kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

AİHM
KARAKAŞ VE TANDOĞAN -TÜRKİYE DAVASI


İçtihat Metni

KARAKAŞ ve TANDOĞAN -TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no: 33452/02 ve 33457/02)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ

KARAR TARİHİ: 13 Aralık 2007

İşbu karar AİHS'nin 44§2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Şekli düzeltmelere tabi olabilir.

USUL

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (33452/02 ve 33457/02) no'lu davanın nedeni (T.C. vatandaşları) Tahir Karakaş ve Emine Zeynep Tandoğan'ın (başvuranlar) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne 30 Temmuz 2002 tarihinde Temel İnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence altına alan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.

19 Kasım 2004 tarihinde, Mahkeme kalemi, 4 Eylül 2004 tarihinde Karakaş'ın vefat ettiği ve başvuranın mirasçıları olan Fethiye Karakaş, Muhterem Karakaş, Nigar Karakaş ve Ali Rıza Karakaş'ın başvuruyu sürdürme istekleri konusunda bilgilendirilmiştir. Başvuran niteliğinin başvuranın mirasçılarına tanınması gerekirken pratik gerekçelerle işbu davada Karakaş'ın "başvuran" (Tandoğan ile birlikte "başvuranlar") olarak adlandırılmasına devam edilecektir (Dalban-Romanya, başvuru no: 28114/95).

Başvuranlar, AİHM önünde Çanakkale Barosu avukatlarından M. Öztok tarafından temsil edilmektedirler.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOŞULLARI

Başvuranlar, sırasıyla 1939 ve 1958 doğumlulardır ve Çanakkale'de ikamet etmektedirler.

1. İki başvurunun ortak olayları

11 Kasım 1998 tarihinde, Çanakkale Belediyesi (idare) başvuranlara ait iki taşınmazı kamulaştırmıştır.

Kıymet Takdir Komisyonu, taşınmazların değerini sırasıyla 1.944.000.000 TL ve 1.458.000.000 TL olarak belirlemiştir. Başvuranlara sözkonusu meblağlar, taşınmazların devredildiği tarihte ödenmiştir.

7 Kasım 1998 tarihinde, ödenen tutarda anlaşmazlık doğması üzerine başvuranlar, Çanakkale Asliye Hukuk Mahkemesi'nde tezyidi bedel davası açmışlardır.

27 Mart 2001 tarihli bir kararla, mahkeme, başvuranları kısmen haklı bulmuş ve idareyi, 25 Aralık 1998 tarihinden itibaren işleyecek gecikme faizi ile birlikte 2.637.066.375 TL (33452/02 no'lu başvuru) ve 3.516.088.500 TL (33457/02 no'lu başvuru) ek kamulaştırma bedeli ödemeye mahkum etmiştir.

Bu tarihten itibaren, iki dava farklı şekilde aşağıdaki şekilde sürmüştür:

2. 33452/02 no'lu başvuru

4 Ekim 2001 tarihinde, idare, Karakaş'a ek kamulaştırma bedeli olan 2.879.619.493 TL ödemiştir.

15 Kasım 2001 tarihli bir karar ile Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını bozmuş ve 19 Şubat 2002 tarihinde, karar düzeltme başvurusunu reddetmiştir.
21 Kasım 2003 tarihinde, ilk derece mahkemesi yeni bir karara varmış, ancak bu karar da 19 Nisan 2004 tarihli Yargıtay kararı ile bozulmuştur.

8 Nisan 2004 tarihinde, idare, başvurana 5.779.355.646 TL tutarında ikinci bir ödeme yapmıştır.

4 Eylül 2004 tarihinde, Karakaş vefat etmiştir.

14 Ekim 2005 tarihinde, ilk derece mahkemesi, müteveffanın mirasçılarına 25 Aralık 1998 tarihinden itibaren işleyecek gecikme faizi ile birlikte 3.065.690.000 TL ödenmesine karar vermiştir.

6 Şubat 2006 tarihli bir karar ile Yargıtay ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.

3. 33457/02 no'lu başvuru

25 Temmuz 2001 tarihinde, idare, Tandoğan'a 3.516.088.500 TL ek kamulaştırma bedeli ödemiştir.

25 Ekim 2001 tarihli bir karar ile Yargıtay ilk derece mahkemesinin kararını bozmuş ve 24 Ocak 2002 tarihinde, karar düzeltme başvurusunu reddetmiştir.

21 Kasım 2003 tarihinde, ilk derece mahkemesi, yeni bir karara varmış, ancak bu karar da 26 Nisan 2004 tarihli Yargıtay kararı ile bozulmuştur.

Bu arada, 23 Mart 2004 tarihinde, kamulaştırmayı gerçekleştiren idare 7.801.375.082 TL tutarında ikinci bir ödeme yapmıştır.

14 Ekim 2005 tarihinde, ilk derece mahkemesi, Tandoğan'a 25 Aralık 1998 tarihinden itibaren işleyecek gecikme faizi ile birlikte 4.087.580.000 TL ödenmesine karar vermiştir.

6 Şubat 2006 tarihli bir karar ile Yargıtay ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır.

1 Eylül 2006 tarihinde, 29.655 Yeni Türk Lirası değerindeki son ödeme yapılmıştır.

HUKUK

I. DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ

Olaylar ve esasa ilişkin ortaya koydukları sorun bakımından davaların benzerliğini dikkate alarak, AİHM, davaların birleştirilerek tek bir davada incelenmesine karar vermektedir.

II. 1 NO'LU EK PROTOKOL'ÜN 1. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

Başvuranlar, idare tarafından ek kamulaştırma bedellerinin gecikmeli olarak ödenmesi ve olayların meydana geldiği dönemde Türkiye'deki yüksek enflasyon oranı karşısında Devlet tarafından uygulanan gecikme faizinin yetersiz kalmasından şikayetçilerdir. Bu bağlamda başvuranlar, 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesine atıfta bulunmaktadırlar.

A. Kabuledilebilirliğe ilişkin

İçtihadından doğan kriterler ışığında ve olayın unsurlarını göz önüne alarak AİHM şikayetin esas bakımından inceleme konusu yapılması gerektiği kanaatindedir. AİHM, hiçbir kabuledilemezlik unsurunun bulunmadığını da tespit etmektedir.

B. Esas

AİHM, bu davadakine benzer sorunların ortaya çıktığı davaları birçok kez incelemiş ve 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiştir (Bkz. sözü edilen Akkuş ve Aka).

AİHM, yargı süreci boyunca yapılan kısmi ödemelerle birlikte, mevcut başvuruların, Çanakkale Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvuru ile başlayan ve sözkonusu mahkeme tarafından belirlenen miktarların fiili olarak ödemesi yapılana kadar geçen sürede paranın değer kaybından kaynaklanan zararı telafi etmek için uygulanan gecikme faizi oranının yetersizliğine dayandığını gözlemlemektedir.

AİHM, mevcut davayı incelemiş ve Hükümet'in davayı farklı şekilde sonuçlandıracak hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıştır. AİHM, taşınmazları kamulaştırıldığında başvuranların alacakları ile yargı süreci boyunca kısmi ödemeler yapılmasına rağmen fiili ödeme sırasında başvuranların aldıkları miktar arasındaki değer farkının, başvuranları, mülkün kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara daha uğrattığı, toplum yararının gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozduğu kanaatindedir.

Sonuç olarak, 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

III. AİHS'NİN 6/1. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

Başvuranlar, yargı süresinin AİHS'nin 6/1. maddesine riayet etmemesinden şikayetçilerdir.

A. Kabuledilebilirliğe ilişkin

AİHS'nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde başvurunun dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AİHM, başka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder.

B. Esas

AİHS'nin 1. No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesi kapsamında ulaşılan sonucu göz önüne alarak, AİHM, sözkonusu ihtilafın AİHS'nin 6/1. maddesi açısından ayrı olarak incelenmesinin gerek olmadığı kanaatindedir.

IV. AİHS'NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat

Başvuranlar, sırasıyla 71.632 Euro ve 95.500 Euro değerindeki maddi zararlarının giderilmesi gerektiğini belirtmektedirler. Başvuranların her biri ayrıca 10.000 Euro manevi tazminat talebinde bulunmaktadır.

Hükümet, bu iddialara karşı çıkmaktadır.

AİHM, Aka kararında benimsenen hesaplama yöntemini göz önünde bulundurarak ve ilgili ekonomik veriler ışığında, Karakaş'ın hak sahiplerine ortaklaşa 15.500 Euro ve Tandoğan'a 8.200 Euro maddi tazminat ödenmesine karar vermektedir.

Manevi tazminata ilişkin olarak, AİHM, mevcut dava koşullarında ihlal tespitinin kendisinin yeterli adil tazmin oluşturduğu kanaatindedir.

B. Yargılama masraf ve giderleri

Başvuranların her biri AİHM önünde yapmış oldukları masraf ve harcamalar için 3.000 Euro talep etmektedirler.

Hükümet, bu talebin belgelendirilmediği kanısındadır.

AİHM içtihadına göre, bir başvuran yargılama masraf ve giderlerinin geri ödemesini, gerçekliği, gerekliliği ve makul oranda oldukları ortaya konulduğu sürece elde edebilir. AİHM, mevcut davada başvuranların avukatının çalışma saatine ilişkin ücret makbuzu sunmadıklarını ve sözü edilen giderleri belgelendirmediklerini tespit etmektedir. Sonuç olarak AİHM, yargılama masraf ve giderleri olarak başvuranlara belli bir miktar ödenmesinin gerekli olmadığı kanaatindedir.

C. Gecikme Faizi

Gecikme faizi Avrupa Merkez Bankası'nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı orana üç puanlık bir artış eklenerek belirlenecektir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,

1. Başvuruların birleştirilmesine;

2. Başvuruların kabuledilebilir olduğuna;

3. 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

4. AİHS'nin 6/1. maddesi kapsamında yapılan şikayetin ayrı olarak incelenmesinin gerek olmadığına;

5. 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiği tespitinin, başvuranların maruz kaldığı manevi zarar için yeterli adil tatmin oluşturduğuna;

6. a) AİHS'nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, miktara yansıtılabilecek vergi başlığı altındaki damga vergisi ve mali yükümlülüklerden muaf tutularak ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL' ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından:
i. Karakaş'ın hak sahipleri Fethiye Karakaş, Muhterem Karakaş, Nigar Karakaş ve Ali Rıza Karakaş'a ortaklaşa olarak 15.500 Euro (on beş bin beş yüz Euro) maddi tazminat ödenmesine;
ii. Tandoğan'a 8.200 Euro (sekiz bin iki yüz Euro) maddi tazminat ödenmesine;
b)sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet
tarafından, Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç
puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına;

7. Adil tatmine ilişkin diğer tüm taleplerin reddine;

KARAR VERMİŞTİR.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM'nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3. paragraflarına uygun olarak 13 Aralık 2007 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.

 

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA