kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

AİHM
ÜLKER VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI

İlgili Kavramlar

AYRIMCILIK YASAĞI
HAKKANİYETE UYGUN BİR TATMİN
MÜLKİYET HAKKI

İçtihat Metni

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
ÜLKER VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI (Başvuru no: 64438 / 01)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ
STRAZBURG
23 Mart 2006

İşbu karar Sözleşmenin 44 § 2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup şekli bazı düzeltmelere tabi olabilir.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan ve (64438 /01) başvuru no'lu davanın nedeni bu ülke vatandaşlarıİbrahim Ülker, Veli Ülker, Meliha Yılmaz, Türkan Altınok, Medina Ülker ve Nuran Altınok'un (Başvuranlar) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne 19 Ekim 2000 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Temel İnsan Haklarını güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur. Başvuranlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde Ankara Barosu avukatlarından I. Ezerbolat tarafından temsil edilmektedirler.

OLAYLAR

Başvuranlar sırasıyla 1977, 1951, 1974, 1939, 1972 ve 1941 doğumlu olup Ankara'da ikamet etmektedirler.

Karayolları Genel Müdürlüğü (İdare) 12 Aralık 1995 tarihinde başvuranlara ait Gölbaşı'nda bulunan arsalar istimlak etmiştir.

Kamulaştırma bedeli başvuranlara arsaların devredildiği tarihte ödenmiştir.

Başvuranlar 22 Aralık 1995 tarihinde ek bedel istemiyle Gölbaşı Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvurmuşlardır.

Asliye Hukuk Mahkemesi 5 Şubat 1998 tarihli bir kararla, 6 Ocak 1996 tarihinden itibaren hesaplanacak yıllık % 30'luk yasal faiz oranıyla birlikte başvuranlara 14.802.500.000 TL. ek bedel ödenmesini kararlaştırmıştır.

Yargıtay, İlk derece mahkemesinin kararını 5 Ekim 1998 tarihinde onamıştır.

İdare 19 Nisan 2000 tarihinde 31 Aralık 1997 tarihine dek % 30 ve sonraki dönem için % 50 yasal faiz oranıyla birlikte başvuranlara 41.272.820.000 TL. ek bedel ödemiştir.

HUKUKA DAİR

I. EK 1 NO'LU PROTOKOL'ÜN 1. MADDESİYLE BİRLİKTE VE AYRI AİHS'NİN 14. MADDESİ'NİN İHLAL EDİLDİĞİİDDİASI HAKKINDA

Başvuranlar bir yanda yargı kararıyla belirlenen bedelin İdare tarafından geç ödendiğinden diğer yanda Devletin borçlarına uyguladığı faiz oranının Türkiye'deki yüksek enflasyon oranıkarşısında yetersiz kaldığından şikayetçi olmakta, bu bağlamda Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesiyle birlikte ve ayrı olarak AİHS'nin 14. maddesi'nin ihlal edildiğini ileri sürmektedirler.

A. Kabuledilebilirliğe ilişkin

AİHM, Mahkeme'nin bu yöndeki yerleşik içtihadı (Bkz. özellikle Akkuş kararı) ve sunulan deliller ışığında başvurunun esastan incelenmesi gerektiğine itibar etmektedir. Başvurunun kabuledilemez bulunması için hiçbir gerekçe tespit edilmemiştir.

B. Esas hakkında

AİHM, daha önceki kararlarda benzer şikayetlerin dile getirildiğini ve bunların Ek 1 no'lu Protokolün 1. maddesinin ihlali ile sonuçlandığını dile getirmektedir (Bkz. sözü edilen Akkuşkararı, s. 1317, §§ 30-31, ve Aka kararı, s. 2682, §§ 50-51).

AİHM, mevcut davada Hükümetin davanın seyrini farklışekilde sonuçlandıracak hiçbir tespiti ve delili sunmadığını incelemektedir.

AİHM, bu yöndeki yerleşik içtihada göre bir "alacak" Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesi uyarınca gerektiği gibi ödenmediğinde "mal" değeri oluşur (Bkz. Stran Yunan Rafinerileri ve Stratis Andreadis-Yunanistan kararı, 9 Aralık 1994, seri: A no: 301-B, s. 84, § 59, ve Bourdov-Rusya kararı no: 59498/00, § 40, AİHM 2002-II). Tıpkı bu başvuruda olduğu gibi.

AİHM, bir Yüksek Sözleşmeci tarafın yapacağı ödemedeki gecikmenin sonucu itibariyle, özellikle bazı Devletlerde paranın değer kaybettiği dikkate alındığında "alacaklı" konumunda mali kayba uğramış bir kişinin durumunu daha belirsiz bir hale getirebileceğinin altınıçizmektedir (Bkz. Akkuş kararı, s. 1310, § 29).

Mevcut başvuruda AİHM, iç hukuk mercileri tarafından hükmedilen tazminatın ve yasal faizin başvuranlara ödenmesindeki gecikmenin İdare'ye yüklenebileceğini gözlemlemektedir. Bu bağlamda Hükümet, bu gecikmeyi haklı gösterir hiçbir açıklama yapmamıştır.

Sonuç olarak, Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

Bu ihlal kararının tespiti ışığında AİHM, AİHS'nin 14. maddesine dair şikayetin incelenmesini gerekli görmemektedir.

II. AİHS'NİN 41. MADDESİ'NİN UYGULANMASI

A. Zarar

Başvuranlar 168.902 Amerikan Doları maddi zarara uğradıklarını ileri sürmektedirler.

Hükümet bu miktarları aşırı ve ispat edilmemiş olarak değerlendirmektedir.

AİHM, Akkuş kararında (sözü edilen, s. 1311, §§ 35-36 ve 39) belirlenen ilgili ekonomik hesaplama yöntemini dikkate alarak ve ilgili ekonomik veriler ışığında, başvuranlara birlikte maddi zarar için 25.000 Euro ödenmesine karar vermiştir.

Manevi zararla ilgili olarak AİHM, ihlal kararının tespitinin başlı başına bir adil tazmini oluşturduğu kanısındadır.

B. Masraf ve harcamalar

Başvuranlar AİHM önünde yapmış oldukları yargı giderleri için ayrıca bir miktar belirtmemiştir. AİHM bu durumda bir ödeme yapılmasını gerekli görmemektedir.

C. Gecikme Faizi

AİHM, Avrupa Merkez Bankası'nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına 3 puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,

1.Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;

1. Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

2. AİHS'nin 14. maddesine yönelik şikayetin Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddesiyle birlikte ayrıca incelenmesine gerek olmadığına;

3. Mevcut kararın manevi zarar için tek başına adil bir tazmini oluşturduğuna;

4. a) AİHS'nin 44 § 2. maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Y.T.L.'ye çevrilmek ve her türlü vergiden muaf tutulmak üzere Savunmacı Hükümetin başvuranlara birlikte maddi zarar için toplam 25.000 (yirmi beş bin) Euro ödemesine;

b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faizin uygulanmasına;

6. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;

KARAR VERMİŞTİR.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM'nin iç tüzüğünün 77 §§ 2. ve 3. maddelerine uygun olarak 23 Mart 2006 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA