kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

AİHM
ÖZ VE BAŞPINAR - TÜRKİYE DAVASI

İlgili Kavramlar

ADİL YARGILANMA HAKKI
HAKKANİYETE UYGUN BİR TATMİN
MÜLKİYET HAKKI

İçtihat Metni

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
ÖZ VE BAŞPINAR - TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no:41227/02)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ
STRAZBURG
17 Ekim 2006

İşbu karar AİHS'nin 44§2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup bazışekli düzeltmelere tabi olabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (41227/02) başvuru no'lu davanın nedeni, bu ülke vatandaşı Dursun Öz ve Hürü Başpınar'ın (başvuranlar) 7 Ekim 2002 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 34. maddesi uyarınca Avrupa İnsan HaklarıMahkemesi'ne (AİHM) yapmış oldukları başvurudur.

Başvuranlar, AİHM önünde Ankara Barosu avukatlarından M.T Akıllıoğlu ve A. Aktay tarafından temsil edilmektedirler.

OLAYLAR

I. DAVA KOŞULLARI

1953 doğumlu Dursun Öz ve 1924 doğumlu Hürü Başpınar Mersin'de ikamet etmektedirler.

Karayolları Genel Müdürlüğü (İdare) 3 Ekim 1991 tarihinde, kamulaştırma tazminatıödemek suretiyle başvuranlara ait İskenderun'da bulunan araziyi kamulaştırma yoluna gitmiştir.

6 Temmuz 19992 tarihinde İdare tarafından ödenen tutar üzerinde anlaşmazlık doğması üzerine başvuranlar, kamulaştırma tazminatının artırılması için Mersin Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açmışlardır.

31 Aralık 1992 tarihinde Mahkeme başvuranlara 32 748 219 TL ek tazminatla birlikte 14 Temmuz 1992'den itibaren geçerli olmak üzere yasal gecikme faizi ödenmesini karara bağlamıştır. Bu karar, başvuranlara 18 Ekim 2001 tarihinde tebliğ edilmiştir.

1 Kasım 2001'de başvuranlar, 1992 yılında birinci derece hakimlerince belirlenen ek kamulaştırma tazminatının o dönemde Türk Lirasının aşırı değer kaybetmiş olduğu gerekçesiyle tazminatın tekrar hesaplanması için Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunmuşlardır.

21 Ocak 2002'de Yargıtay, başvuranların talebini geri çevirerek ilk derece mahkemesi kararını onamıştır.

Başvuranlar,18 Şubat 2002 tarihinde karar düzeltme talebinde bulunmuşlardır.

Yargıtay, 8 Nisan 2002 tarihinde aldığı bir kararla bu talebi reddetmiş ve bu suretle 21 Ocak 2002'de verdiği karar katiyet kazanmıştır.

14 Haziran 2002 tarihinde İdare, ek kamulaştırma tazminatı olarak 169 230 000 TL'yi 14 Temmuz 1992-31 Aralık 1997 için yıllık %30,1 Ocak 1998 31 Aralık 1999 için %50 ve 1 Ocak 2000 14 Haziran 2002 yılları için %60 uygulanmak üzere basit yasal gecikme faizi ile birlikte başvuranların hesabına yatırmıştır.

HUKUK AÇISINDAN

I. 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. Maddesinin İhlali İddiası Hakkında

Başvuranlar, dokuz yıl dokuz ay sonunda ellerine geçen ek kamulaştırma tazminatının Devlet borçlarına uygulanan yasal gecikme faizinin Türkiye'deki yüksek enflasyon oranıkarşısında yetersiz kalması nedeniyle değerini yitirdiğinden şikayetle, bu konuda AİHS'nin Ek 1 No'lu Protokolün'ün 1. maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A.Kabuledilebilirlik kararı

AİHM, mahkemenin bu yöndeki içtihatları (Bkz. özellikle Akkuş-Türkiye 9 Temmuz 1997 tarihli kararıDerleme 1997- IV ) ve elindeki mevcut unsurlar ışığında başvurunun esastan incelenmesi gerektiğine itibar etmektedir. Başka hiçbir kabul edilemezlik gerekçesi bulunmamaktadır.

B. Esas Hakkında

AİHM, geçmişte mevcut davada olduğu gibi bir çok davada ortaya çıkan buna benzer sorunları incelemiş ve Ek 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır (Bkz. sözügeçen Akkuş, s. 1317, § 31 ve sözüedilen Aka, s. 2682, §§50-51).

AİHM, mevcut davayı incelemiş ve Hükümet'in, davanın seyrini farklı bir sonuca ulaştırabilecek ne bir olgu ne de bir delil sunduğuna kanaat getirmiştir. Başvuranların arazilerinin kamulaştırıldığı dönemde alacaklarının değeri ile ödemenin yapıldığı dönemdeki değeri arasındaki fark başvuranları arazilerinin kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara daha sokmuştur.

Sözkonusu durum AİHM'yi, genel yararın gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil dengenin bozulmuş olduğu düşüncesine sevketmektedir.

Sonuç olarak AİHM, 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir.

II. AİHS'nin 6§1. Maddesinin İhlali Edildiği İddiası Hakkında

AİHS'nin 6§1. maddesine atıfta bulunan başvuranlar ayrıca, yargılama sürecinin uzunluğundan şikayetçi olmaktadır.

A.Kabuledilebilirlik kararı

AİHM, bu şikayetin kesinlikle hukuki dayanaktan yoksun addedilemeyeceğini AİHS'nin 35§3.maddesine istinaden takdir eder.

Kabuledilemezliğe gerekçe olacak başka hiçbir unsur tespit edilememiştir.

B. Esas Hakkında

1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesi kapsamında ulaşılan sonuç dikkate alındığında, AİHM, şikayetin ayrıca Sözleşme'nin 6§1 maddesi yönünden incelenmesine gerek olmadığı görüşündedir.

A. Maddi ve manevi tazminat

Başvuranlar, 6782 ABD Doları tutarında maddi zarara uğradıklarını iddia etmektedirler. Başvuranlar, 1000 ABD Doları olarak hesapladıkları tutarı manevi tazminat adı altında talep etmektedirler.

Hükümet bu iddialara karşı çıkmaktadır.

AİHM, Akkuş(adıgeçen karar, s. 1311, §§ 35-36 ve 39) kararında benimsenen hesaplama yöntemini gözönünde bulundurarak ve ilgili ekonomik veriler ışığında, başvurana maddi tazminat olarak 5000 Euro (beş yüz) ödenmesine karar vermiştir.

AİHM, bu davada AİHS'nin ihlaline neden olan olaylar yüzünden başvuranların belli bir manevi haksızlığa maruz kaldıkları kanaatindedir. AİHM, AİHS'nin 41. maddesi uyarınca başvuranların ikisine birden hakkaniyete uygun olarak 750 Euro ödenmesine karar vermiştir.

B. Masraf ve harcamalar

Başvuranlar ayrıca, AİHM nezdinde yaptıkları masraf ve harcamalar için 1000 ABD talep etmektedirler.

Hükümet bu iddialara karşı çıkmaktadır.

AİHM, elindeki mevcut unsurlar doğrultusunda ve bu husustaki geçmiş içtihatlarıuyarınca başvuranlara toplam 750 Euro ödenmesinin makul olacağı kanaatindedir.

A. Gecikme faizi

Gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası'nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç puan eklenecektir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM OYBİRLİĞİYLE;

1.Başvurunun kabul edilebilir olduğuna;

2. 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

1. AİHS'nin 6 § 1. maddesi yönünden yapılan şikayetin ayrıca incelenmesine gerek olmadığına;

2. a) AİHS'nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, döviz kuru üzerinden Y.T.L.'ye çevrilmek üzere ve miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak, Savunmacı Hükümet tarafından başvuranlara:

i. maddi tazminat için 5.000 Euro( beş bin) ödenmesine;
ii.manevi tazminat için 750 Euro (yedi yüz elli) ödenmesine;
iii.masraf ve harcamalar için 750 Euro (yedi yüz elli) ödenmesine;

b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;

5. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine; Karar vermiştir.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM'nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3. maddesine uygun olarak 17 Ekim 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA