kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
ÜÇÜNCÜ DAİRE 1975 97 1975 67 19/02/1975
 
657 SAYILI YASA KAPSAMINA ALINAN ÇARŞI VE MAHALLE BEKÇİLERİYLE KÖY
İMAMLARININ ÜCRETLERİNİN GELİR VERGİSİNE TABİ OLMASI GEREKTİĞİ HK.(*)<
Tereddüt konusu olan istişari mütalaa istemine neden teşkil eden husus
köylerde görev yapan imamlarla çarşı ve mahalle bekçilerinin ücretle-
rinden gelir vergisi kesilip kesilmiyeceğidir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun soruna ilişkin bulunan ve Gelir Ver
gisinden istisna edilen ücretleri gösteren 23.maddesinin 202 sayılı
Kanunla değiştirilen beşinci bendi şu şekildedir:
"Mahalle ve köy muhtarları ile köylerin katip, korucu, imam, bekçi ve
benzeri müstahdemleri, çiftçi mallarını koruma bekçileri ile çarşı ve
mahalle bekçilerinin ücretleri"
Sorunu, imamlar yönünden ele aldığımız zaman görürüz ki, ücretleri ge-
lir vergisinden istisna edilen imamlar, "köylerin imamları" dır. Bu
ibarenin köy tüzel kişiliğince istihdam edilen, ücretleri aynen veya
nakten köyce ödenen imamları içermekte olduğu açıktır. Diyanet İşleri
Başkanlığınca tahsis edilen kadrolarda çalıştırılan ve 657 sayılı Dev-
let Memurları Kanununa tabi bulunan imamlar, "köylerin imamları" de-
ğil, Devletin köylerde çalışan imamlarıdır. Bunların vergi yükümlülüğü
yönünden, diğer Devlet memurları, bu arada örneğin bucak, ilçe ve il
merkezinde çalıştırılan imamlar veya köy öğretmenleri, sağlık memurla-
rı ve ebelerine nazaran bir ayrıcalıkları olduğunu, kanunkoyucunun
böyle bir amaç güttüğünü kabule imkan yoktur.
Bu istisnanın nedenleri üzerinde durmakta yarar vardır: 442 sayılı Köy
Kanununun 85.maddesinde "köy imamlarına köyce şimdiye kadar ne verili-
yorsa yine o verilecektir. Ancak verilen şeyler ihtiyar meclisi vası-
tasiyle toplanır ve verilir." hükmüne dayanılarak, uygulamada, köy
imamları ücretlerinin yerine göre aynen ve örfen belirli zamanlarda
verilmekte oluşu, bunun genellikle en az geçim indirimi civarında bu-
lunuşu, köy idarelerinin, vergi sorumlusu olarak gelir vergisi kesin-
tisi yapmalarındaki güçlük, böyle bir istisna hükmünün konulmasına ne-
den teşkil etmiştir.
Köy imamları yönünden durum bu şekilde ortaya konulunca, çarşı ve ma-
halle bekçileri bakımından da bir açıklığa varılmaktadır. 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanununun yürürlüğe girdiği tarihte, bunların tabi ol-
dukları hükümler, 1330 tarihli ve Çarşı ve Mahalle Bekçileri Hakkında
Kanunda yer almakta idi. Bu Kanunun 3.maddesinde "bunlara verilecek
ücretin tayini miktar ve tarzı tevzii ve cibayet ve tediyesi mahalle-
rin örf ve taamülüne ve ihtiyacına göre meclisi idarei mahalliyece
tahtı karara alınır" hükmü yer almıştır. Çarşı ve mahalle bekçileri-
nin ücretleri, bu hüküm gereğince saptanmakta bulunmuş ve miktarı ge-
nellikle asgari geçim indiriminin altında veya civarında olmuş, kuru-
luşun idari hizmetleri, çok sınırlı imkanlar dolayısiyle, dar ve ye-
tersiz bir personel kadrosuyla yürütülmüştür. Belirtilen hususlar bun-
ların ücretlerinin gelir vergisinden istisna edilmesinin nedenlerini
ortaya koymaktadır. Ancak 22 Temmuz 1966 tarihinde yürürlüğe giren 772
sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanununun 1.maddesiyle, çarşı ve ma-
halle bekçileri örgütüne ait kadrolarla gelir ve giderlerin İl Özel
İdaresine bağlı ek bir bütçe ile saptanacağı ve her türlü işlemlerinin
usulüne göre özel idarelerce yürütüleceği hükmü getirilmiş; 657 sayılı
Kanunun 2 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnameyle değişik ek geçici 6.
maddesinin (C) bendi ile aylıkları yönünden sözü edilen Kanun kapsamı-
na alınarak intibakları yapılmış, aynı Kanunun 12 sayılı Kanun Hükmün-
deki Kararnameyle değişik 146.maddesinin son fıkrası hükmü gereğince
de, aylıkları asgari işçi ücreti seviyesine yükseltilmiştir.
Belirtilen hususlar, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun, ücretlerini
gelir vergisinden istisna ettiği çarşı ve mahalle bekçileri ile, bu-
günkü bekçiler arasında hukuki statü, ücreti miktarı, bunun ödeme şek-
li ve tabi olduğu esaslar yönünden herhangibir benzerlik bulunmadığını
açıkça ortaya koymaktadır. İşte, ücretleri gelir vergisine tabi olma-
yan bekçiler, ücretleri, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun yürürlüğe
girdiği tarihte yürürlükte bulunan 1330 tarihli Çarşı ve Mahalle Bek-
çileri Hakkında Kanuna göre saptanan bekçilerdir. Kanunkoyucunun, ha-
len ücret yönünden Devlet memuru statüsüne geçmiş bulunan çarşı ve ma-
halle bekçilerinin ücretlerinden gelir vergisi almamak gibi bir düşün-
ce içinde olduğunu kabule imkan yoktur.
Bu nedenlerle, 657 sayılı Kanun kapsamına alınan çarşı ve mahalle bek-
çileriyle köy imamlarının ücretlerinin gelir vergisine tabi olması ge-
rektiğine karar verildi.
Genel Kurul'un 12.6.1975 gün, E:1975/26, K:1975/38 sayılı kararıyla
onanmıştır. (DAN-DER, SAYI:20-21) (BŞ/ÖB)
 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA