kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
BİRİNCİ DAİRE 1995 102 1995 86 04/04/1995
 
İHALE AŞAMISNDA GERÇEK DIŞI BEYANDA BULUNMAK SURETİYLE İHALEYİ HİLE
SONUCU ALDIĞI SAPTANAN LİMANA YAPILAN İHALENİN İPTALİ ÜZERİNE FİRMA-
DAN ALINAN GEÇİCİ TEMİNAT MEKTUBUNUN İADESİNDE İDARENİN MENFAATİ BU-
LUNMAMASI NEDENİYLE TEMİNAT İRAD KAYDEDİLMESİ GEREKTİĞİ HK.<
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce kapalı teklif usulü ile ihaleye
çıkartılan "... Pampaj Sulaması II, Kısım İnşaatı" işinin ihalesini
kazanan ... İnşaat A.Ş'nin, yeterlik belgesi komisyonuna gerçek dışı
beyanda bulunarak ihaleyi hile sonucu alındığının saptanması üzerine
ihalenin iptal edilerek yüklenici firmadan alınan ... Ankara Şubesine
ait 25.10.1995 günlü ve 94.2.39'40 sayılı ve ... TL.lık geçici teminat
mektubunun anılan şirkete iade edilmesi konusunda 6200 sayılı Kanunun
35.maddesine göre görüş bildirilmesi isteğine ilişkin Devlet Su İşleri
Genel Müdürlüğünün 19.4.1995 günlü ve Hukuk Müşavirliği ... sayılı ya-
zısında aynen:
"Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı
tarafından DSi XX.Bölge Müdürlüğü sınırları içinde kalan ... Pompaj
Sulaması II.Kısım İnşaatı" işi 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarın-
ca kapalı teklif usulü ile ve birim fiyatların herbiri için geçerli
olmak üzere işin tümüne indirim vermek suretiyle ihaleye çıkartılmış-
tır.
Söz konusu işe ait ilan 29.9.1994 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmış
olup, ilanda bu işin ihalesinde 17.4.1994 tarih ve 21908 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan " 1991 yılında Girişilecek Yapım İhalelerinde Uy-
gun Bedelin Tercihinde Kullanılacak Kriterler Hakkında Tebliğ" hüküm-
lerinin uygulanacağı, isteklilerde aranacak belgelerin neler olduğu ve
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 18.maddesi gereğince ilanlarda bu-
lunması zorunlu diğer hususlar yer almıştır.
Söz konusu işin ihalesinde 17.4.1994 tarih ve 21908 sayılı Resmi Gaze-
tede yayımlanan "1994 yılında Girişilecek Yapım İhalelerinde Uygun Be-
delin Tercihinde Kullanılacak Kriterler Hakkında Tebliğ" hükümlerinin
uygulanması zorunlu olduğundan, bu tebliğ hükümleri gereğince oluştu-
rulan "Yeterlik Belgesi Komisyonu" ihaleye katılmak üzere başvuran is-
teklilere ait belgeleri inceleyerek durumlarını değerlendirmiş ve 58
istekliden 36'sına "İhaleye Katılma Belgesi" verilmiştir.
"İhaleye Katılma Belgesi" alan 36 istekliden 34'ü teklif vermiş ve söz
konusu teklifler Devlet İhale Kanununun 28.maddesi gereğince ihale ko-
misyonunca değerlendirilerek ... İnşaat A.Ş.'nin teklifi uygun teklif
olarak belirlenmiş ve ihaleyi yapma kararı alınmıştır.
İhalenin yapılması kararı 2886 sayılı Kanun'un 31.maddesi gereğince
ita amiri sıfatıyla Genel Müdürlüğün onayına sonulmuş olup, Genel Mü-
dür tarafından 27.10.1994 tarihinde ihale komisyonu kararı onaylanmış
ve vize edilmek üzere Maliye Bakanlığı'na gönderilmiştir.
Bu aşamada Genel Müdürlüğümüze 29.11.1994 tarihinde iki adet ihbar di-
lekçesi intikal etmiştir. Bu ihbar dilekçelerinde aralarında ihaleyi
alan ... İnşaat A.Ş.'nin bu bulunduğu 6 firmanın bu iş için Yeterlik
Belgesi Komisyonunca ihaleye katılma belgesi almak için gerçek dışı
beyanda bulundukları ihbar edilmiştir.
Bu uihbar üzerine DSİ Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı tah-
kikata başlamış ve neticesinde ihaleyi alan ... İnş.A.Ş. firmasınında
bulunduğu 6 firmanın yeterlik belgesi komisyonuna gerçek dışı beyanda
bulunarak idareyi yanılttıklarını, ... İnş.A.Ş'nin ihaleyi hile sonucu
aldığını tesbit etmiştir.
... İnş. A.Ş'nin söz konusu işin müracaat dosyasına verdiği evraklarda
ekde sunduğumuz DSİ Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın
6.1.1995 tarih ve ... sayılı inceleme raporuna açıkca belirlenmiş bu-
lunan ve müteahhide ihaleye katılabilme sonucunu doğurabilecek gerçek
dışı beyanlara rastlanmıştır.
Görüldüğü gibi adı geçen firma ihaleye katılabilmek için Yeterlik Bel-
gesi Komisyonuna gerçek dışı beyanda bulunarak idarenin ihaleyi yapma
konusundaki iradesini yanıltmıştır.
Genel Müdürlüğümüzün yanılmaya maruz kalarak anılan firmaya ihalenin
verilmesi yönünde bir kararı oluştuğundan bu karar ita amiri olan Böl-
ge Müdürlüğünce eonaylanmamış ve ihale iptal edilmiştir.
Ayrıca Yeterlik Belgesi Komisyonuna gerçek dışı beyanda bulunan firma-
lar hakkında 2886 sayılı yasanın 84.maddesine göre ihalelerde katılmak
tan geçici yasaklama kararı alınmış ve bu fiilleri suç teşkil ettiğin-
den Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur.
Ancak müteahhitten bu iş için alınmış bulunan 12 900 000 000 TL.lık
geçici teminat mektubu için yapılacak işlem hakkında tereddüte dü-
şülmüştür.
Bilindiği gibi 2886 sayılı Devlet İhale Kanununda geçici Teminatlar
hangi nedenlerle ve ne şekilde iade edileceği veya gelir kaydedileceği
kanunun 39, 54, ve 57.maddelerinde düzenlenmiştir.
39.maddede "belgeleri ile teminat usulüne uygun ve tam olmayan istek-
lilerin teklif mektubunu taşıyan iç zarfları açılmayarak başkaca işle-
me konulmadan diğer belgelerle birlikte kendilerine veya vekillerine
iade olunur denilmektedir.
54.maddede "taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak
yerine getirilmesini sağlamak amacıyla sözleşme yapılmasından önce mü-
teahhit veya müşteriden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle
& 6 oranında kesin teminat alınır. Müteahhit veya müşterilerin bu zo-
runluluğa uymaması halinde geçici teminat gelir kaydedilir" denilmek-
tedir.
Keza 57.maddede, "Sözleşme yapılması gereken hallerde müteahhit 15 gün
içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil
edilmiş sözleşmeyi idareye vermek zorundadır.
Bu zorunlulukları uyulmadığı takdirde protesto keşide etmeye ve hüküm
almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminat gelir
kaydedilir." denilmektedir.
Görüldüğü gibi ihaleye gerçek dışı belge vererek ihaleyi almış olan
isteklinin ihale safhasında, iptal edilen ihale nedeniyle geçici temi-
natının ne olacağı hakkında hüküm mevcut olmadığı gibi, sözleşmesi ya-
pılanlardan da sözleşmenin bozulması halinde kesin teminat hakkında ne
gibi işlem yapılması gerektiği konusunda hüküm bulunmamaktadır.
Kanunun "İhale işlemlerinde yasaklar ve sorumluluklar" başlıklı kısmı-
nın 83, 84 ve 85.maddelerinde de yasak fiil ve davranışlar tarif ve
tadat edilmekte, geçici yasaklama ve ceza sorumluluğu ve sonuçları
hükmü bağlanmakta, ancak bu maddelerde de ihalesi iptal edilen istek-
liye ait geçici teminat hakkında ne yolda işlem yapılacağı konusunda
bir hüküm vazedilmemektedir.
Bilindiği gibi cezai niteliği olan bir konunun (teminatın irad kayde-
dilmesi) ancak kanunla düzenlenmesi gerekli olup, açıklık olmayan hal-
lerde lehte yorum yapılması genel hukuk prensibi gereğidir.
Nitekim 2886 sayılı Kanunun 6.maddesine göre ihaleye katılmayacak
olanların ihalelere girmesi halinde yapılacak işlemler hakkında kanun-
da mevcut olan boşluk şu ana kadar Bakanlar Kurulu kararı eki Tip Şart
namelerin 4.maddesinde "2886 sayılı Kanunun 6.maddesinde yazılı kimse-
ler doğrudan veya dolaylı olarak ihalelere katılamazlar. Bu yasağı say
mayarak ihaleye girenin üzerine ihale yapılmış bulunursa ihale bozula-
rak geçici teminatı, sözleşme yapılmışsa bozularak kesin teminatı ge-
lir kaydolunur" şeklinde düzenlenmiş ise de ihtilaf halinde yargıda
savunmada karşılaşılabilecek güçlükler düşünülerek söz konusu hükmün
Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca hazırlanan ve halen TBMM'de bulunan
"2886 sayılı Devlet İhale Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Ya-
pılması Hakkında Kanun Tasarısı" taslağının 3.maddesi ile kanunun 6.
maddesine ithal edilmesi de bu düşünceyi doğrulamaktadır.
Öte yandan teminat genelde banka teminat mektubu şeklinde verilmekte
olup, bu mektupların metinlerinde de Devlet İhale Kanununun yukarıda
belirtilen maddelerinde öngörülen sebeplerin gerçekleşmesi ve mektup
konusu bedelin idarece istenmesi halinde dehal ödeneceği belirtilmekte
olup, metinde yazılı sebeplerin dışında bir sebeple gelir kaydı iste-
minin teminat veren bankalarca da ihtilafa dönüştürülmesi ihtimali bu-
lunmaktadır.
İşbu yazımıza konu ettiğimiz olayda teminatın müteahhide iade edilme-
yerek irad kaydedilmesi teminatın kefalet veya garanti niteliği aşıp,
sözleşmede ve kanunda olmayan bir cezai şart olarak uygulanması sonucu
doğuracaktır. Genel Müdürlüğümüz ise kanun ve sözleşmede yer almayan
bir cezai şartın uygulanmasının hakkaniyete uygun olmayacağı, cezai
bir yaptırımın ancak kanunla düzenlenerek uygulanabileceği düşüncesi
ile teminatın müteahhide iade edilmesinin uygun olduğu görüşündedir.
Genel Müdürlüğümüz geçici teminatı iade ettiği takdirde sadece teminat
miktarı kadar bir paradan mahrum kalacaktır.
Buna mukabil gelir kaydetmesi halinde doğacak ihtilafın idare aleyhine
sonuçlanması durumunda ise yine teminat tutarı kadar bir meblağ iade
etmek zorunda kalacağı gibi teminatın irad kaydedilmesi nedeniyle yük-
lenicinin bankalar nezdindeki ticari itibarının olumsuz etkilenmesi
nedeniyle munzam bazı külfetlere katlanma olasılığı doğabilecektir.
Arz ve izah edilen nedenlerle şu anda Genel Müdürlüğümüzün elinde bu-
lunan ... Ankara Şubesine ait 25.10.1995 tarih ve ... sayılı ve ...
TL miktarlı geçici teminat mektubunun müteahhit ... İnş. A.Ş'ne iade-
si hususunda 6200 sayılı Kuruluş Yasamızın 35.maddesi gereğince olumlu
mütaanızın bildirilmesini arz ederim." denilmektedir.
Gereği Görüşülüp Düşünüldü:
Üyelerden ...'ın "Olayda, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce 2886 sa-
yılı Devlet İhale Kanununa göre ihaleye çıkartılan işle ilgili olarak
uygun teklif verdiği belirlenen şirkete yapılan ihalenin, şirketin ye-
terlik belgesi komisyonuna gerçekdışı beyanda bulunmak suretiyle ger-
çekleştiğinin saptanması sonucu iptal edilmesi üzerine, şirketten alı-
nan geçici teminat mektubunun iadesi için 6200 sayılı Kanunun 35.mad-
desi gereğince uygun görüş verilmesi istenilmektedir.
İstem yazısında da açıkca değinildiği üzere, 2886 sayılı Devlet İhale
Kanununda, geçici teminatların hangi nedenlerle iade edileceği ve ge-
lir kaydedileceği belirtilmiş, ancak, gerçek dışı belge vererek ihale-
yi almış olduğu saptananların, ihalenin iptali halinde geçici teminat-
larıyla ilgili olarak herhangi bir hüküm yer almadığından, idarece bu
konuda yapılacak işlem hakkında duraksamaya düşülmüştür. Bunun üzerine
idare, teminatın iade edilmesinin uygun olacağını, aksi takdirde yargı
yerlerine açılacak bir davanın aleyhlerine sonuçlanması halinde, gelir
kaydedilen teminat tutarı kadar bir bedel iade etmek zorunda kalınaca-
ğı gibi ek bazı külfetlere katlanma olasılığıda doğabileceğini belir-
terek 6200 sayılı Kanunun 35.maddesi gereğince uygun görüş verilmesi
isteminde bulunmaktadır.
Görüldüğü üzere, isteme konu husus, 6200 sayılı Kanunun 35.maddesi
kapsamında idare ile yüklenici firma arasında çıkan "hukuki ihtilafla-
rın sulh yoluyla halli" için Danıştay'ın uygun görüşünü gerektiren bir
nitelik taşımamakta geçici teminat mektubuyla ilgili olarak, Danıştay-
ın ön izni söz konusu uolmaksızın, 2886 sayılı Kanun hükümleri çerçe-
cesinde, idarece işlem yapılması zorunlu bir alana ilişkin bulunmakta-
dır.
Bu durumda, 6200 sayılı Kanunun 35.maddesi kapsamına girmeyen istem
hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği"
yolundaki, üyelerden ..., "İstemin konusu, 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu gereği ihaleye çıkartılan işin uygun teklifi veren şirkete
ihalesi aşamasında, şirketin gerçek dışı beyanda bulunduğu gerekçesiy-
le ihale kararının ita amirince onaylanmayarak iptal edilmesi üzerine,
şirketten alınan banka teminat mektubunun iadesi için 6200 sayılı Ya-
sanın 35.maddesi uyarınca olumlu görüş verilmesi isteğine ilişkin bu-
lunmaktadır.
6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri
Hakkında Kanunun 35.maddesinin ikinci fıkrasında, "(10.000) liraya ka-
dar (10.000 lira dahil) bir hakkın tanınması veya menfaatin terkinini
tazammun eden anlaşmalar veya mukavele tadilleri Bayındırlık Vekilinin
muvafakatı ile ve bu miktarı aşan anlaşmalar veya mukavele tadilleri
de Devlet Şurasının muvafık mütalaasına istinaden Umum Müdürlükçe ya-
pılır" hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre, Devlet Su İşleri Genel Mü-
dürlüğü, belirli parasal sınırı aşan bir hakkın tanınmasını veya yara-
rın terkinini kapsayan anlaşmalar veya sözleşme değişiklikleri için
Danıştay'ın uygun görüşüne başvurmak durumundadır.
olayımızda, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce, 2886 sayılı Devlet
İhale Kanunu uyarınca ihaleye çıkarttığı işin uygun teklifi veren şir-
kete ihalesinde, şirketin gerçek dışı beyanından dolayı sözleşme imza-
lanmadan önce ihaleyi iptal etmesi nedeniyle geçici teminat mektubunun
şirkete iadesi için olumlu görüş istenilmektedir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 25.maddesinde, "İsteklilerden, iha-
le konusu olan işin tahmin edilen bedelinin % 3'ü oranında geçici te-
minat alınır." hükmü yer almaktadır. Kanunun 54.maddesi, sözleşme ya-
pılmadan önce kesin teminatı yatırmayan yüklenicinin geçici teminatı-
nın gelir kaydedileceği; 57.maddesi de, verilen süre içinde geçici te-
minatı kesin teminata çevirmeyen ve noterlikçe tescil edilmiş sözleş-
meyi idareye vermeyen yüklenicinin geçici teminatının" gelir kaydedileceği,
hükmünü içermektedir.
Bunların dışında, 2886 sayılı Yasada geçici teminatın gelir kaydedil-
mesine ilişkin başkaca bir hüküm bulunmamaktadır.
2886 sayılı Yasanın 62.maddesinin son fıkrasındaki, gelir kaydedilen
kesin teminatın yüklenici veya müşterinin borcuna mahsup edilemiyeceği
yolundaki hükümden de anlaşılacağı üzere, teminatın gelir kaydı bir
cezai şart niteliğindedir. Cezai şart niteliğinde olan gelir kaydının
yasal bir hükme dayanması gerekmektedir. Olayımızda ise, yukarıda be-
lirtilen geçici teminatın gelir kaydına olanak tanıyan yasa hükümleri-
nin tatbiki mümkün görülmemektedir. Bu sebeple yasal dayanaktan yoksun
olması nedeniyle söz konusu geçici teminatın gelir kaydına olanak bu-
lunmamaktadır. Bu durumda gelir kaydı mümkün olmayan geçici teminatın
iadesi işleminin de, 6200 sayılı Yasanın 35.maddesinde ifadesini bu-
lan, "bir hakkın tanınması veya yararın terkini" niteliğini taşımadığı
açık bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle istemin, 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdür
lüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanunun 35.maddesinin ikinci fık-
rası kapsamına girmediğine ve incelenmesine olanak bulunmadığına karar
verilmesi gerektiği" yolundaki usul yönünden ayrışık oylarına karşı
6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri
Hakkında Kanunun 35.maddesinde; Bir mukavele mevcut olsun olmasın,
Umum Müdürlük ile diğer Devlet daireleri, müessese ve teşekküller veya
hakiki ve hükmü şahıslar arasında çıkan ve henüz kaza mercilerine,
mahkeme ve icraya intikal etmemiş bulunan hukuki ihtilafların sulh yo-
luyla hallinde menfaat görüldüğü takdirde, bir hakkın tanınmasını veya
menfaatin terkinini tazammun eden anlaşmalar yapmaya 1995 yılı Bütçe
Kanununda Danıştay'ın uygun görüşünü gerektiren 6200 sayılı Kanunun
35.maddesi için gösterilen parasal sınırı aşan miktar olan ve geçici
teminatı oluşturan 12.900.000.000 Tl'lık teminat mektubunun firmaya
iade edilmesi halinin, sonuçta bir menfaatin terkinini gerektirndiği
görüşüne oyçokluğuyla varılmakla işin esastan incelenmesine geçildi.
Başkan ... ile üyelerden ..." Teminatların irad kaydedilmesi ve ihale-
ye fesat karıştırılması konuları, 2886 sayılı Yasanın değişik maddele-
rinde düzenlenmiştir.
Geçici teminatın hangi hallerde gelir kaydedileceği de Yasanın 54. ve
57.maddelerindeki hallere münhasır kılınmış olup, ihaleye fesat karış-
tırma konusunu düzenleyen 84.maddede teminatlara ilişkin herhangi bir
hüküm yer almamıştır.
Kuşkusuz, ihalenin feshine neden olunması dolayısıyla idarenin uğraya-
cağı zararı telafi edebilmesinin hukuki yolları her zaman için saklı
olacaktır. Teminatın idarenin uğradığı yada uğrayacağı zararla herhan-
gi bir illiyet rabıtası söz konusu değildir.
Öyle olsaydı, teminatın idarenin zararından fazla olması halinde, yada
idarenin zararı söz konusu olmayan hallerde, feshe rağmen teminatın
kısmen yada tamamının iadesi söz konusu olmak gerekirdi.
2886 sayılı Yasada düzenlenen teminatlar, açıklanan nedenlerle ancak
yasal ceza nitelğinde olduğundan, yorum yoluyla yasada belirlenen hal-
ler dışında teminatın gelir kaydedilmesi mümkün olmamak gerekir.
İhaleye fesat karıştırma sorunu, 84.maddede öngörülmüş müeyyideler dı-
şında teminatlarıda kapsayacağı söz konusu olduğunda, bu olayda olduğu
gibi, aynı suçu işlemiş olduğu saptanan diğer beş firmayada aynı müey-
yidenin uygulanması gerekirdi. Çoğunluk görüşünün genel ceza ilkeleri-
ne aykırı sonuçlar doğuracağı açıklanan nedenlerle istemin kabulü ge-
rektiği" yolundaki ayrışık oylarına karşılık, dosyanın incelenmesinden
"... Pompaj Sulaması II.Kısım İnşaatı" işinin 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu uyarınca kapalı teklif usulü ile ihaleye çıkartıldığı, ihaleye
kalıtma belgesi alan 36 istekliden 34 ünün teklif verdiği ve aynı Ka-
nunun 28.maddesi gereğince ihale komisyonun değerlendirmesi sonucu,
... İnşaat A.Ş. teklifinin uygun teklif olarak belirlendiği,
27.10.1994 gününde ihale komisyonu kararının genel müdür tarafından
onaylandığı, bu karar Maliye Bakanlığında vize aşamasında iken Genel
Müdürlüğe intikal eden iki ihbar dilekçesi üzerine yapılan soruşturma
sonucunda ihaleyi kazanan ... A.Ş. firmasınında aralarında bulunduğu
altı firmanın yeterlik belgesi komisyonuna gerçek dışı beyanda buluna-
rak idareyi yanılttıklarının ve ... İnşaat A.Ş.'nin ihaleyi hile sonu-
cu aldığının saptanması üzerine Genel Müdürlüğün yanılmaya maruz kala-
rak verdiği kararın Genel Müdürlükçe onaylanmamak suretiyle 26.12.1994
tarihinde ihalenin iptal edildiği, yeterlik belgesi komisyonuna gerçek
dışı beyanda bulunan firmalar hakkında 2886 sayılı Kanunun 84.maddesi-
ne göre ihalelere katılmaktan geçici yasaklama kararı alındığı gibi
firma yetkililerinin suç oluşturan fiilleri için Ankara Cumhuriyet
Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, anlaşılmaktadır.
İhale, 2886 sayılı Kanunda yazılı usul ve şartlarla işin istekliler
arasından seçilecek birisi üzerinde bırakıldığını gösteren ve yetkili
mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemleri ifade et-
tiğine göre, taraflara, bu aşamada bile bazı hukuki yükümlülükler tah-
mil etmektedir.
İhale üzerinde bırakılan istekli, müteahhid olarak anılma hakkını ka-
zanmaktadır.
İhaleye katılan tüm isteklilerden geçici teminat alınmasının amacı da,
ihale üzerinde kalan firmanın, sözleşmeyi imzalaması ve kesin teminat
vermesinin garanti altına alınmasını temin etmektir.
Müteahhid, yasal tarifinden ve kelimenin anlamından da belirgin bulun-
duğu üzere, taahhüdü üstlenmiş kişidir.
İhalenin, yazılı bir sözleşmeye bağlanması genel bir koşul olmakla be-
raber, yasada öngörülen özel hallerde sözleşme yapılması zorunlu da
değildir.
Bu hususlara işaret etmemizin nedeni, sözleşmenin yazılı biçimde imza
altına alınmadan önce de salt ihalenin yapıldığının ilgilisine bildi-
rilmesinin de hukuki yaptırımı olduğunu belirtmekdir.
Olayımızda dafirmalardan geçici teminat alınmış ve ihale sonuçlandırı-
larak, müteahhidin ... İnşaat A.ş'ti olduğu belirlenmiştir.
Bu aşamada müteahhit, kesin teminat vermeyip, sözleşme imzalamaktan da
imtina etmiş bulunsa idi, geçici teminatın irat kaydedilmesinde her-
hangi bir duraksama olmayacaktı.
Geçici teminat mektubunun işlevi, müteahhidi sözleşme imzalamaya ve
giderek, üstleneceği işi sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçim-
de yapmaya yöneltmek olduğuna göre, idarenin müteahidin kötü niyetini
işin hemen başında saptayıp ihaleyi fesh etmesini, müteahhidin imzadan
kaçınmasından daha az bir yatırımla karşılanacağını, ihaleyi kazanama-
yan isteklilerle bir tutulup, teminat mektubunun iade edileceğini dü-
şünmek, bir hakkın sırf gayri izrar eden suistimalini kanunun himaye
etmiyeceği genel ilkesini gözardı etmek demektir.
İdare anılan müteahhidin, daha işin başında yasal olmayan bazı işlem-
lere başvurduğunu belirleyip, ihaleyi fesh etmiştir.
Bu ihaleyi bozmakta, idarenin haklı bir nedeni varsa ki vardır, geçici
teminatı hazine lehine irat kaydetme hakkıda oluşmuştur.
İdarenin ihaleyi haksız bozması halinde, yüklenicinin ihaleye girmek
ve teminat vermek için yaptığı masrafları istemeye hakkının doğacağı-
na da kuşku yoktur.
İdarenin sözleşmeyi haksız bozmasının nasıl bir yaptırımı varsa, haklı
fesih halinin de idareye, alası zararlarını karşılamak için bir olanak
sağlaması, hukuki himayeye mazhar olmalıdır.
Gerçekte, idare bu fesih işleminden başkaca bir zarara uğramış ise
onun tazminini de ayrıca isteyebilir.
Bu anlamda, teminat mektuplarının irat kaydedilmesi, bu zararın mah-
subuna da olanak vermez; ayrı ayrı hukuki sonuçları vardır.
Bu taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine ge-
tirilmesine engel oluşturan eylemler yükleniciden gelmiş ve idare de
bunu belirlediği için haklı olarak ihaleyi bozmuştur.
Bunun doğal sonucuda geçici teminatın irat kaydedilmesidir.
Teminat mektuplarının Hazine lehine irat kaydedilmesi işlemini, amme
cezası olarak nitelemekte, olanaksızdır.
Bu cezai şart, Borçlar Kanununun 19.maddesinde öngörülen, sözleşme
serbestisi ilkesinin bir sonucudur.
Bu durumda, geçici teminat mektubunda belirli bedelin gelir kaydedil-
mesi gerektiğinden, teminat mektubununu iadesinde idarenin menfaatinin
bulunmaması nedeniyle istemin reddine ve dosyanın Danıştay Başkanlığı-
na sunulmasına usul ve esasta karar verildi.
 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA