kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY
13. Daire 2005/5263 E.N , 2005/5709 K.N.


Özet
4628 SAYILI ELEKTRİK PİYASASI KANUNU'NUN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNDEN ÖNCE YAP-İŞLET-DEVRET MODELİNE GÖRE ELEKTRİK ÜRETİMİ YAPANLARIN DA ÜRETİM LİSANSI ALACAĞININ ÖNGÖRÜLMESİNDE HUKUKA AYKIRILIK GÖRÜLMEDİĞİ,

-ANCAK KURUMLARIN KANUNLA KENDİLERİNE VERİLEN ZORUNLU BİR KAMU HİZMETİNİN YÜRÜTÜLMESİNDE, YASAL BİR DÜZENLEME OLMADIKÇA İLGİLİLERDEN BEDEL İSTEYEMEYECEĞİ, BU NEDENLE DAVA KONUSU YÖNETMELİĞİN, LİSANS SAHİBİ TÜZEL KİŞİLERİN FAALİYET VE UYGULAMALARI İLE İLGİLİ HESAP VE MALÎ TABLOLARINI LİSANS SAHİBİNDEN BEDELİNİ ALARAK BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞLARINA YAPTIRABİLECEĞİNE İLİŞKİN KISMININ HUKUKA AYKIRI OLDUĞU HAKKINDA.


İçtihat Metni

Hüküm veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce duruşma için önceden belirlenen 29.11.2005 tarihinde davacı vekili Av. ...'in; davalı vekili Av. ...'nin geldiği; Danıştay Savcısı Ünal Demirci'nin hazır bulunduğu görülerek duruşmaya başlanıldıktan taraflara usulüne uygun olarak söz verilip dinlendikten sonra Danıştay Savcısı'nın düşüncesi de alınarak duruşmaya son verilip dosya incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, 28.2.2003 tarih ve 25034 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Elektirik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 2., 3., 4., 5., 6., 8., 10., 17., 21., 22., 23., 25., 31. (4.8.2002 tarih ve 24836 sayılı Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğine Geçici 16. maddeyi ekleyen fıkrasının) ve 32. maddelerinin iptali ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 3. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendinin ilk paragrafının, 5. maddesinin yedinci fıkrasının (r) ve (s) bentlerinin ve geçici 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinin Anayasaya aykırılığı iddiasının kabul edilerek itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine gönderilmesi istemiyle açılmıştır.

Davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek işin esasına geçildi:

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanuna dayanılarak çıkarılan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği (ana Yönetmelik) 4.8.2002 tarih ve 24836 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.

Dava konusu Yönetmeliğin 2. maddesi ile ana Yönetmeliğin "lisans ve lisans alma yükümlülüğü" başlıklı 5. maddesinin beşinci fıkrasının sonuna: "Birden fazla tesiste aynı tüzel kişilik adına üretim faaliyeti göstermek isteyen tüzel kişiler üretim, otoprodüktör ya da otoprodüktör grubu lisanslarından ancak birini alabilirler. " hükmü eklenmiş, 3. maddesi ile ana Yönetmeliğin "Lisans başvurusu" başlıklı 7. maddesinde, 4. maddesi ile ana Yönetmeliğin "İnceleme ve değerlendirme" başlıklı 9. maddesinde, 5. maddesi ile ana Yönetmeliğin "İnceleme ve değerlendirmenin sonuçlandırılması" başlıklı 10. maddesinde, 6. maddesi ile ana Yönetmeliğin "Lisans bedelleri" başlıklı 12. maddesinde değişiklik yapılmış, 8. maddesi ile ana Yönetmeliğin "Lisansların iptali" başlıklı 16. maddesine bir fıkra eklenmiş, 10. maddesi ile ana Yönetmeliğin "Üretim lisansı genel hükümleri" başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi (Özel direkt iletim hattı tesis edilebileceği ve işletilebileceği) metinden çıkarılmış, 17. maddesi ile ana Yönetmeliğin "Lisans sahibi tüzel kişilerin diğer yükümlülükleri" başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi metinden çıkarılmış ve (h) bendi (İkili anlaşmalar yoluyla elektrik enerjisi ve/veya kapasite alışverişi yapılabilmesi için, ilgili mevzuatta öngörülen sayaçların tesis edileceği şeklinde) değiştirilmiş, 21. maddesi ile ana Yönetmeliğin "Yaptırımlar ve denetleme" başlıklı 46. maddesine bir fıkra eklenmiş, 22. madde ile ana Yönetmeliğin "Hisse devri" başlıklı 47. maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendinin (4) ve (5) numaralı alt bentleri ve (b) bendinin (3) numaralı alt bendi değiştirilmiş ve maddeye dokuzuncu fıkra eklenmiş, 23. maddesiyle ana Yönetmeliğin "Tüzel kişilerin birleşmesi" başlıklı 48. maddesinin sonuna bir fıkra eklenmiş, 25. maddesi ile ana Yönetmeliğin geçici 4. maddesinin üçüncü fıkrasının sonuna bir cümle eklenmiş ve dördüncü fıkra değiştirilmiş, 31. maddesi ile ana Yönetmeliğe geçici 14, 15, 16, 17 ve 18. maddeler eklenmiş, davacı tarafından geçici 16. maddenin iptali istenen kısmında, Kanunun Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca bir aylık süre içeresinde sonuçlandırılmasını teminen, kurulun mevcut sözleşmeler kapsamında yapılacak lisans başvurulan ile TEİAŞ, TEDAŞ, TEDAŞ'ın bağlı ortaklıkları ve TETAŞ'ın lisans başvuruları için Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 7, 8, 9, ve 10 uncu maddelerinde öngörülen süreler ve uygulamaya ilişkin hükümleri farklı uygulamaya yetkili olduğu hükmü eklenmiş, 32. madde ile de ana Yönetmeliğin "Tüzel Kişilerin Lisans Başvurusunda Sunmaları Gereken Bilgi ve Belgeler" başlıklı Ek-3 bölümü değiştirilmiş bulunmaktadır.

Davacı şirket tarafından, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce yap-işlet-devret modeline göre mevcut sözleşmeleri kapsamında elektrik üretimi ve satışı ile uğraşmakta olduklarını, mevcut sözleşmeler kapsamındaki tüzel kişilere de üretim lisansı alma zorunluluğu getirilmesinin sözleşme özgürlüğü, kazanılmış hak ve hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğu, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan Kanuna aykırı hükümler içerdiği ileri sürülerek söz konusu maddelerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Dava konusu edilen Yönetmeliğin 3. maddesi, 12.7.2004 tarih ve 25550 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 1. maddesi, 24.2.2005 tarih ve 25737 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğini, maddesi ve 23.7,2005 tarih ve 25884 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 1. maddesi ile; 4. maddesi, 12.7.2004 tarih ve 25520 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 2. maddesi ve 26.1.2005 tarih ve 25708 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 1. maddesi ile; 5. maddesi, 31.12.2003 tarih ve 25333 (3. mükerrer) ayılı esmî Gazete'de yayımlanan önetmeliğin 1. maddesi, 24.2.2005 tarih ve 25737 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. maddesi ve 23.7.2005 tarih ve 25884 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 2. maddesi ile; 6. maddesi, 12.7.2004 tarih ve 25520 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 4. maddesi ve 23.7.20Û5 tarih ve 25884 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. maddesi ile; 8. maddesi, 23.7.2005 tarih ve 25884 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 6. maddesi ile; 22. maddesi ile Ana Yönetmeliğin 47/6. maddesi 23.07.2005 tarih ve 25884 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik ile değiştirildiğinden ve 32. maddesi, 12.7.2004 tarih ve 25520 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 13. maddesi ile Yönetmelik metninden çıkartıldığından, belirtilen değişiklikler ve çıkartılan hüküm yönünden istem hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

Yönetmeliğin iptali istenilen diğer kurallarına gelince;

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 1. maddesinde bu Kanunun amacının elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreye uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, malî açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetiminin sağlanması olduğu öngörülmüş ve adı geçen Kanuna dayanılarak Elektirik Piyasası Lisans Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur.

Dava konusu Yönetmelikle lisanslara dair düzenleme yapılmakta, halen piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerin de lisans almaları gerektiği hükme bağlanmaktadır.

Ana Yönetmeliğin lisansın tanımına yer verilen 5. maddesinde , lisansın bir tüzel kişinin piyasada faaliyet gösterebilmek için almak zorunda olduğu bir yetki belgesi olduğu, 44. maddesinin son fıkrasında, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun mevcut sözleşmelere ilişkin olarak Kanun hükümleri uyarınca rekabetçi piyasaya geçişi kolaylaştıracak hususlarda ihtilafların halli için arabuluculuk yapabileceği hükme bağlanırken Geçici 2. maddesinde de mevcut sözleşmeleri kapsamında yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli yoluyla üretim faaliyeti göstermekte olan veya tüm işlemleri tamamlayarak üretim faaliyeti gösterme hakkı elde etmiş tüzel kişilerin lisans başvurularına ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. Geçici 4. maddenin son fıkrasında ise, Kanunun öngördüğü hazırlık dönemi sonundan itibaren altmış gün içerisinde mevcut sözleşmeler kapsamındaki tüm haklarından feragat ettiğini yazılı olarak bildiren tüzel kişilerin lisans başvurularının bu Yönetmelikte öngörülen duyuru yapılmaksızın doğrudan inceleme ve değerlendirmeye alınacağı kurala bağlanmaktadır.

Adı geçen Yönetmeliğin dayanağını oluşturan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin 1. alt bendinde, üretim lisansı, lisans türleri arasında sayılarak tanımlanmış, üretim lisansı alınması konusunda mevcut tesisler ile yeni kurulacak üretim tesisleri arasında ayrıma yer verilmemiştir. Kanunun 5. maddesinin 7. fıkrasının (r) bendinde, mevcut sözleşmelerle ilgili olarak, bu sözleşmelerin tarafları arasında yapılacak toplantılara gerek görüldüğünde katılmak da Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu görevleri arasında sayılmıştır.

Görüldüğü gibi, 4628 sayılı Kanunun yukarıda yazılı maddelerinde yer alan kurallar dava konusu yönetmeliğin iptali istenilen maddeleriyle paralel hükümler taşımakta, dayanağı Kanuna uygun düzenlemeler içeren dava konusu Yönetmelik'in 2., 10.,17., 23., 25. ve 31. maddelerinde bu nedenle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Dava konusu edilen Yönetmeliğin 21. ve 22. maddelerine gelince;

Söz konusu maddede: "Kurul, lisans sahibi tüzel kişinin faaliyet ve uygulamaları ile işlem, hesap ve mali tablolarının bağımsız denetim kuruluşları ve/veya teknik denetim yapabilecek kişi veya kuruluşlar vasıtasıyla denetlenmesini kararlaştırabilir. Bu tür denetim hizmetlerinin bedeli ilgili lisans sahibi tüzel kişi tarafından karşılanır. Ancak, Kurulun gerek görmesi halinde, bedeli Kurumca karşılanmak kaydıyla da denetim yaptırılabilir." hükmü yer almaktadır.

Kurumların kanunla kendilerine verilen zorunlu bir kamu hizmetinin yürütülmesinde, yasal bir düzenleme olmadıkça bu hizmetle ilgili şahıslardan bir bedel istenmesi kamu hizmeti kavramına uygun bulunmamaktadır.

4628 sayılı Kanunun 5. maddesinin beşinci fıkrasının (j) bendinde, piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerin denetlenmiş malî tablolarını incelemek veya incelettirmek Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun görevleri arasında belirlenmiş olup, davalı idarenin yapmakla yükümlü olduğu bu denetim görevi karşısında yukarıda açıklandığı üzere bir bedel istenmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla sözü edilen yönetmelik hükmünün "Bu tür denetim hizmetlerinin bedeli ilgili lisans sahibi tüzel kişi tarafından karşılanır. Ancak, Kurulun gerek görmesi halinde, bedeli Kurumca karşılanmak kaydıyla da denetim yaptırılabilir." şeklinde düzenlenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Dava konusu edilen Yönetmeliğin 22. maddesi yönünden,

Ana Yönetmeliğin "Hisse devri" başlıklı 47. maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendinin (4) ve (5) numaralı alt bentleri ve (b) bendinin (3) numaralı alt bendi değiştirilmiş, "Otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişilere bu madde hükümleri uygulanmaz" fıkrası, dokuzuncu fıkra olarak eklenmiştir.

Tüzel kişi ve ortaklarının mali durumunu gösteren bilgi ve belgeler ile tüzel kişilikte yüzde on veya üzerinde doğrudan veya dolaylı pay sahibi olan gerçek kişilerin isim ve adresleri ile adli sicil belgeleri ve gerçek kişinin adli sicil belgelerinin lisans sahibi tüzel kişilerin ana sözleşmelerinde ve ilgili lisanslarında yer alacağına ilişkin değişiklik yapan düzenleme, 4628 sayılı Kanunun 8. maddesinde Kurula tanınan yetkiler çerçevesinde gerçekleştirildiğinden, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4.8.2002 tarih ve 24836 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde değişiklik yapan dava konusu Yönetmelikle getirilen değişiklikler yönünden iptali istenilen 3, 4, 5, 6, 8 ve 32. maddeler hakkında karar verilmesine yer olmadığına, değişiklik yapan Yönetmeliğin 21. maddesinin (Ana Yönetmelik 46. madde) ise "Bu tür denetim hizmetlerinin bedeli ilgili lisans sahibi tüzel kişi tarafından karşılanır. Ancak Kurulun gerek görmesi halinde, bedeli Kurumca karşılanmak kaydıyla da denetim yaptırılabilir." ibaresinin iptaline, diğer maddeler yönünden ise davanın reddine, haklılık oranına göre yargılama giderlerinin yarısının davacı üzerinde bırakılmasına,kalan diğer yarısı olan 33,50 YTL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı idare vekili için 800,00.-YTL duruşmalı vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye, davacı vekili için de 800,00.-YTL duruşmalı vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacı vekiline verilmesine 29.11.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA