kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
ONUNCU DAİRE 1988 1709 1987 84 18/10/1988
 
DAVALI TEKEL İDARESİNİN, 233 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN ÖNGÖR
DÜĞÜ BİÇİMDE, ÜSTLENDİĞİ KAMU HİZMETİNİ, EKONOMİK VE SOSYAL GEREKLERE
UYGUN OLARAK VERİMLİLİK İLKESİ DOĞRULTUSUNDA VE HAZİNEYE GELİR TEMİN
EDİLECEK ESASLAR DAHİLİNDE YÜRÜTÜLEBİLME AMACINI GERÇEKLEŞTİREBİLECEK
ŞEKİLDE FİAT TESBİTİ YAPMASININ YERİNDE OLDUĞU HK. <
Dava, 10.10.1986 tarihi itibariyle Tekel İşletmeleri Genel Müdürlüğün-
ce üretilen sigara ve içki fiyatlarına yapılan zammın iptali istemiyle
açılmıştır.
Bir kamu iktisadi kuruluşu olan davalı idarenin 233 sayılı Kamu İktisa
di Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi ol-
duğu açıktır.
233 sayılı K.H.K.'nın 2.maddesi (c) bendinde), kamu iktisadi kuruluşla
rının kendilerine verilen görev ve kamu hizmetlerini ekonomik ve sos-
yal gereklere uygun olarak verimlilik ilkesi doğrultusunda yürütmeleri
öngörülmüş, aynı kararnamenin 35.maddesi 1.fıkrasında da, teşebbüs, mü
essese ve bağlı ortaklıkların işletmelerinde üretilen mal ve hizmet fi
yatlarının tesbitinde serbest oldukları hükme bağlanmıştır. 37.maddesi
nin 3.fıkrasında da Devlet tekelinde olan malların fiyatlarının tesbi-
tinin kendi kanunlarındaki hükümlere tabi oldukları belirtilmiştir.
Bu konuda özel Kanun niteliğinde olan 1177 sayılı Tütün ve Tütün Teke-
li Kanununun 39.maddesine göre tekel idaresi tarafından yurt içinde sa
tılan tütün mamüllerinin satış fiyatı, Tekel Genel Müdürlüğü tarafın-
dan belirtilip, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile kesinleşmekte
4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununun 20.maddesi
3.fıkrasında da içki fiyatlarının tesbiti ile ilgili olarak yukarıda
belirtilen 1177 sayılı Kanunun 39.maddesiyle aynı doğrultuda bir hüküm
yer almaktadır.
Ayrıca 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 36.maddesinde, teşekkül-
lerde karın ne şekilde dağıtılacağı tesbit edilmiştir. Bu maddede ola-
ğan yedek akçeler ve vergiler çıktıktan sonra kardan, nominal sermaye-
ye ulaşıncaya kadar ikinci yedek akçe ve geçmiş zararların mahsubu,
ödenmemiş sermayenin mahsubu yapıldıktan sonra artan karın hazineye
devredileceği hükme bağlanmıştır.
Bütün bu kuralların birlikte incelenmesinden, davalı tekel idaresinin
233 sayılı Kanun Hükmünde kararnamenin öngördüğü biçimde, üstlendiği
kamu hizmetini, ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak verimlilik
ilkesi doğrultusunda ve hazineye gelir temin edilecek esaslar dahilin-
de yürütebilme amacını gerçekleştirebilecek şekilde fiyat tesbiti yap-
ması gereklidir.
Bu durumda davalı idarece üretilen mamüllerin satış fiyatı tesbit edi-
lirken, fabrika maliyet fiyatlarına çeşitli düzenlemelerle getirilen
vergi, fon gibi eklemeler ve yukarıda açıklanan hususlarda nazara alın
dığında yapılan fiyat tesbitinin yerinde olduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan, davacıların, kamu hizmeti niteliği ağır basan kuruluşlarda
fiyat tesbiti serbestisi getirilirken, bu serbestinin sınırının, gene
233 sayılı Kanun Hükmündeki kararnamenin 35.maddesiyle % 10 olarak be-
lirtildiği yolundaki sav'ı söz konusu hükmün, üretilen mal ve hizmetle
rin fiyatının ilgili teşebbüs yerine Bakanlar Kurulunca tesbit edilme-
si ve bu tesbitin maliyetin altında olması halinde mahrum kalınan kar
payının ne şekilde saptanacağına yönelik olup, dava konusu olayla ilgi
si bulunmaması karşısında yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, hukuki dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine
karar verildi.
(DAN-DER; SAYI:74-75)





RD/YÖ
 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA