kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

AİHM
KAYA - TÜRKİYE DAVASI


İçtihat Metni

KAYA - TÜRKİYE DAVASI

2.DAİRE

(Başvuru no: 46118/99)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ

KARAR TARİHİ: 20 Kasım 2007

İşbu karar AİHS'nin 44§2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup bazı şekli düzeltmelere tabi olabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (46118/99) başvuru no'lu davanın nedeni, bu ülke vatandaşları Müftah Kaya, Hasan Kaya, Hüseyin Kaya, Şevket Kaya, Mehmet Kaya, Hanım Kaya, Oruç Kaya, Dinç Kaya, Bekir Kaya ve Sami Kaya'nın (başvuranlar) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 34. maddesi uyarınca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) yapmış oldukları başvurudur.

Başvuranlar, AİHM önünde Şanlıurfa Barosu avukatlarından Y. Karataş tarafından temsil edilmektedirler.

OLAYLAR

1. DAVANIN KOŞULLARI

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ('idare') 1994 ve 1996 yıllarında başvuranlara ait Birecik'te bulunan arazileri kamulaştırmıştır.

İdare tarafından belirlenen kamulaştırma bedelleri mülkiyet devrini müteakiben başvuranlara ödenmiştir.

Ödenen meblağ konusunda idareyle anlaşmazlığa düşen başvuranlar kamulaştırma bedelinin artırımı talebiyle Birecik Asliye Hukuk Mahkemesine başvurularda bulunmuşlardır. Mahkeme başvuranlara yıllık %30 yasal gecikme faiziyle birlikte ek kamulaştırma tazminatı ödenmesine hükmetmiştir. Karar tarihinde halen başvuranlar tarafından kullanıldıkları gerekçesiyle 205, 211 ve 212 no'lu parseller için gecikme faizi uygulanmamıştır.

Yargıtay sırasıyla 1996 ve 1997 yıllarında kararları onamış böylece sözkonusu kararlar kesinleşmiştir.

İdare ek kamulaştırma tazminatlarını 1996 ve 1997 yılları arasında ödemiştir.

Başvuranların adları, ulusal mahkemelere başvuru tarihleri, meblağlar, ek kamulaştırma tazminatlarının ödendiği tarihler, Yargıtay kararlarının tarihleri ve başvuranlara ödenen tutarlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Başvuranların adları

Ulusal mahkemelere başvuru tarihi
Ulusal mahkemeler tarafından hükmedilen ek kamulaştırma tazminatı tutarı (TL cinsinden)

Ek kamulaştırma tazminatının ödendiği tarih

Yargıtay karar tarihi İdare tarafından %30 gecikme faiziyle birlikte başvuranlara ödenen ek kamulaştırma tazminatı (TL cinsinden)
Parsel no 22
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 18/03/1996 1 689 465 700 04/02/1997 11/11/1996 2 096 322 030
Parsel no 21
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 22/03/1996 301 454 595 04/02/1997 11/11/1996 333 770 573
Parsel no 102
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 20/03/1996 5 186 900 000 10/06/1997 27/12/1996 6 874 382 808
Parsel no 164
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 20/03/1996 1 615 086 510 04/02/1997 11/11/1996 2 002 565 947
Parsel no 185
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 20/03/1996 1 864 850 160 04/02/1997 18/11/1996 2 320 413 209
Parsel no 177
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 18/03/1996 5 482 740 740 04/02/1997 11/11/1996 6 919 825 839
Parsel no 110
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 18/03/1996 1 664 846 040 04/02/1997 11/11/1996 2 065 957 438
Parsel no 175
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 18/03/1996 1 024 520 640 04/02/1997 11/11/1996 1 252 153 649
Parsel no 183
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya

18/03/1996

1 370 046 350

04/02/1997

11/11/1996

1 691 378 989
Parsel no 180
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya

18/03/1996 3 990 853 640 04/02/1997 11/11/1996 5 024 212 248
Parsel no 126
Meteler Köyü
Müftah Kaya

Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya

18/03/1996

2 060 567 130

04/02/1997

11/11/1996

2 567 433 627
Parsel no 209
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 18/03/1996 4 149 308 509 04/02/1997 11/11/1996 5 224 078 379
Parsel no 213
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 18/03/1996 8 287 587 660 04/02/1997 11/11/1996 10 491 023 351
Parsel no 161
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 18/03/1996 5 122 603 200 04/02/1997 11/11/1996 6 460 768 229
Parsel no 41
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 18/03/1996 3 272 400 000 10/06/1997 27/12/1996 4 320 767 771
Parsel no 205
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hüseyin Kaya
Mehmet Kaya
Hasan Kaya
Bekir Kaya 22/03/1996 1 633 000 000 04/02/1997 18/11/1996 1 571 835 000
Parsel no 256
Geçittepe Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
24/04/1996 3 305 700 500 10/06/1997 23/12/1996 4 237 131 025
Parsel no 258
Geçittepe Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
24/04/1996
2 191 801 600
10/06/1997
23/12/1996
2 792 493 641
Parsel no 176
Meteler Köyü
Mehmet Kaya 21/03/1996 2 875 060 060 10/06/1997 23/12/1996 3 790 090 044
Parsel no 130
Meteler Köyü
Mehmet Kaya 18/03/1996 80 030 490 10/06/1997 27/12/1996 81 809 823
Parsel no 212
Meteler Köyü
Sami Kaya
Mehmet Kaya 21/03/1996 1 497 100 980 10/06/1997 30/12/1996 1 434 615 475
Parsel no 35
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Mehmet Kaya 19/03/1996 5 257 830 000 10/06/1997 23/12/1996 6 950 162 974
Parsel no 211
Meteler Köyü
Hasan Kaya
Bekir Kaya 22/03/1996 1 385 770 450 10/06/1997 27/12/1996 1 325 841 598
Ev
Meteler Köyü
Hüseyin Kaya 22/03/1996 915 893 872 04/02/1997 18/11/1996 871 034 265
Parsel no 9
Meteler Köyü
Şevket Kaya 18/03/1996 137 215 184 18/12/1996 10/09/1996 130 351 893
Parsel no 18
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Bekir Kaya
Şevket Kaya
21/03/1996 355 352 130 04/02/1997 11/11/1996 397 215 182

Ev
Meteler Köyü
Müftah Kaya
25/03/1996
893 903 040
04/02/1997
11/11/1996
848 295 745
Parsel no 12
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
24/04/1996
86 770 274
10/06/1997
23/12/1996
64 287 605
Parsel no 81
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
18/03/1996
159 363 850
04/02/1997
11/11/1996
174 636 600
Parsel no 130
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 18/03/1996 415 163 050 04/02/1997 18/11/1996 489 074 379

HUKUK

I. 1 NO'LU EK PROTOKOL'ÜN 1. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

Başvuranlar kamulaştırmayı yapan idare tarafından gecikmeli olarak ödenen ek kamulaştırma tazminatlarının, gecikme faizi oranlarının Türkiye'deki yüksek enflasyon karşısında yetersiz kalması sebebiyle değerini yitirmesinden şikayetçi olmaktadırlar. Başvuranlar bu hususta 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesine atıfta bulunmaktadırlar.

A. Kabuledilebilirliğe ilişkin

Hükümete göre başvuranlar, cebri icra yoluna başvurmadıklarından AİHS'nin 35/1 maddesinde istenildiği üzere iç hukuk yollarını tüketmemişlerdir.

AİHM bu hususta, adli bir süreç neticesinde devlete karşı alacaklı konumuna geçmiş bir kimseye, alacağının ödenmesi için cebri icra süreci başlatmasını şart koşmanın uygun olmadığı yönündeki içtihadını hatırlatır (Metaxas - Yunanistan, no: 8415702, prg. 19, 27 Mayıs 2004, ve Karahalios - Yunanistan, no: 62503/00, prg. 23, 11 Aralık 2003). Bu itibarla Hükümetin itirazı kabul edilmeyecektir.

İçtihadından doğan ölçütlere ve elindeki bilgilere istinaden AİHM başvuruların esastan incelenmesi gerektiği kanaatine varmaktadır. AİHM bu başvuruların herhangi bir kabuledilemezlik gerekçesinin bulunmadığını tespit etmektedir.

B. Esasa ilişkin

Mevcut davadakine benzer meseleleri gündeme getiren davaları müteaddit defalar incelemiş olan AİHM bu davalarda 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğini tespit etmişti (bkz. adıgeçen Akkuş, prg. 30-31, ve Aka kararı, prg. 50-51).

AİHM, mevcut davada farklı bir sonuca varabilmesi için Hükümetin görüşlerinde ikna edici herhangi bir olay ya da argüman sunmadığını kaydetmektedir. Ulusal mahkemeler tarafından hükmedilen ek kamulaştırma bedellerinin geç ödenmesinden yalnızca kamulaştırmayı yapan idare sorumludur. Ek kamulaştırma bedellerinin geç ödenmesi başvuranları, mülklerinin kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara daha sokmuştur. Bu gecikme AİHM'yi, başvuranların, genel yararın gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması arasında olması gereken adil dengeyi bozan alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldıkları yönünde düşünmeye sevk etmektedir.

Bu itibarla 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

II. AİHS'NİN 6/1 MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

Başvuranlar ayrıca adli yargılama sürelerinin AİHS'nin 6. maddesinin 1. fıkrasına aykırı olduğundan yakınmaktadırlar.

A. Kabuledilebilirliğe ilişkin

AİHM bu şikayetin AİHS'nin 35/3 maddesi anlamında açıkça dayanaktan yoksun ilan edilemeyeceği kanaatindedir. Ayrıca herhangi bir kabuledilemezlik gerekçesi tespit edilememiştir.

B. Esasa ilişkin

1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesi yönünden vardığı sonuca istinaden AİHM meseleyi ayrıca 6/1 maddesi yönünden incelemeye gerek olmadığına hükmetmektedir.

III. AİHS'NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat

Maddi tazminat olarak başvuranlar 931.858 ABD Doları talep etmektedirler. Başvuranlar ayrıca manevi tazminat olarak kendilerine makul bir meblağ ödenmesini talep etmektedirler.

Hükümet bu taleplere itiraz etmektedir.

Bu yöndeki içtihadını göz önünde bulundurarak kendi hesaplama yöntemine başvuran AİHM, aşağıdaki meblağların başvuranlara ya da başvuranların hak sahiplerine ödenmesine hükmeder :

Başvuranların adları

Hükmedilen tutar (Euro cinsinden)

Parsel no 22
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
9 160
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 21
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
2 130
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 102
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
37 670
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 164
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
8 780
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 185
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
10 040
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 177
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
28 300
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 110
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
9 030
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 175
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
5 790
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 183
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
7 540
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 180
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya 20 760
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 126
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya


11 050
ilgili başvuranlara ortaklaşa

Parsel no 209
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya


21 570
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 213
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
42 390
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 161
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
26 500
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 41
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Dinç Kaya
23 930
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 205
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hüseyin Kaya
Mehmet Kaya
Hasan Kaya
Bekir Kaya
14 510
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 256
Geçittepe Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya

21 030
ilgili başvuranlara ortaklaşa

Parsel no 258
Geçittepe Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya

14 110
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 176
Meteler Köyü
Mehmet Kaya
21 100

Parsel no 130
Meteler Köyü
Mehmet Kaya
830

Parsel no 212
Meteler Köyü
Sami Kaya
Mehmet Kaya
16 510
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 35
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Mehmet Kaya
38 370
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 211
Meteler Köyü
Hasan Kaya
Bekir Kaya
15 300
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Ev
Meteler Köyü
Hüseyin Kaya
8 200
Parsel no 9
Meteler Köyü
Şevket Kaya
380
Parsel no 18
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Bekir Kaya
Şevket Kaya
2 470
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Ev
Meteler Köyü
Müftah Kaya
8 090
Parsel no 12
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya

1 030
ilgili başvuranlara ortaklaşa

Parsel no 81
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya

1 150
ilgili başvuranlara ortaklaşa
Parsel no 130
Meteler Köyü
Müftah Kaya
Hasan Kaya
Hüseyin Kaya
Şevket Kaya
Mehmet Kaya
Hanım Kaya
Oruç Kaya
2 570
ilgili başvuranlara ortaklaşa

Manevi tazminata ilişkin olarak ise AİHM, ihlal tespitinin bu yönde adil bir tatmin teşkil edeceğine hükmeder.

B. Yargılama masraf ve giderleri

Başvuranların her biri avukatlık masrafları için 2.000 Euro talep etmektedir. Hükümet bu taleplere itiraz etmektedir.

AİHM'nin yerleşik içtihadı uyarınca, 41. madde bağlamında yargılama masraf ve giderlerinin ödenmesi, ancak bu masraf ve giderlerin gerçekliğinin, gerekliliğinin ve de makul miktarda olduğunun ortaya konulması halinde mümkündür (Iatridis - Yunanistan (adil tatmin), no: 31107/96, prg. 54).

AİHM, başvuranın yargılama masraf ve giderlerine ilişkin taleplerinin gerekli belgelerle desteklenmediğini gözlemlemektedir. Dolayısıyla bu talepleri reddetmek yerinde olacaktır.

C. Gecikme faizi

AİHM, Avrupa Merkez Bankası'nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYANARAK AİHM, OYBİRLİĞİ İLE

1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna ;

2. 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine ;

3. Başvuranların 6. madde yönünden yaptıkları şikayeti ayrıca incelemeye gerek olmadığına ;

4. İhlal tespitinin başvuranların maruz kaldıkları manevi zarar için yeterli bir adil tatmin teşkil ettiğine ;

5. a) AİHS'nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, döviz kuru üzerinden Y.T.L.'ye çevrilmek üzere, Savunmacı Hükümet tarafından yukarıdaki tabloya uygun bir biçimde maddi tazminat olarak toplam 430.290 Euro'nun (dört yüz otuz bin iki yüz doksan Euro) başvuranlara ya da hak sahiplerine ödenmesine ;
b) bu miktarın yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmasına ;
c) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;

6. Adil tatmine ilişkin diğer taleplerin reddine;

Karar vermiştir.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM'nin iç tüzüğünün 77/2 ve 77/3. maddesine uygun olarak 20 Kasım 2007 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

 

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA