kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
SEKİZİNCİ DAİRE 1997 1988 1995 5296 04/06/1997
 
VERGİ DENETMENİ OLAN DAVACIYA YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK BELGESİ VERİLME-
MESİ İŞLEMİNDE VE SERBEST MUHASEBECİLİK SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞA-
VİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GEREĞİNCE YAPILACAK BAŞVURU-
LAR HAKKINDAKİ YÖNETMELİĞİN 9/2 MADDESİNDE HUKUKA AYKIRILIK BULUNMADI-
ĞI HK.<
Maliye Bakanlığı teşkilatında vergi denetmeni olarak görev yapan dava-
cı, yeminli mali müşavirlik belgesi verilmesi istemiyle yaptığı başvu-
runun reddine ilişkin Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve
Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulunun .........
günlü işlemi ile bu işleme karşı yaptığı itirazın zımnen reddine i-
lişkin Maliye Bakanlığı işleminin ve Serbest Muhasebecilik Serbest Mu-
hasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Gereğince
Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin, birlik kararlarının itiraz
makamının Maliye Bakanı olduğu yolundaki 9.maddesinin II.fıkrasının;
516 sayılı KHK uyarınca kazanılmış hakkının bulunduğunu, yönetmeliğin
iptalini istediği maddesinin 3568 sayılı yasaya aykırı olduğunu öne
sürerek iptalini istemektedir.
Dava; Maliye Bakanlığı teşkilatında vergi denetmeni olarak gö-
rev yapan davacının, yeminli mali müşavirlik belgesi verilmesi yolun-
daki başvurusunun reddine ilişkin Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Mü-
şavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulunun
11.8.1995 günlü işlemi ile bu işleme karşı yaptığı itirazının zımnen
reddine ilişkin Maliye Bakanlığı işleminin ve Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununu
Gereğince Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 2.
fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Mü-
şavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Yasasının "Oda ve Birlik Organla-
rının Denetimi" başlıklı 41. maddesinde, Maliye Bakanlığının Oda ve
Birlik organlarının görevlerini kanun hükümlerine uygun olarak yapıp
yapmadıklarını ve mali işlemlerini hazırlayacağı yönetmelikle belir-
lenecek esaslara göre denetlemeye yetkili olduğu kurala bağlanmıştır.
Yine aynı Yasanın 50. maddesi uyarınca Birlikçe çıkarılan 3568 sayılı
Kanun Gereğince Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesi-
nin 2. fıkrası "Birlik kararına karşı itiraz mercii Bakan'dır. İtiraz
süresi, Birlik Kararının tebliğ tarihinden itibaren otuz gündür. Bir-
lik, itiraz dilekçesini, ilgilinin dosyası ve kendi görüşü ile birlik-
te en geç onbeş gün içinde Bakanlığa gönderir. Bakan'ın vereceği karar
nihaidir." hükmünü taşımaktadır.
Yukarıda anılan yönetmelik maddesi ile getirilen itiraz yolu,
3568 sayılı Kanunun anılan 41. maddesi uyarınca Maliye Bakanlığının o-
da ve birlik organlarının işlemlerinin kanun hükümlerine uygunluğu yö-
nünden yaptığı denetime ilişkin bir düzenlenlemedir. Bu nedenle iptali
istenilen yönetmelik maddesinin kanuni dayanağının bulunmadığından söz
edilemez. Ayrıca Oda ve Birlik kararları, kesin ve yürütülmesi zorunlu
idari davaya konu olabilecek nitelikte kararlar olduğundan söz konusu
itiraz yolunun Anayasanın 135. maddesinde, sözü geçen kanunla düzen-
lenmesi gereken idari ve mali denetim niteliğinde olmadığı da açıktır.
Bu nedenle, dava konusu yönetmelik maddesinde hukuka aykırılık
bulunmamaktadır.
Davanın, vergi denetmeni olan davacıya yeminli mali müşavirlik
belgesi verilmemesine ilişkin kısmına gelince;
3568 sayılı Yasanın 9. maddesinde, yeminli mali müşavir olmanın
özel şartları a) En az 10 yıl serbest muhasabeci mali müşavirlik yap-
mış olmak, b)Yeminli mali müşavirlik sınavını vermiş olmak, c)Yeminli
mali müşavir ruhsatını almış olmak, şeklinde sayıldıktan sonra, son
fıkrasında kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış ve mesleki
yeterlik sınavını vermiş olanlar için bu sınav şartının aranmayacağı,
Geçici 3. maddesi ile de, Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi
almış ve yeterlik sınavını vermiş olanlarda, vergi inceleme yetkisi
aldıkları tarihten itibaren kamu hizmetlerinde geçen süreleri ile kamu
hizmetinden ayrıldıktan sonra Maliye, Muhasebe ve İşletme konularında
geçen çalışma süreleri toplamı 8 yıl olanların, yeminli mali müşavir
olmaya hak kazanacakları kurala bağlanmıştır.
Anılan hükümlerin incelenmesinden, yeminli mali müşavir olma
hakkını kazanabilmek için kanunları uyarınca "Vergi inceleme yetkisi-
ni" almak yeterli görülmemiş, ayrıca mesleki yeterlik sınavını vermiş
olmak şartı da aranmıştır.
Vergi Denetmenlerinin 213 sayılı Vergi Usul Yasasının 135. mad-
desi uyarınca vergi inceleme yetkisini aldıkları tartışmasızdır. Ancak
yukarıda belirtildiği üzere mesleki yeterlik sınavını da vermiş olma-
ları gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının görev ünvanı ve kadrosu
vergi kontrol memuru iken 16.9.1993 gün ve 21700 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren, Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevle-
ri Hakkındaki 178 sayılı KHK'de Değişiklik Yapılmasına İlişkin 516 sa-
yılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14. maddesinde "vergi denetmenliği"
görev ünvanı ve kadrosu ihdası edilmiş, vergi denetmenlerinin en az
dört yıllık yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından, yapı-
lacak özel yarışma sınavı sonucunda mesleğe denetmen yardımcısı olarak
alınacakları ve en az üç yıl çalışmak, olumlu sicil almak ve Bakanlık
merkezinde açılacak yeterlik sınavında başarılı olmak şartıyla vergi
denetmenliği kadrolarına atanacakları kurala bağlanmış ve yine aynı
KHK'nin Geçici 2. maddesinde, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlan-
dığı tarihte vergi kontrol memurluğu kadrolarında görev yapmakta olan-
lardan hizmet süresi üç yıldan fazla olanların vergi denetmeni kadro-
larına, hizmet süresi üç yıldan az olanların ise vergi denetmen yar-
dımcılığı kadrolarına atanmak için öngörülen öğrenim ve yeterlik sına-
vını başarmış olmak şartları aranmaksızın atanmış sayılacakları ve
vergi denetmen yardımcısı olarak atananların, kontrol memurluğu kadro-
sunda geçirdikleri sürelerin yeterlik sınavına girebilmek için öngörü-
len asgari 3 yıllık sürenin hesabına dahil edileceğinin belirtilmesi
üzerine ... gününde vergi denetmenliği kadrosuna atandığı anlaşılmak-
tadır.
Davacı, 516 sayılı KHK ile kadro ve görev ünvanı vergi denetme-
ni olarak değiştikten sonra anılan hükümler gereğince mesleki yeterlik
sınavını vermiş sayılması gerektiğini ve yeminli mali müşavir olmak i-
çin gerekli ikinci şartı da sağladığını öne sürmektedir.
Ancak, ......... gününde yürürlüğe giren 516 sayılı KHK, Yetki
Yasası iptal edildiğinden bahisle Anayasa Mahkemesinin .......... gün
ve .. sayılı kararı ile iptal edilmiş ve iptal kararının Resmi Gazete-
de yayımlandığı .......... gününden 6 ay sonra ......... gününde yü-
rürlüğe girmesi üzerine aynı günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürür-
lüğe giren 543 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile vergi denetmenleri
için öngörülen yeterlik sınavı kaldırılmıştır.
Yeminli Mali Müşavirlik mesleği, diğer benzer meslek gurubla-
rından daha kapsamlı ve ağır sorumluluk isteyen bir meslek olduğundan,
kanun koyucu, diğer meslek gurubları için öngörülen şartlardan çok
daha fazlasını bu meslek grubu için aramış ve ayrıca mesleki yeterlik
sınavını vermiş olma koşulunu getirmiştir.
Mesleki Yeterlik sınavı, Maliye Bakanlığı bünyesinde bulunan
Hesap Uzmanı ve Maliye Müfettişi Yardımcıları ile Stajyer Gelirler
Kontrolörlerinin tabi olduğu, genel hukuk, vergi hukuku ve muhasebe
konularında son derece ciddi ve kapsamlı olarak yapılan ve değerlendi-
rilen bir sınavdır. Bu nedenle yasa koyucu bu mesleki yeterlik sınavı-
nı vermiş olan görevlileri yeminli mali müşavirlik sınavı vermiş olma
koşulundan muaf tutmuştur.
Bu durumda, Anayasa Mahkemesince iptal edilen 516 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin geçici 2. maddesinde yer alan davacı gibi vergi
kontrol memurluğu görevinde 3 yıldan fazla hizmet süresi bulunanların
vergi denetmenliği kadrosuna atanırken öğrenim ve yeterlik sınavı
şartları aranmadan atanmaları, 3568 sayılı Yasada belirtilen mesleki
yeterlik sınavını başarmış sayılmaları anlamına gelmez. Çünkü; davacı
hiçbir şekilde mesleki yeterlik sınavına girmemiştir.
Ayrıca, vergi kontrol memurluğu kadrosunda görev yapmakta iken,
üç yıllık hizmet süresini doldurmamaları nedeniyle vergi denetmen yar-
dımcılığına atananların vergi denetmeni kadrolarına atanabilmeleri i-
çin 516 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 2. maddesinde öngö-
rülen yeterlik sınavı yapılamadığına ve dolayısıyla gerek vergi kont-
rol memurları ve gerekse bu görevde iken vergi denetmenliği ve yardım-
cılığı kadrolarına atananların hiçbiri mesleki yeterlik sınavına gir-
mediğine göre Anayasa Mahkemesince iptal edilen 516 sayılı K.H.K'nin
geçiçi 2.maddesi uyarınca vergi denetmenliği kadrosuna atananlara ye-
minli mali müşavirlik hakkının tanınması, diğer vergi kontrol memurla-
rı ve denetmenleri arasında eşitsizlik ve haksızlık meydana getirecek-
tir.
Kaldıki; davacının yeminli mali müşavirlik belgesi verilmesi
yolundaki başvurusunu, 516 sayılı KHK'nin Anayasa Mahkemesince iptal
edilmesinden sonra 17.2.1994 gününde yapmış olması ve davalı idarenin
de 543 sayılı KHK yürürlüğe girdikten sonra dava konusu işlemi tesis
ettiği gözönünde tutulduğunda; idarenin, Anayasa Mahkemesince iptal e-
dilmiş olan düzenlemeye göre işlem tesis etmemesinin hukuka aykırı bir
yönü bulunmamaktadır.
Aksi yönde düşünce 3568 sayılı Yasanın amacına ve Yeminli Mali
Müşavirlik mesleğininin kapsam ve niteliklerine aykırı düşmektedir.
Bu durumda davacıya yeminli mali müşavirlik belgesi verilmeme-
sine ilişkin işlemde, hukuka ve eşitlik ilkesine aykırılık bulunmamak-
tadır.
Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun olan davanın red-
dine, karar verildi.
Azlık Oyu (X) : T.C. Anayasasının "Kamu Kurumu Niteliğindeki
Meslek Kuruluşları" başlıklı 135. maddesinin 4. fıkrasında; meslek ku-
ruluşları üzerinde Devletin İdari ve Mali denetimine ilişkin kuralla-
rın kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Mü-
şavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 28. maddesinde, Birliğin
tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olduğu
düzenlenmiştir. Bu nedenle Birlik üzerinde Devletin İdari ve Mali de-
netimine ilişkin kuralların kanunla düzenleneceği açıktır.
Dava konusu olan yönetmeliğin 9/II. maddesi ile Birlik kararla-
rına karşı itiraz merciinin Bakan olduğu, Bakan'ın vereceği kararın
nihai olduğu düzenlenmiştir.
Bu yönetmeliğin dayanağı olan 3568 sayılı yasada itiraz müesse-
sesi düzenlenmediğinden, bu şekildeki Devletin idari denetimine iliş-
kin hususların yönetmelikle düzenlenmiş olması Anayasanın 135. madde-
sine aykırılık oluşturmaktadır.
Vergi denetmeni olan davacıya yeminli mali müşavirlik belgesi
verilmemesine ilişkin işleme gelince;
516 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca mesleki yeterlik
sınavı şartı aranmaksızın vergi kontrol memurluğundan vergi denetmen-
liğine atanan davacının, anılan KHK'nin Anayasa Mahkemesince iptal e-
dilmeden önce, Yeminli Mali Müşavirlik belgesi almak için gerekli 2.
şart olan mesleki yeterlik sınavını vermiş sayılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle dava konusu yönetmelik maddesi ile davacı-
ya yeminli mali müşavirlik belgesi verilmemesine ilişkin işlemde huku-
ka uyarlık bulunmadığından iptalleri gerektiği oyu ile karara katılmı-
yorum. (MT/ES)
(DAN-DER; SAYI:95)

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA