kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

AİHM
UHARREM ASLAN YILDIZ/TÜRKİYE

İlgili Kavramlar

HAKKANİYETE UYGUN BİR TATMİN
MÜLKİYET HAKKI

İçtihat Metni

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ DAİRE
MUHARREM ASLAN YILDIZ/TÜRKİYE(Başvuru no. 74530/01)

KARAR
STRAZBURG
7 Şubat 2006

OLAYLAR

I. DAVA OLAYLARI

1. Başvuran, 1954 doğumlu olup Mersin'de yaşamaktadır. Otoyol inşası için sorumlu bir Devlet organı olan Devlet Karayolları Genel Müdürlüğü, bir otoyol inşa etmek için İçel'de başvurana ait dört parsel toprağı kamulaştırmıştır. Bir bilirkişi komitesi, toprağın değerini tayin etmiş ve meblağ, kamulaştırma gerçekleştiğinde başvurana ödenmiştir.

2. Başvuranın tazminatın artırılmasına ilişkin talebini müteakiben 22 Şubat 1995 tarihinde Mersin Asliye Hukuk Mahkemesi başvurana, 204,787,320 Türk Lirası (yaklaşık 3,900 Euro) tutarında ek tazminat ve buna ek olarak, 14 Aralık 1993 tarihinden itibaren işlemeye başlamak üzere Mahkeme'nin kararını verdiği günde uygulanan yasal oran üzerinden faiz ödenmesine karar vermiştir.

6. 16 Aralık 1998 tarihinde Yargıtay, 22 Şubat 1995 tarihli kararı onamıştır.

7. 16 Nisan 1998 tarihinde yönetim başvurana, faiz ile birlikte ek tazminat olarak 545,269,000 Türk Lirası (yaklaşık 2,020 Euro) ödemiştir.

8. 21 Ocak 1998 tarihinde Yargıtay'ın kararı, başvurana bildirilmiştir.

HUKUK

I. 1 NO.LU PROTOKOL'ÜN 1. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

10. Başvuran, yetkili makamlardan kamulaştırma için ancak dava işlemlerinden dört yıl dört ay sonra almış olduğu ek tazminatın, ödenecek gecikme faizi Türkiye'deki yüksek enflasyon oranı ile orantılı olmadığı için, değerinin düşmüş olduğu hususunda şikayette bulunmuştur. Şikayetini, 1 No.lu Protokol'ün aşağıda kaydedilen 1. maddesine dayandırmıştır:

"Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir.

Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasalarıuygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez."

A. Kabuledilebilirlik

1. Hükümet, Borçlar Kanunu'nun 105. maddesi uyarınca kendisine tanınan iç hukuk yolunu uygun şekilde kullanmadığı için başvuranın, AİHS'nin 35. maddesince öngörülen iç hukuk yollarını tüketmemiş olduğunu belirtmiştir. Sözkonusu madde uyarınca başvuran, uğramış olduğu kayıpların, gecikme faizinden fazla olduğunu tespit edebilmiş olsaydı, ek tazminatın ödenmesindeki gecikmenin sonucu olarak maruz kaldığı iddia edilen kayıpların tazmini için hak iddia edebilirdi.

2.AİHM, Aka/Türkiye davasında benzer bir itirazı reddetmiş olduğunu gözlemler (§§ 34-37). Sözkonusu davada farklı bir karara varmak için gerekçe görmemektedir ve bu nedenle, Hükümet'in itirazını reddetmektedir.

13. İçtihadında belirlenen ilkeler (bkz., diğer içtihatlar yanında, Aka/Türkiye kararı) ve sunulan tüm deliller ışığında AİHM, başvurunun esaslara ilişkin inceleme gerektirdiği ve başvurunun kabuledilemez olduğu sonucuna varmak için gerekçe olmadığı kanısındadır.

B. Esaslar

3. AİHM, sözkonusu davada günışığına çıkan konulara benzer konuların ortaya çıktığı birçok davada 1 No.lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edilmiş olduğu sonucuna varmıştır (bkz. Akkuş/Türkiye, 9 Temmuz 1997 tarihli karar, Raporlar 1997-IV, § 31, ve Aka, §§ 50-51).

4. Hükümet tarafından sunulan delil ve iddiaları inceleyen AİHM, daha önceki davalarda varmış olduğu sonuçlardan farklı bir sonuca varmak için gerekçe görmemektedir. Genel olarak tazminatın ödenmesindeki gecikmenin, düşük faiz oranlarının ve dava işlemlerinin uzunluğu sonucu AİHM başvuranın, umumi menfaat talepleri ve mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkının korunması arasında korunmasıgereken hassas dengenin bozulmasına yol açan kişisel ve haddinden fazla bir yüke maruz bırakıldığı kanısındadır.

16. Sonuç olarak, 1 no.lu Protokol'ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

II. AİHS'NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI

17. AİHS'nin 41. maddesi aşağıda kaydedilmiştir:

"Mahkeme işbu Sözleşme ve protokollarının ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleşmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder."

A. Maddi ve Manevi Zarar

1. Başvuran, maruz kalmış olduğu maddi zarar için 12,115.92 Amerikan Doları(9,923 Euro) ve buna ek olarak 16 Nisan 1998 tarihinden bu yana maruz kalmış olduğu kayıplar için de faiz talep etmiştir.

2. Hükümet, başvuranın sözkonusu başlık altındaki talepleri hususunda görüşlerini belirtmemiştir.

20. Aka kararında uyguladığı hesaplama metodunu kullanan (§§ 55-56) ve ilgili ekonomik veriyi gözönüne alan AİHM, başvurana maddi zarar için 16,800 Euro ödenmesine karar vermiştir.

B. Masraf ve Harcamalar

3. Başvuran ayrıca, AİHM huzurunda maruz bırakıldığı masraf ve harcamalar için tazminat talep etmiştir ancak miktarın belirlenmesini AİHM'nin takdirine bırakmıştır. İddialarını destekleyecek bir belge sunmamıştır.

22. Hükümet, başvuranın iddiaları hususunda görüş belirtmemiştir.

23. Mevcut bilgiyi gözönüne alarak değerlendirmede bulunan AİHM, başvurana aynıbaşlık altında genel toplam olarak 1,000 Euro ödenmesini makul bulmuştur.

C. Gecikme Faizi

24. AİHM, gecikme faizinin Avrupa Merkez Bankası'nın uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre belirlenmesini uygun bulmuştur.

YUKARIDAKİ GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AİHM OYBİRLİĞİYLE

1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna,

2. AİHS'nin 1 No.lu Protokol'ünün 1. maddesinin ihlal edilmiş olduğuna,

3. (a) sorumlu Devlet'in, kararın AİHS'nin 44 § 2 Maddesi'ne göre kesinlik kazandığıtarihten itibaren üç ay içerisinde başvurana, ödeme tarihinde uygulanan kur üzerinden Türk Lirası'na çevrilmek üzere aşağıdaki miktarları ve buna ek olarak ödeme gününde uygulanabilecek her tür vergiyi ödemesine:

(i) maddi zarar için 16,800 Euro (on altı bin sekiz yüz Euro),
(ii) masraf ve harcamalar için 1,000 Euro (bin Euro),

(b) yukarıda kaydedilmiş olan üç aylık sürenin bitiminden ödeme gününe kadar, Avrupa Merkez Bankası'nın uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle oluşacak faiz oranına göre yukarıda belirtilen miktarlarda ödenecek basit faizi ödemekle yükümlü olduğuna,

4. Başvuranın adil tazmin talebinin kalan kısmının reddine karar vermiştir.

İşbu karar İngilizce olarak hazırlanmış olup 7 Şubat 2006 tarihinde, İçtüzüğün 77. Maddesi'nin 2 ve 3. fıkraları uyarınca yazılı olarak tebliğ edilmiştir.

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA