kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

AİHM
BELER VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI

İlgili Kavramlar

HAKKANİYETE UYGUN TATMİN
KABUL EDİLEBİLİRLİK KOŞULLARI

İçtihat Metni

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

BELER VE DİĞERLERİ - TÜRKİYE DAVASI
(Başvuru no:61739/00, 61740/00, 61753/00, 61757/00 ve 61760/00)

KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ

STRAZBURG
9 OCAK 2007

İşbu karar Sözleşme'nin 44 § 2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup şekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 61739/00, 61740/00, 61753/00, 61757/00 ve 61760/00 başvuru no'lu davanın nedeni, Türk vatandaşı Ali İhsan Beler, Mehmet Baksi, Mustafa Çimen, Naci Aslan, Yıldırım Beyazıt, Arife Beyazıt, Kurbet Beyazıt, Veli Beyazıt ve Kahraman Beyazıt (Başvuranlar) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM), Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri Sözleşmesi'nin (AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmışoldukları başvurudur. Başvuranlar, Afyon Barosu avukatlarından E. Erkan tarafından temsil edilmektedirler.

OLAYLAR

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (İdare), 1995 yılında Dinar'da meydana gelen depremin ardından, bölgenin yeniden iskana açılması amacıyla başvuranların mülklerini kamulaştırmıştır. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı başvuranlara kamulaştırma bedellerini ödemiştir.

Ödenen tutarlardan tatmin olmayan başvuranlar, Dinar Asliye Hukuk Mahkemesi'ne kamulaştırma bedelinin artırılması talebiyle başvuruda bulunmuşlardır.

Mahkemeye başvuru tarihleri, Yargıtay tarafından verilen kararların tarihleri, gecikme faizlerinin hesaplanmaya başlandığı tarihler, ulusal mahkemelerin ödenmesine hükmettiği ek kamulaştırma bedelleri ve İdare'nin ödediği gecikme faizi ile birlikte kamulaştırma bedelleri aşağıdaki tabloda ayrıntılı olarak belirtilmiştir.

İdare, ek kamulaştırma bedellerini 19 Nisan ve 19 Temmuz 1999 tarihlerinde ödemiştir.

Başvurular Ulusal mahkemeye başvuru tarihleri Yargıtay karar tarihleri Gecikme faizlerinin hesaplanmaya başlandığıtarihler Ulusal Mahkemelerin ödenmesine karar verdikleri ek kamulaştırma bedelleri Gecikme faizleri ile birlikte ödenen ek kamulaştırma bedelleri

A. İhsan Beler no 61739/00 başvuru tarihi: 22/12/1999 29/07/1996 10/09/1997 29/07/1996 1 136 000 010 TL 2 336 343 354 TL
Mehmet Baksi no 61740/00 başvuru tarihi: 22/12/1999 15/05/1996 10/09/1997 15/05/1996 381 600 000 TL 789 258 000 TL
Mustafa Çimen no 61753/00 başvuru tarihi: 06/01/2000 22/08/1996 10/09/1997 22/08/1996 526 000 000 TL 1 082 245 000 TL
Naci Aslan no 61757/00 başvuru tarihi: 06/01/2000 11/10/1996 10/09/1997 11/10/1996 798 577 370 TL 1 594 464 363 TL

HUKUK AÇISINDAN

AİHM, İçtüzüğün 42§1 maddesi uyarınca başvuruların birleştirilmesinin uygun olacağına karar vermiştir.

I. KABULEDİLEBİLİRLİK HAKKINDA

Başvuranlar, Türkiye'deki yüksek enflasyon oranına göre gecikme faizlerinin yetersiz kalması nedeniyle, İdare'nin gecikmeli olarak ödediği kamulaştırma bedellerinin değer kaybına uğradığından şikayetçi olmaktadırlar. Başvuranlar 1 No'lu Ek Protokol'ün 1. maddesini ileri sürmektedirler.

Hükümet, AİHS'nin 35§1 maddesi uyarınca altı ay kuralına uyulmadığı gerekçesiyle AİHM'yi başvuruları reddetmeye davet etmektedir.

AİHM, kendisine yapılan şikayetin sadece İdare'nin ek kamulaştırma bedellerini gecikmeli olarak ödemesi ve bunun sonucunda meydana gelen zarar ile ilgili olduğunu belirtmektedir.

AİHM, sözkonusu gecikmenin 19 Temmuz 1999 tarihinde İdare'nin ödemesi gereken tutarı ödenmesi ile sona erdiğini tespit etmektedir. AİHM, başvuranlar Ali İhsan Beler ve Mehmet Baksi'nin 22 Aralık 1999 tarihinde ve diğer başvuranların ise 6 Ocak 2000 tarihinde başvuruda bulunduklarını not etmektedir. Buradan başvuranların AİHS'nin 35§1 maddesinin gerekliliğini yerine getirdiği ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla AİHM Hükümet'in itirazınıreddetmektedir.

AİHM, içtihadından çıkan kriterler ışığında (Bkz. özellikle Akkuş) ve elinde bulunan unsurların tümünü gözönüne alarak, başvuruların esastan incelenmesi gerektiğine kanaat getirmektedir. Sonuç itibariyle AİHM, başvurunun hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi ile çelişmediğini tespit etmektedir.

II. ESASA DAİR

AİHM, daha önce bu davanınkine benzer soruları gündeme getiren başka davalar da incelemiş ve 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıştır (Bkz. Akkuşkararı ve Aka kararı).

AİHM, mevcut davayı incelemiş ve Hükümet'in davayı farklışekilde sonuçlandıracak hiçbir tespit ve delil sunmadığına kanaat getirmektedir. Ulusal mahkemelerin kararına göre kamulaştırmayı yapan İdare tarafından başvuranlara verilmesi gereken ek tazminatın ödenmesindeki gecikme, başvuranları, mülklerinin kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara daha sokmuştur. Sözkonusu davanın toplam fiili süresine eklenen bu gecikme, AİHM'yi, başvuranların toplum yararının gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunmasıarasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldıkları yönünde düşünmeye sevk etmektedir.

Sonuç olarak, 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.

III. AİHS'NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA

A. Tazminat, Masraf ve Harcamalar

Başvuranlar, başvuruların her biri için ulusal mahkemeler ve AİHM önünde yapılan masraf ve harcamalar da dahil olmak üzere maddi ve manevi tazminat olarak toplam 3.500 Euro istemektedirler. Başvuranlar ayrıca avukatlık ücreti olarak 2.500 Euro (5.000 Yeni Türk Lirası (YTL)) istemektedirler.

Hükümet bu iddialara itiraz etmektedir.

AİHM, Akkuş kararında uygulanan hesap yöntemini kullanarak ve ilgili dönemdeki ekonomik veriler ışığında, maddi tazminat olarak başvuranlara aşağıdaki tutarların ödenmesine hükmetmektedir:

-Ali İhsan Beler'e 3.500 Euro (başvuru no: 61739/00)
-Mehmet Baksi'ye 1.690 Euro (başvuru no: 61740/00)
-Mustafa Çimen'e 1.630 Euro (başvuru no: 61753/00)
-Naci Aslan'a 3.060 Euro (başvuru no: 61757/00)
-Yıldırım Beyazıt, Arife Beyazıt, Kurbet Beyazıt, Veli Beyazıt ve Kahraman Beyazıt'a
ortaklaşa 3.010 Euro (başvuru no: 61760/00).

Manevi tazminat konusunda AİHM, dava koşullarında ihlal tespitinin yeterli adil tazmin oluşturduğuna kanaat getirmektedir.
AİHM elinde bulunan unsurların tümünü ve konuya ilişkin içtihadını gözönüne alarak, yapılan bütün masraflar için başvuranlara ortaklaşa 500 Euro ödenmesinin makul olduğuna kanaat getirmektedir.

B. Gecikme faizi

AİHM, Avrupa Merkez Bankası'nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına 3 puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.

BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM OYBİRLİĞİYLE,

1-Başvuruların birleştirilmesine;

2- Başvuruların kabuledilebilir olduğuna;

3- 1 No'lu Protokol'ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;

4-İhlal sonucunun manevi zarar için tek başına adil tazmin oluşturduğuna;

5- a) AİHS'nin 44§2 maddesi uyarınca, kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası'na çevrilmek üzere SavunmacıHükümet tarafından başvuranlara;

i. maddi tazminat için -Ali İhsan Beler'e 3.500 (üç bin beş yüz) Euro (başvuru no: 61739/00) -Mehmet Baksi'ye 1.690 (bin altı yüz doksan) Euro (başvuru no: 61740/00) -Mustafa Çimen'e 1.630 (bin altı yüz otuz) Euro (başvuru no: 61753/00) -Naci Aslan'a 3.060 (üç bin altmış) Euro (başvuru no: 61757/00) -Yıldırım Beyazıt, Arife Beyazıt, Kurbet Beyazıt, Veli Beyazıt ve Kahraman Beyazıt'a ortaklaşa 3.010 (üç bin on) Euro (başvuru no: 61760/00);
ii. masraf ve harcamalar için başvuranlara ortaklaşa 500 (beş yüz) Euro;
iii. miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödenmesine,

b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Hükümet'in, Avrupa Merkez Bankası'nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;

6. Adil tazmine ilişkin diğer taleplerin reddine;

KARAR VERMİŞTİR.

İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM İçtüzüğü'nün 77§§ 2 ve 3 maddesine uygun olarak 9 Ocak 2007 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA