kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
DOKUZUNCU DAİRE 1992 2398 1992 733 10/11/1992
 
İL TAKDİR KOMİSYONUNCA TAKDİR OLUNAN ASGARİ METREKARE BİRİM FİYATININ,
ARAZİNİN TAŞLIK OLAN KISMINA UYGULANAMAYACAĞI HK.<
1987 yılı için yükümlü adına arazi alım satımından dolayı salınan ka-
çakçılık cezalı Tapu Harcının terkini istemiyle açılan davayı; 492 sa-
yılı Harçlar Kanununa ekli Tapu ve Kadastro işlemlerinden alınan harç-
larla ilgili 4 sayılı tarifenin 3239 sayılı Kanunun 96/B maddesiyle de
ğişen 20/a bendinde, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye
kadar bakma akdine dayanılarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve
iktisabında gayrimenkulun devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere
emlak vergisi değeri üzerinden devir eden ve devir alan için ayrı ayrı
%040 oranında tapu harcı alıncağının öngörüldüğü, olayda uyuşmazlık ko
nusu taşınmazların değerinin tespiti için mahallinde yaptırılan bilir-
kişi incelemesi sonucunda, uyuşmazlık konusu arazilerin tümünün kıraç
arazi olduğu, bu arazilerin %80'nin demirgirmez ve taşlık, %20 sinin
ise ıslah edilerek tarıma elverişli hale getirildiği, alım satıma konu
arazilerin %80'i, dağlık taşlık ve demirgirmez olduğundan ekonomik de-
ğerinin sıfır olması nedeniyle vergi dışı bulunduğu, gerçek alım satı-
ma konu olan arazinin %20'sine isabet eden arazi miktarının ise 59.464
m2 olduğu, bu yerler için asgari ölçüde m2 birim değeri esas alınarak
100 lira değer tespit ve takdir edildiği, asgari ölçüde takdir olunan
bu bedelin, satışı yapılan arazi miktarına uygulanması halinde 5.946.
400 lira bedel üzerinden tapu harcı alınması gerekeceği, alım satıma
konu taşınmazlar için bir beyanda bulunulduğu bu nedenle olayda kasıt
unsuru bulunmadığından kesilen kaçakçılık cezasının kusur cezasına çev
rilmesi icap edeceği gerekçesi ile kısmen kabul eden Vergi Mahkemesi
kararının bozulması istenilmektedir.
Temyiz edilen Diyarbakır Vergi Mahkemesinin 17.12.1991 gün ve 1991/919
sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.madde
sinin 1.fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisinin bulunmadı-
ğı anlaşıldığından temyiz isteminin reddine, anılan mahkeme kararının
onanmasına karar verildi.
AZLIK OYU:
Uyuşmazlık, yükümlü tarafından 1987 yılında 350.000 liraya satışı yapı
lan 59.464 m2. arazinin, İl Takdir Komisyonunca takdir olunan asgari
metre kare birim fiyatından düşük olarak satıldığının yollama listele-
ri ile tespit edilmesi sonucunda fark matrah üzerinden salınan kaçakçı
lık cezalı tarhiyatın terkini istemiyle açılan davayı kısmen kabul
eden vergi mahkemesi kararının temyizen bozulması istemine ilişkindir.
492 sayılı Harçlar Kanununun 57.maddesi ile göndermede bulunulan tapu
ve kadastro işlemlerinden alınacak harçlarla ilgili (4) sayılı tarife-
nin 20/a pozisyonunda, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünce-
ye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve
iktisabında gayrimenkulün devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere
emlak vergi değeri üzerinden devir eden ve devir alan için ayrı ayrı
binde 40 oranında tapu ve kadastro harcı alınacağı hükme bağlanmıştır.
Sözü edilen yasada, harcın matrahının devir ve iktisap bedelinden az
olmamak üzere emlak vergi değeri olduğu belirtildiğinden emlak vergi
değerinden ne anlaşılması gerektiğinin açıklığa kavuşturulması zorunlu
dur.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 20.maddesinin 2.paragrafında 4.12.
1985 gün ve 3239 sayılı Yasa ile değişiklik yapılmıştır. Yapılan bu de
ğişikliğe göre yükümlülerin arsalar ve arazi ile ilgili olarak beyan
edecekleri değerler, Vergi Usul Kanununun asgari ölçüde birim değer
tespitine ilişkin hükümlerine göre takdir komisyonlarınca her mahalle
ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köy için cadde, sokak ve-
ya değer bakımından farklı bölgeler, arizide her il veya ilçe arazisi-
nin cinsi itibariyle takdir olunan birim değerlere göre hesaplanan mik
tardan düşük olamayacaktır. Yukarıda belirtilen esaslara göre tespit
edilecek asgari ölçüdeki birim değerler dikkate alınmak suretiyle he-
saplanacak miktardan düşük beyanda bulunulması halinde yükümlü beyanı
vergi dairesince birim değere göre hesaplanan miktara yükseltilerek ta
hakkuka esas alıncak ve yükümlüye bildirilecektir. Maddede, vergi dai-
resince hesaplanan miktar ile mükellefin beyanı arasındaki farka kusur
cezası uygulanması da öngörülmüştür.
Herne kadar 1319 sayılı Yasanın 29.maddesinde, vergi değerinin emlak
vergisinin mevzuuna giren bina ve arazinin rayiç bedeli olduğu, rayiç
bedelin bina ve arazinin beyan tarihindeki normal alım satımı bedeli
olduğu belirtilmiş ise de yukarıda sözü edilen 20.madde hükmü karşısın
da beyan edilen rayiçdeğerin asgari ölçülere göre tespit edilen değer-
den düşük olamayacağı açıktır. Ancak yükümlüler tarafından asgari be-
yan değerinden daha yüksek bir değerin beyan edilmesi de mümkün ve ta-
bii bulunmaktadır.
Bu durumda, 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı 4 sayılı tarifenin yuka-
rıda sözü edilen 20/a pozisyonunda tapu ve kadastro harcının matrahı-
nın devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergi değeri ol
duğu belirtildiğine, emlak vergi değerinin de asgari ölçülere göre tes
pit edilen birim değerlerden düşük olarak beyan edilmesi mümkün bulun-
madığına göre gayrimenkulün ivaz karşılığında devir ve iktisabı sıra-
sında tahsil edilecek tapu ve kadastro harcının hesabında emlak vergi-
si için tespit edilerek kesinleşen asgari ölçüde metrekare birim değe-
rinin esas alınması gerekmektedir.
Ayrıca olayda yükümlünün alım satımını yaptığı arazinin tamamının tapu
da devir ve tescil işlemleri yapıldığı halde, bu arazinin %80'nin eko-
nomik değerinin bulunmadığı veya değerinin sıfır olduğundan bahisle
tarhiyata esas alınmamasında da yasal hiçbir dayanak bulunmamaktadır.
Zira 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 74/c maddesinin üçüncü fıkrasına
göre kurulan takdir komisyonlarının 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu-
nun 20.maddesinin ikinci fıkrası uyarınca her il veya ilçe için arazi-
nin cinsi (kıraç, taban ve sulak) itibariyle asgari ölçüde birim değer
tespit etmekle görevli olacağı öngörülmüştür.
Yasa ile takdir komisyonuna tanınan yetkiye istinaden, arazi takdir ko
misyonunca uyuşmazlık konusu arazinin niteliği irdelenerek asgari ölçü
de arazi birim değeri tespit edilmiş olup, buna uyulması zorunlu bulun
maktadır. Eğer bu arazilerin ekonomik değeri üzerinde herhangi bir ih-
tilaf söz konusu ise bunun takdir komisyonu kararına karşı kanunda be-
lirtilen kişiler tarafından açılacak davada incelenmesi gerekceğinden
bu kanunun bu davada incelenmesi mümkün değildir.
Açıklanan nedenle tapuda kayıtlı ve takdir komisyonu kararına göre bir
ekonomik değeri bulunan taşınmazın tapuda işlem görmesi sırasında, tes
cil edilen arazinin tescil işlemine tabi tutulan yüzölçümünün tamamı-
nın tarhiyata esas alınması icap edeceğinden mahkeme kararının bu yön-
den de bozulması gerekeceği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.

(DAN-DER, SAYI:87)

BŞ/SE



 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA