kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

AİHM
KÖKMEN - TÜRKİYE DAVASI

İlgili Kavramlar

ADİL YARGILANMA HAKKI
HAKKANİYETE UYGUN BİR TATMİN
MÜLKİYET HAKKI

İçtihat Metni

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
KÖKMEN - TÜRKİYE DAVASI(Başvuru no:35768/02)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ
STRAZBURG
20 NİSAN 2006

İşbu karar Sözleşme'nin 44 § 2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup şekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan 35768/02 başvuru no'lu davanın nedeni, Türk vatandaşı Mehmet Kökmen'in (Başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) 12 Ağustos 2002 tarihinde, Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri Sözleşmesi'nin (AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur. Başvuran, Gaziantep Barosu avukatlarından M. Türkmen tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

1933 doğumlu başvuran Gaziantep'de ikamet etmektedir.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (İdare) 1999 yılında Birecik Barajının inşaatı için başvurana ait arsayı kamulaştırmıştır.
İdare'nin Bilirkişi Kurulu kamulaştırılan arsanın değerini 9.152.840.000 TL olarak belirlemiş ve bu tutar başvurana arsanın mülkiyet hakkının İdare'ye devredildiği tarihte ödenmiştir.

Başvuran, 8 Şubat 1999 tarihinde ödenen miktarı yeterli bulmayan başvuran, Nizip Asliye Hukuk Mahkemesi önünde kamulaştırma bedelinin artırılması için başvuruda bulunmuştur.

Asliye Hukuk Mahkemesi 30 Aralık 1999 tarihli bir kararla başvuranı kısmen haklıbularak, 26 Şubat 1999 tarihinden itibaren hesaplanmak üzere senelik % 30 gecikme faizi ile İdare'nin kendisine 19.967.577.500 Türk Lirası (TL) ödemesine karar vermiştir.

Yargıtay, 22 Mayıs 2000 tarihinde verilen bu kararı onamıştır.

İdare, 1 Ağustos 2002 başvurana ek kamulaştırma bedeli olarak 51.596.219.166 TL ödemiştir.

7 Mayıs 2003 tarihinde ek kamulaştırma bedelinin ikinci ödemesinde 7.595.201.482 TL başvuranın hesabına yatırılmıştır.

HUKUK AÇISINDAN

I. 1 NO'LU PROTOKOLÜ'ÜN 1. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

Başvuran, Türkiye'deki yüksek enflasyon oranına göre gecikme faizlerinin düşük olması nedeniyle ek kamulaştırma bedelinin değer kaybetmesinden şikayetçi olmaktadır. Bu açıdan başvuran 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesini ileri sürmektedir.

A. Kabuledilebilirlik Hakkında

Hükümet'e göre başvuran icra davası başlatmadığından dolayı AİHS'nin 35. maddesinin gerektirdiği gibi iç hukuk yollarını tüketmemiştir.

AİHM, hukuki yargılama sonucunda Devlet'ten alacağı bulunan bir kimseden, tazminat elde etmek amacıyla icra davası başlatmasını istemenin uygun olmayacağına dair içtihadını hatırlatmaktadır (Metaxas-Yunanistan, no: 8415/02 ve Karahalios-Yunanistan, no: 62503/00). Buradan Hükümet'in yaptığı itirazın kabuledilemez olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.

AİHM, içtihadından çıkan kriterler ışığında (Bkz. özellikle Akkuş) ve elinde bulunan unsurların tümünü gözönüne alarak başvurunun esastan incelenmesi gerektiğine kanaat getirmektedir. AİHM sonuç itibariyle başvurunun hiçbir kabuledilemezlik gerekçesine ters düşmediğini tespit etmektedir.

B. Esasa Dair

AİHM, bu davadakine benzer sorunların ortaya çıktığı davaları birçok kez incelemişve 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır (Bkz. Akkuş kararı ve Aka kararı).

AİHM, mevcut davayı incelemiş ve Hükümet'in davayı farklışekilde sonuçlandıracak hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıştır. Ulusal mahkemelerin kararına göre kamulaştırmayı yapan İdare tarafından başvurana verilmesi gereken ek tazminatın ödenmesindeki gecikme, başvuranı, mülkünün kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara daha sokmuştur.

Sözkonusu davanın toplam fiili süresi ile ikiye katlanan bu gecikme, AİHM'yi, başvuranın genel yararın gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunmasıarasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldığı yönünde düşünmeye sevk etmektedir.

Sonuç olarak 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

II. AİHS'NİN 6. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA

Başvuran, adli yargılama süresinin AİHS'nin 6§1 maddesini ihlal ettiğinden şikayetçi olmaktadır.

A. Kabuledilebilirlik Hakkında

AİHM, AİHS'nin 35§3 maddesi uyarınca başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğunun söylenemeyeceğine kanaat getirmektedir. Başka hiçbir kabul edilemezlik gerekçesi bulunmamaktadır.

B. Esasa Dair

AİHM, 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesine ilişkin vardığı sonuç gözönüne alarak sorunun tekrar AİHS'nin 6§1 maddesi açısından incelenmesine gerek olmadığına kanaat getirmektedir.

III. AİHS'NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Maddi ve Manevi Tazminat

Başvuran 20.000 Euro tutarındaki maddi tazminatının ödenmesini belirtmektedir. Ayrıca başvuran, 2.000 Euro tutarındaki manevi zararının telafi edilmesini istemektedir.

Hükümet iddialara itiraz etmektedir.

AİHM, Akkuşkararında benimsenen hesaplama yöntemini ele alarak ve ilgili ekonomik veriler ışığında, başvurana maddi tazminat olarak 14.000 Euro ödenmesine karar vermiştir.

Manevi tazminatla ilgili olarak AİHM, mevcut dava koşullarında ihlal kararının tespitinin adil tazmin için başlı başına yeterli olduğu kanaatindedir.

C. Gecikme Faizi

AİHM, Avrupa Merkez Bankası'nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM OYBİRLİĞİYLE,

1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;

2. AİHS'nin 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

3. AİHS'nin 6§1 maddesine dayanarak yapılan şikayetin esasını ayrıca incelemeye gerek olmadığına;

4. Manevi tazminatla ilgili olarak, mevcut kararının kendisinin adil tazmin için başlı başına yeterli olduğuna;

5. a) AİHS'nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, döviz kuru üzerinden Y.T.L.'ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından başvurana maddi tazminat olarak 14.000 Euro'nun (on dört bin) miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödenmesine,

b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;

5. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine; karar vermiştir.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM İçtüzüğü'nün 77 §§ 2 ve 3. maddesine uygun olarak 20 Nisan 2006 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA