da burs ve 250 IRL tutarında giyecek ve 250 IRL tutarında kitap satın-
alma ödeneğinin verilmesinin kararlaştırıldığı; Çalışma ve Sosyal Gü-
venlik Bakanlığının 16.9.1992 günlü, 1840 sayılı oluruyla da davacıya
sadece Toplu Konut Fonu ödenmesinin diğer tüm masrafların Avrupa Ko-
misyonunca karşılanması, bunun dışında bir ödeme yapılmayacağının be-
lirtilerek 13 ay 15 gün süreyle yurtdışına gönderildiği; 12.10.1992
tarihinden itibaren İrlanda'da kursa başlayan davacıya 657 sayılı Ka-
nunun 79. maddesinde öngörülen fark ödemesinin ilk kez 1.11.1992 tari-
hinde yapılması gerekirken yapılmadığı ve aynı şekilde ödememe işlemi-
nin takip eden aylarda da yinelendiği; davacının 14.1.1993 tarihinde
davalı idareye başvurarak fark ödemesi yapılmasını istediği, istemine
herhangi bir cevap verilmemesi üzerine de 15.3.1993 tarihinde bakılan
davayı açtığı, İdare Mahkemesince de dava konusu işlemde hukuka uyar-
lık görülmediğinden bahisle 15.11.1992 tarihinden önceki istemin süre
aşımından reddine, bu tarihten sonraki talebinin reddine ilişkin işle-
min ise iptaline hükmedildiği, ancak davacının faiz talebi de olduğu
halde bu konuda hüküm tesis edilmemesi üzerine davacının 30.6.1995 gü-
nü kayda giren dilekçesiyle bu hususu belirterek 2577 sayılı Kanunun
29. maddesi uyarınca faiz talebinin karara eklenmesini istediği, Mah-
kemece de 19.7.1995 tarihinde "Yanlışlığın Düzeltilmesi Talebinin Ka-
bulü" ne karar verilerek dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine
hükmedildiği dosyanın incelenmesinden anlaşılmıştır.
Davacı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yurtdışı aylık-
larının ödenmesinde 657 sayılı yasanın 79. maddesinin uygulanmasını o-
lanak dışı bırakan kararının iptali için dava açmadığı gibi, sözkonusu
kararın uygulandığı 1.11.1991 tarihinden itibaren de 2577 sayılı Kanu-
nun 12. maddesi uyarınca süresi içinde tam yargı davası açmayarak anı-
lan tarihte yapılan uygulamadan (icradan) doğan zararlar yönünden dava
süresini geçirmiş bulunmaktadır.
1.12.1992 tarihi ile daha sonraki uygulama işlemlerine gelince:
Başta da değinildiği gibi, 2577 sayılı Yasanın 12. maddesi "...
bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden
itibaren" 60 gün içinde tam yargı davası açılabilmesine olanak tanı-
maktadır. Davacının, 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamındaki
14.1.1993 günlü başvurusu üzerine herhangi bir cevap verilmediği ve
davanın 15.3.1993 tarihinde açıldığı gözönünde bulundurulduğunda
1.12.1992 tarihinden sonraki uygulama işlemleri yönünden davanın süre-
sinde olduğu anlaşıldığından bu tarihten itibaren davacıya burs fark-
larının ödenmesine hükmedilmesi gerekirken Mahkemece (yurtdışı aylık-
larının her ayın 1. günü verildiği hususu gözardı edilerek) 15.11.1992
1.12.1992 tarihleri arasındaki süre için burs farkı ödenmesine hükme-
dilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan, 2577 sayılı Kanunun 30. maddesine göre, ancak iki
tarafın adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaları sonucuna ilişkin yanlış-
lıklar ile hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesinin
istenebilmesi mümkün iken Mahkemece, davacının faiz talebi hakkında
hüküm tesis edilmemesi hususunun (ancak temyiz incelemesine konu ola-
bileceği hususu gözardı edilerek) anılan madde kapsamında değerlendi-
rilerek yanlışlığın düzeltilmesi yoluyla faize hükmedilmesinde ve işin
esası bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 79/2 maddesi-
nin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 378 sa-
yılı KHK.'nin 2. maddesi ile değişik hükmüne dayanılarak uyuşmazlığın
çözümlenmesi gerekirken, bu KHK'den önceki hükme dayanılmasında da hu-
kuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Ankara 3. İdare Mahkemesince verilen
1.2.1995 günlü, 1995/244 sayılı kararın 1.12.1992 tarihinden itibaren
burs farkının ödenmesine ilişkin kısmına yönelik temyiz isteminin red-
diyle bu kısmın onanmasına; 15.11.1992-1.12.1992 tarihleri arasındaki
dönem için davacıya ek burs farkı ödenmesine hükmedilmesine ilişkin
kısmı ile yanlışlığın düzeltilmesi yoluyla faize hükmedimesine ilişkin
kısmı yönünden ise davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle bu kı-
sımların 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin
1/b fıkrası uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile
değişik 3.fıkrasına göre anılan kısımlar hakkında yukarıda belirtilen
hususlar gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı ge-
çen Mahkemeye gönderilmesine, karar verildi. (MT/NÇ)

(DAN-DER; SAYI:95)




 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA