kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

AİHM
TOPKAYA VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI


İçtihat Metni

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

TOPKAYA ve DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no:72317/01, 72322/01, 72327/01, 72330/01, 72332/01, 72335/01, 72340/01, 72342/01, 72347/01, 72348/01, 72349/01, 72351/01, 72357/01, 72358/01, 72362/01,72366/01 ve 72372/01 )

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ

STRAZBURG

KARAR TARİHİ: 5 Aralık 2006

İşbu karar AİHS'nin 44§2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup bazı
şekli düzeltmelere tabi olabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine yapılan başvurunun nedeni bu ülkenin on sekiz vatandaşının onyedi başvuru ile (başvuru no: 72317/01, 72322/01, 72327/01, 72330/01, 72332/01, 72335/01, 72340/01, 72342/01, 72347/01, 72348/01, 72349/01, 72351/01, 72357/01, 72358/01, 72362/01, 72366/01 ve 72372/01) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) Avrupa
İnsan Hakları Sözleşmesi'nin Temel İnsan Haklarını (AİHS) güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.

İsimleri ve başvuru bilgileri ekte yer alan başvuranlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
önünde Afyon barosu avukatlarından E. Erkan tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı (İdare) 1995 yılında meydana gelen Dinar depreminin ardından bölgenin yeniden yapılandırılması amacıyla başvuranlara ait taşınmazları istimlak etmiştir.

Başvuranlar İdare tarafından ödenen miktarın yetersiz olduğu gerekçesiyle ek bedel artırımı talebiyle Dinar Asliye hukuk mahkemesi'ne başvurmuştur. Asliye hukuk mahkemesi 1997 yılında yasal faiz oranı ile birlikte başvuranlara ek
kamulaştırma bedeli ödenmesini kararlaştırmıştır. Bu kararlar Yargıtay tarafından onanarak nihai hale gelmiştir.
Ayrıntılar tabloda yer almaktadır:

BAŞVURU
LAR VE
BAŞVURA
N
LARIN
ADLARI
YARGI
KARARINI
N TARİHİ
EK KAMULAŞTIRMA
BEDELİ MİKTARLARI
Türk Lirası
(TRL)
(Faizler ve avukatlık
ücretleri dahil değildir)
YARGITAY
KARARININ
TARİHİ
ÖDEME
TARİHLERİ YASAL FAİZ ORANI İLE
BİRLİKTE EK
KAMULAŞTIRMA
BEDELLERİ
(TRL)
no
72317/01,
5 Ocak
2000
Yusuf
Topkaya
tarafından
16.06.1997 403 200 000 15.09.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
403 200 000
ve
+ 422 352 000
825 552 000 (toplam)
no
72322/01,
5 Ocak
2000
Abdullah
Yıldız
tarafından
14.08.1997 4 832 000 000 22.10.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
4 832 000 000
ve
+ 4 159 546 667
8 991 546 667 (toplam)
no
72327/01,
5 Ocak
2000
Arif Tat
tarafından
24.07.1997 357 447 226 27.10.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
357 447 226
ve
+ 376 808 951
734 256 177 (toplam)
3
BAŞVURU
LAR VE
BAŞVURA
N
LARIN
ADLARI
YARGI
KARARINI
N TARİHİ
EK KAMULAŞTIRMA
BEDELİ MİKTARLARI
Türk Lirası
(TRL)
(Faizler ve avukatlık
ücretleri dahil değildir)
YARGITAY
KARARININ
TARİHİ
ÖDEME
TARİHLERİ YASAL FAİZ ORANI İLE
BİRLİKTE EK
KAMULAŞTIRMA
BEDELLERİ
(TRL)
no 723
30/01,
5 Ocak
2000
Zehra
Veziroğlu
tarafından
12.06.1997 393 000 000 15.09.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
393 000 000
ve
+ 393 982 500
786 982 500 (toplam)
no
72332/011
, 6 Ocak
2000
Himmet
Tuncel
tarafından
24.07.1997 225 262 500
(1 501 750 000 TL'nin
3/20'sine karşılık gelen)
27.10.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
225 262 500
ve
+ 168 383 718
393 646 218 (toplam)
(2 624 308 125 TL'nin
3/20'si)
no
72335/01,
7 Ocak
2000
Osman
Karagöz
tarafından
28.04.1997 183 000 000 23.06.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
183 000 000
ve
+ 200 080 000
383 080 000 (toplam)
no
72340/01,
6 Ocak
2000
Hamza
Fidanoğlu
tarafından
12.06.1997 328 164 403 15.09.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
328 164 403
ve
+ 374 107 419
702 271 822 (toplam)
no
72342/01,
6 Ocak
2000
M. Ali
Özata
tarafından
23.06.1997 1 703 417 876 15.09.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
1 703 417 876
ve
+ 1 811 301 008
3 514 718 884 (toplam)
no
72347/01,
6 Ocak
2000
Rasim
Durak
tarafından
28.04.1997 535 500 000 23.06.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
535 500 000
ve
+ 610 470 000
1 145 970 000 (toplam)
no
72348/01,
6 Ocak
2000
Hafize
Acar
tarafından
28.04.1997 216 880 000 23.06.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
216 880 000
ve
+ 230 254 267
447 134 267 (toplam)
no
72349/01,
6 Ocak
28.04.1997 1 404 600 000 23.06.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
1 404 600 000
ve
+ 1 601 244 000
3 005 844 000 (toplam)

1. Başvuran sözkonusu taşınmazın beş ortaklı hissedarlarından biridir ve Mahkeme tarafından öngörülen
miktarın 3/20'sine sahiptir.

BAŞVURU
LAR VE
BAŞVURA
N
LARIN
ADLARI
YARGI
KARARINI
N TARİHİ
EK KAMULAŞTIRMA
BEDELİ MİKTARLARI
Türk Lirası
(TRL)
(Faizler ve avukatlık
ücretleri dahil değildir)
YARGITAY
KARARININ
TARİHİ
ÖDEME
TARİHLERİ YASAL FAİZ ORANI İLE
BİRLİKTE EK
KAMULAŞTIRMA
BEDELLERİ
(TRL)
2000
Enver
Kapukaya
ve
Hüseyin
Kapukaya
tarafından
no
72351/01,
7 Ocak
2000
Şeh Ali
Acar
tarafından
23.06.1997 6 133 500 000 15.09.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
6 133 500 000
ve
+ 6 624 180 000
12 757 680 000 (toplam)
no
72357/01,
7 Ocak
2000
Tuncay
Ongun
tarafından
02.06.1997 387 345 000 08.07.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
387 345 000
ve
+ 411 231 275
798 576 275 (toplam)
no
72358/012
, 7 Ocak
2000
İbrahim
Elmas
tarafından
23.06.1997 157 482 690
(1 259 861 524 TL'nin
3/24'üne karşılık gelen
miktar)
15.09.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
157 482 690
ve
+ 171 787 368
329 270 058(toplam)
(2 634 160 470 TL.'nin
3/24'üne karşılık
gelen miktar)
no
72362/01,
6 Ocak
2000
Mustafa
Karaduma
n
tarafından
05.05.1997
956 549 624
23.06. 1997
19.04.1999
ve
15.07.1999
956 549 624
ve
+ 1 083 292 449
2 039 842 073 (toplam)
no
72366/01,
6 Ocak
2000
Mesut Bal
tarafından
05. 05. 1997 1 412 061 397 23.06.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
1 412 061 397
ve
+ 1 605 043 121
3 017 104 518 (toplam)
no
72372/01,
6 Ocak
2000
Yaşar
Özkurt
tarafından
05.05.1997 1 065 245 145 23.06.1997 19.04.1999
ve
15.07.1999
1 085 245 145
ve
+ 1 204 614 718
2 289 859 863 (toplam)

2. Başvuran sözkonusu taşınmazın dokuz ortaklı hissedarlarından biridir ve Mahkeme tarafından öngörülen
miktarın 3/24'üne sahiptir.

HUKUK AÇISINDAN

AİHM, İçtüzüğün 42 § 1. maddesi uyarınca başvuruların birleştirilmesini kararlaştırmıştır.

I. KABULEDİLEBİLİRLİK HAKKINDA

Başvuranlar İdare tarafından gecikmeli olarak ödenen ek kamulaştırma bedellerinin Türkiye'deki yüksek enflasyon karşısında yetersiz kaldığından değer kaybettiklerinden şikayetçi olmakta, bu yönde AİHS'ye Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesine atıfta
bulunmaktadır.

Hükümet, başvuranların Borçlar Kanunu'nun 105. maddesi ile tanınan başvuru yolunu kullanmadıklarından AİHS'nin 35. maddesinde öngörüldüğü gibi iç hukuk yollarını tüketmediklerini savunmaktadır.
Başvuranlar bu sava karşı çıkmaktadır.

AİHM, Aka kararında buna benzer bir itirazın reddedildiğini hatırlatmakta (sözü edilen karar, s.2678-2679, §§ 34-37) bu sonucu farklı kılacak hiçbir gerekçenin yer almadığını ifade etmektedir.

AİHM, mahkemenin bu yöndeki içtihadından doğan kıstasları (Bkz. özellikle Akkuş-Türkiye kararı,) ve sunulan delillerin bütünü ışığında başvurunun esastan incelenmesi gerektiği kanısındadır. Mahkeme hiçbir kabuledilememezlik gerekçesi tespit etmemiştir.

II. ESAS HAKKINDA

AİHM, daha önceki kararlarda benzer şikayetlerin dile getirildiğini ve bunların Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlali ile sonuçlandığını dile getirmektedir (Bkz. sözü edilen Akkuş kararı, s. 1310, § 30-31 ve Aka kararı, s. 2682, §§ 50-51).
AİHM mevcut davayı incelemiş ve Hükümet'in davayı farklı şekilde sonuçlandıracak hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıştır. Ulusal mahkemelerin kararına göre kamulaştırmayı yapan idare tarafından başvuranlara verilmesi gereken ek tazminatın ödenmesindeki gecikme, başvuranları, mülklerinin kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara
daha sokmuştur. Bu gecikme, AİHM'yi, başvuranların toplum yararının gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldığı yönünde düşünmeye sevk etmektedir.

Bu nedenle Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

III. AİHS'NİN 41. MADDESİ'NİN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat

Başvuranlar her bir başvuru için 5.500 Euro maddi, manevi tazminat talep etmekte ve iç hukukta yapmış oldukları yargı giderlerinin karşılanmasını istemektedir. Başvuranlar ayrıca 2.500 Euro (5.000 YTL) avukatlık ücreti talep etmektedir.

Hükümet bu miktarlara karşı çıkmaktadır.

AİHM, Aka kararında benimsenen hesaplama yöntemi ve ilgili ekonomik veriler ışığında başvuranlara ve/veya hak sahiplerine maddi ve manevi tazminat olarak takip eden miktarların ödenmesini kararlaştırmıştır:

- 960 Euro Yusuf Topkaya'ya (başvuru no 72317/01) ;
- 5 500 Euro Abdullah Yıldız'a (başvuru no 72322/01) ;
- 750 Euro Arif Tat (başvuru no 72327/01) ;
- 920 Euro Zehra Veziroğlu'a (başvuru no 72330/01) ;
- 690 Euro Himmet Tuncel'e (başvuru no 72332/01) ;
- 730 Euro Osman Karagöz'e (başvuru no 72335/01) ;
- 900 Euro Hamza Fidanoğlu'na (başvuru no 72340/01) ;
- 4 250 Euro Mehmet Ali Özata'ya (başvuru no 72342/01) ;
- 2 290 Euro Rasim Durak'a (başvuru no 72347/01) ;
- 840 Euro Hafize Acar'a (başvuru no 72348/01) ;
- 5 500 Euro Enver ve Hüseyin Kapukaya'ya, birlikte (başvuru no 72349/01) ;
- 5 500 Euro Şeh Ali Acar'a (başvuru no 72351/01) ;
- 1 230 Euro Tuncay Ongun'a (başvuru no 72357/01) ;
- 410 Euro İbrahim Elmas'a (başvuru no 72358/01) ;
- 4 110 Euro Mustafa Karaduman'a (başvuru no 72362/01) ;
- 5 500 Euro Mesut Bal'a (başvuru no 72366/01) ; ve
- 4 520 Euro Yaşar Özkurt'a (başvuru no 72372/01).

Manevi tazminata gelince, AİHM olayların mevcut koşullarında ihlal kararının tespitinin manevi tazmin bakımından yeterli olacağına itibar etmektedir.

B. Masraf ve harcamalar

Sunulan deliller ve mahkemenin bu yöndeki yerleşik içtihadı doğrultusunda AİHM, yargı giderleri için başvuranlara birlikte 1.000 Euro ödenmesini uygun görmektedir.

C. Gecikme faizi

Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası'nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına 3 puanlık bir artış eklenecektir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,

1. Başvuruların birleştirilmesine;

2. Başvuruların kabuledilmesine;

3. AİHS'ye Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesi'nin ihlal edildiğine;

4. Başvuranların uğradıkları manevi zarara ilişkin mevcut kararın adil bir tazmini
oluşturduğuna;

5. a) AİHS'nin 44 § 2. maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.'ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümetin başvuranlara ve/veya hak sahiplerine;
i. maddi zarar için

- Yusuf Topkaya'ya 960 (dokuz yüz altmış) Euro (başvuru no 72317/01) ;
- Abdullah Yıldız'a 5 500 (beş bin beş yüz) Euro (başvuru no 72322/01) ;
- Arif Tat'a 750 (yedi yüz elli) Euro (başvuru no 72327/01) ;
- Zehra Veziroğlu'na 920 (dokuz yüz yirmi) Euro (başvuru no 72330/01) ;
- Himmet Tuncel'e 690 (altı yüz doksan) Euro (başvuru no 72332/01) ;
- Osman Karagöz'e 730 (yedi yüz otuz) Euro (başvuru no 72335/01) ;
- Hamza Fidanoğlu'na 900 (dokuz yüz) Euro (başvuru no 72340/01) ;
- Mehmet Ali Özata'ya 4 250 (dört bin iki yüz elli) Euro (başvuru no 72342/01) ;
- Rasim Durak'a 2 290 (iki bin iki yüz doksan) Euro (başvuru no 72347/01) ;
- Hafize Acar'a 840 (sekiz yüz kırk) Euro (başvuru no 72348/01) ;
- Enver ve Hüseyin Kapukaya'ya birlikte 5 500 (beş bin beş yüz) Euro (başvuru no
72349/01) ;
- Şeh Ali Acar'a 5 500 (beş bin beş yüz) Euro (başvuru no 72351/01) ;
- Tuncay Ongun'a 1 230 EUR (bin iki yüz otuz) Euro (başvuru no 72357/01) ;
- İbrahim Elmas'a 410 EUR (dört yüz on) Euro (başvuru no 72358/01) ;
- Mustafa Karaduman'a 4 110 (dört bin yüz on) Euro (başvuru no72362/01) ;
- Mesut Bal'a 5 500 EUR (beş bin beş yüz) Euro (başvuru no 72366/01) ; ve
- Yaşar Özkurt'a 4 520 (dört bin beş yüz yirmi) Euro (başvuru no
72372/01) ödenmesine;
ii. başvuranlara yargı giderleri için birlikte 1 000 (bin) Euro ödenmesine;
iii.yukarıda belirtilen miktarların yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmasına ;

b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;

6.Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;

KARAR VERMİŞTİR.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM'nin iç tüzüğünün 77 §§ 2. ve 3. maddelerine uygun olarak 5 Aralık 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.


EK

Başvuranların adları

1. Başvuru no 72317/01 : Yusuf Topkaya
2. Başvuru no 72322/01 : Abdullah Yıldız
3. Başvuru no 72327/01 : Arif Tat
4. Başvuru no 72330/01 : Zehra Veziroğlu
5. Başvuru no 72332/01 : Himmet Tuncel
6. Başvuru no 72335/01 : Osman Karagöz
7. Başvuru no 72340/01 : Hamza Fidanoğlu
8. Başvuru no 72342/01 : Mehmet Ali Özata
9. Başvuru no 72347/01 : Rasim Durak
10. Başvuru no 72348/01 : Hafize Acar
11. Başvuru no 72349/01 : Enver Kapukaya ve Hüseyin Kapukaya
12. Başvuru no 72351/01 : Şeh Ali Acar
13. Başvuru no 72357/01 : Tuncay Ongun
14. Başvuru no 72358/01 : İbrahim Elmas
15. Başvuru no 72362/01 : Mustafa Karaduman
16. Başvuru no 72366/01 : Mesut Bal
17. Başvuru no 72372/01 : Yaşar Özkurt

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA