kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

AİHM
ATAY VE DİĞERLERİ- TÜRKİYE DAVASI

İlgili Kavramlar

İNSAN HAKLARINA SAYGI YÜKÜMLÜLÜĞÜ
KABUL EDİLEBİLİRLİK KOŞULLARI

İçtihat Metni

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
ATAY VE DİĞERLERİ- TÜRKİYE DAVASI

(Başvuru no:61693/00, 61695/00, 61696/00, 61699/00 61705/00, 61710/00, 61712/00, 61714/00, 61733/00 ve 62627/00)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ

STRAZBURG
16 Ocak 2007

İşbu karar AİHS'nin 44§2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Şekli bazı düzeltmelere tabi olabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 10 davanın nedeni (no: 61693/00, 61695/00, 61696/00, 61699/00, 61705/00, 61710/00, 61712/00, 61714/00, 61733/00 ve 62627/00) ayrıntılı bilgileri ve başvuru tarihleri Ek I'de yer alan bu ülke vatandaşlarının (başvuranlar), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin Temel İnsan Haklarını güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmış oldukları başvurudur.

Başvuranlar, AİHM önünde Afyon Barosu avukatlarından E.Erkan tarafından temsil edilmektedir.

OLAYLAR

I. DAVANIN KOŞULLARI

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (İdare), 1995 yılında Dinar'da meydana gelen depremin ardından, bölgenin yeniden iskana açılması amacıyla başvuranlara ait taşınmazlarıkamulaştırmıştır. İdare başvuranlara kamulaştırma bedeli ödemiştir.
İdare tarafından ödenen tutarda anlaşmazlık doğması üzerine başvuranlar, Dinar Asliye Hukuk Mahkemesi'ne kamulaştırma bedelinin arttırılması talebiyle başvuruda bulunmuşlardır.

Yargıtay tarafından verilen karar tarihleri, gecikme faizlerinin hesap başlangıç tarihleri, ulusal mahkemeler tarafından ödenmesine hükmedilen ek kamulaştırma bedelleri, gecikme faizi ile birlikte hesaplanan tazminatların tutarları, mevcut kararın II. Ekinde yer almaktadır.

İdare ek kamulaştırma bedellerini, birincisi 20 Nisan 1999 ve ikincisi 19 Temmuz 1999 tarihinde olmak üzere iki taksitte ödemiştir.

HUKUK AÇISINDAN

I. DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ

AİHM, esasa ilişkin ortaya koydukları sorular ve olayların benzerliği dikkate alındığında, İç Tüzüğü'nün 42 § 1. maddesi uyarınca davaların birleştirilmesinin uygun olacağına kanaat getirmiştir.

II. EK 1 NO'LU PROTOKOL'ÜN 1. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİİDDİASI HAKKINDA

Başvuranlar, Türkiye'deki yüksek enflasyon oranı karşısında yetersiz kalan gecikme faizleri nedeniyle İdare tarafından gecikmeli olarak ödenen ek kamulaştırma bedellerinin değer kaybettiğinden şikayetçi olmakta ve Ek 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesine atıfta bulunmaktadırlar.

A. Kabuledilebilirlik Hakkında

Hükümet, AİHS'nin 35 § 1. maddesi uyarınca altı ay kuralına riayet edilmediğinden AİHM'den başvuruları bir kısmını reddetmesini talep etmiştir.

AİHM, şikayetin İdare'nin ek kamulaştırma bedellerini ödemede gecikmiş olması ve dolayısıyla başvuranların uğramış olduğu zarar nedeniyle yapıldığını gözlemlemektedir.

AİHM sözkonusu gecikmenin, ödenmesi gereken tutarın İdare tarafından 19 Temmuz 1999 tarihinde ödenmesi ile son bulduğunu tespit etmektedir. Ek I'de yer alan tarihlerde AİHM'ye başvuran başvuranlar, AİHS'nin 35 § 1. maddesinde ifade edilen gerekliliği yerine getirmişlerdir. Bu nedenle AİHM, Hükümet'in itirazını reddetmektedir.

Hükümet ikinci olarak, Borçlar Kanunu'nun 105. maddesi ile tanınan başvuru yolunu uygun bir şekilde kullanmayan başvuranların, AİHS'nin 35 § 1. maddesinde belirtildiği haliyle iç hukuk yollarını tüketmediklerini belirtmektedir.

Başvuranlar bu iddialara karşı çıkmaktadır.

AİHM, Aka-Türkiye davasında bu davadakine benzer bir itirazı reddettiğini hatırlatmaktadır. AİHM, bu kararından ayrılmasını gerektirecek bir neden görmemektedir.

AİHM, Mahkemenin bu konudaki içtihadı (Bkz. Akkuş kararı) ve elindeki mevcut unsurlar doğrultusunda başvuruların esastan incelenmesi gerektiği kanaatindedir. Başka hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi bulunmamaktadır.

B. Esas Hakkında

AİHM, buna benzer şikayetlerin dile getirildiği başka davaları incelemiş ve Ek 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır (Bkz. Akkuş kararı ve Aka kararı).

AİHM, mevcut davada Hükümet'in davayı farklışekilde sonuçlandıracak hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıştır. AİHM, ulusal mahkemelerin kararına göre kamulaştırmayı yapan İdare tarafından başvuranlara verilmesi gereken ek tazminatın ödenmesindeki gecikmenin, başvuranları mülklerinin kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara daha soktuğunu tespit etmektedir. Bu gecikme AİHM'yi, başvuranların toplum yararının gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldıkları yönünde düşünmeye sevk etmektedir.

Bu nedenle, Ek 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

III. AİHS'NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat, Masraf ve Harcamalar

Atilla Akkuş isimli başvuran hariç başvuranlar, başvuruların her biri için maddi ve manevi tazminat olarak 300 Euro, AİHM ve yerel mahkemeler önünde yapılan masraf ve harcamalar için 50 Euro olmak üzere toplamda 3.150 Euro talep etmektedirler.
Hükümet bu iddialara karşı çıkmaktadır.

AİHM, Akkuşkararında benimsenen hesaplama yöntemini gözönünde bulundurarak ve ilgili ekonomik veriler ışığında, Atilla Akkuş isimli başvuran hariç başvuranlara ya da başvuranların hak sahiplerine maddi tazminat olarak 300 Euro ödenmesine karar vermiştir.

AİHM, Atilla Akkuş isimli başvuranın (başvuru no: 62627/00), 13 Haziran 2006 tarihli yazıda AİHM İç Tüzüğü'nün 60. maddesine dikkat çekilerek iddialarını sunması için ikinci bir süre tanınmasına rağmen adil tazmin talebinde bulunmadığını tespit etmektedir. Bu nedenle AİHM Atilla Akkuş isimli başvurana bu ad altında herhangi bir ödeme yapılmasının gerekli olmadığına kanaat getirmiştir (Willekens-Belçika, no: 50859/99, 24 Nisan 2003, ve Roobaerts-Belçika, no: 52231/99, 29 Temmuz 2004).

Manevi tazminat konusunda ise AİHM, mevcut dava koşullarında ihlal kararının kendisinin adil tazmin için başlı başına yeterli olacağı kanaatindedir.

AİHM, Mahkemenin bu konudaki içtihadı ve elindeki mevcut unsurlar ışığında Atilla Akkuş isimli başvuran hariç başvuranlara, tüm masraf ve harcamalarla birlikte 450 Euro ödenmesinin makul olacağı kanaatindedir.

B. Gecikme Faizi

AİHM, Avrupa Merkez Bankası'nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına 3 puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM, OYBİRLİĞİYLE,

1- Başvuruların birleştirilmesine;

2- Başvuruların kabuledilebilir olduğuna;

3- Ek 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

4-İhlal kararının tespitinin adil tazmin için başlı başına yeterli olduğuna;

5- a) AİHS'nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL.'ye çevrilmek üzere SavunmacıHükümet tarafından Atilla Akkuş isimli başvuran hariç başvuranlara;

i. maddi tazminat olarak başvuruların her biri için 300 Euro (üç yüz), toplamda 2.700 Euro (iki bin yedi yüz) ödenmesine;
ii.masraf ve harcamalar için başvuranlara toplu olarak 450 Euro (dört yüz elli) ödenmesine;
iii. yukarıda yer alan miktarların her türlü vergiden muaf tutulmasına;

b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ve ödemenin yapılmasına kadar, Hükümetin, Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli faizinin üç puan fazlasına eşit oranda basit faizi uygulamasına;

6. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddedilmesine;

Karar vermiştir.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM'nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3 maddesine uygun olarak16 Ocak 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiştir.

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA