kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
DOKUZUNCU DAİRE 1991 4984 1990 3012 25/12/1991
 
NOTERDE DÜZENLENEN PROTOKOL GEREĞİ SONUÇLANMADIĞINDAN VE YURDA DÖVİZ
GETİRİLMEDİĞİNDE, İHRACATI TEŞVİK TEBLİĞİ UYARINCA DAMGA VERGİSİNDEN
MUAFİYETİN SÖZ KONUSU OLAMAYACAĞI HK.<
Dosyanın incelenmesinden, Hatay Tur Limited Şirketi ile Suudi Arabis-
tan'da bulunan FM Faisal Al Hindi Saturca-Riyad Şirketi arasında umre
haç ve asıl haç farizası için 60 ve haç için de 300 adet otobüsün Su-
udi Arabistan'a götürülmesi ve anılan yerde çalıştırılması konusunda
bir anlaşma yapıldığı, bu anlaşma gereğince istenilen 300 adet otobü-
sün şirket tarafından, kapasite azlığı sebebiyle karşılanmamasından
dolayı yükümlü şirket ile bahsi geçen şirket arasında istenilen oto-
büslerin müştereken temini ve gelecek dövizlerin paylaşılması hususun-
da Noterlikte bir protokol düzenlendiği, Noterlikçe protokolün onaylan
ması sırasında alınması gereken damga vergisi ve noter harcının, her
iki şirketin teşvik belgesine sahip olması nedeniyle alınıp alınmayaca
ğının vergi dairesi müdürlüğünden sorulduğu, vergi dairesi müdürlüğün-
ce de 86/1103 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca vergi ve harcın
alınmamasının bildirilmesi üzerine noter tarafından vergi ve harç alın
maksızın işlem yapıldığı, ancak daha sonra Maliye Bakanlığına bu konu-
da görüş sorulması ve verilen cevapta şirketin damga vergisi ve harç
muafiyetinden yararlanamayacağının bildirilmesi sonucu, daha önce alın
mayan noter harcı ve damga vergisinin yükümlü şirketten istendiği, da-
ha önce alınmayan noter harcı ve damga vergisinin yükümlü şirketten is
tendiği, yükümlü şirket tarafından, teşvik belgesine sahip bulunulması
ve yapılacak işin döviz kazandırıcı bir iş olması nedeniyle noterde ya
pılan işlemin harçtan ve vergiden mua bulunduğu iddiasıyla vergi mahke
mesine dava açıldığı, mahkemece, protokolde belirtilen faaliyetin ger-
çekleşmediği, bu nedenle yapılan tarhiyatta isabet bulunmadığı gerekçe
siyle davanın kabulüne karar verildiği, vergi dairesi müdürlüğünce bu
kararın bozulması istemiyle Danıştay'a temyizen gelindiği anlaşılmış-
tır.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 51. ve müteakip maddelerinde, damga
vergisinin kural olarak belgelere pul yapıştırılması suretiyle ve bel-
gelerin düzenlenmesi anında ödenmesi gerektiği belirtilmiş, 1.maddesin
de de, Kanuna ekli 1 sayılı tabloda yazılı kağıtların Damga Vergisine
tabi olduğu, kanundaki kağıtlar deyiminin yazılıp imzalanmak veya imza
yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hu
susu isbat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifa
de ettiği açıklanmıştır.Davacı şirketle Hatay Tur Ltd.Şti. arasında
1988 yıllında Noterde düzenlenen ve protokol adı ile ifade edilen ak-
din düzenlendiği tarihte taraflar arasındaki hak ve yükümlülükleri tes
bit etmek ve ihtilaf meydana geldiği takdirde de ibraz edilmek amacıy-
la düzenlendiği açıktır.
Keza 492 sayılı Harçlar Kanununun 38.maddesinde noter işlemlerinden,
kanuna bağlı 2 sayılı tarifede yazılı olan noter harçlarının tahsil
edileceği, 49.maddesinde; noter harçlarının ilgili işlemin hitamından
önce peşin olarak alınacağı açıklanmıştır.
Olayda, kural olarak peşinen tahsili gereken Damga Vergisi ve Noter
Harcının, akit tarafların her ikisinin de teşvik belgesine sahip olma-
ları nedeniyle başlangıçta alınmadığı anlaşılmaktadır.
Davalı Vergi Dairesi temyiz dilekçesinde hem teşvik belgelerinin böyle
bir muameleyi kapsamadığını, hem de döviz kazandırıcı işin gerçekleşme
diğini ileri sürmektedir.
Gerçekten, kural olarak başlangıçta alınması lazım gelirken alınmayan
harç ve verginin istenmemesi ve alınmamasının şartları mevzuatla belir
lenmiştir. Mevzuatın belirlediği koşulların yerine getirilmemesi halin
de ise alınmamış olan vergi ve harcın idarece takip edilmesi idarenin
görevi gereğidir ve yetkisi dahilindedir.
5.4.1988 gün ve 19776 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
88/12811 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bu kararın uygulama esasla-
rını açıklayan 88/3 sayılı Tebliğ, yatırımların ve döviz kazandırıcı
hizmetlerin teşviki ve yönlendirilmesi ile ilgili olup, döviz kazandı-
rıcı hizmetlerden amaç yurda döviz getirilmesidir. Anılan Bakanlar Ku-
rulu Kararı ve tebliğde, bu yatırımlar ve döviz kazandırıcı hizmetler
nedeniyle vergi, resim ve harç istisnası ile bunların dışında bazı teş
vikler öngörüldüğü gibi, ayrıca bu hizmetlerin yapılmaması halinde sağ
lanan teşviklerin ve istisna nedeniyle alınmayan vergi, resim ve har-
cın geri alınacağı açıklanmıştır.
Olayda her ne kadar baştan umre hacı ve asıl hac farizası için 60, haç
içinde 300 tane otobüsün Suudi Arabistan'da çalıştırılması ve bunun
karşılığında yurda döviz getirilmesi için anlaşma yapılmış ve bu oto-
büslerin temini konusunda yükümlü şirket ile Hatay Tur A.Ş.arasında no
terde protokol düzenlenmiş ise de, sonradan Suudi Arabistan'daki firma
tarafından bu işten vazgeçilmesi nedeniyle yukarıda bahsedilen döviz
kazandırma faaliyeti gerçekleşmediğinden ve vergi, resim, harçtan muaf
olmanın başlıca şartı olan husus yerine getirilmediğinden, yükümlü şir
ketin noterde yapılan işlem dolayısıyla damga vergisi ve noter harcı
muafiyetinden yararlanması mümkün değildir.
Bu itibarla protokolün düzenlenmesi sırasında muafiyet nedeniyle alın-
mayan damga vergisi ve harcın, daha sonra alınmak istenmesi yerinde
olup, vergi mahkemesince bu yönden bir inceleme yapılmasızın, protokol
de belirtilen faaliyet gerçekleşmediğinden bahisle yapılan tarhiyatın
kaldırılmasında isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulüne, Vergi Mahkemesi kararı
nın bozulmasına, dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine karar veril-
di.
AYRIŞIK OY:
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 3.maddesinde bu kanuna ekli 1 sayı-
lı tabloda yazılı kağıtların Damga Vergisine tabi olduğu, bu konudaki
kağıtlar teriminin yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işa-
ret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya bel-
li etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade edeceği hükme
bağlanmıştır.
Madde hükmünde düzenlenen kağıtların Damga Vergisinde tabi olması için
sadece yazılıp imzalanmasının yeterli olmadığı, aynı zamanda herhangi
bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilme özelliğine sa-
hip olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Olayda 15.4.1988 tarihinde Noterlikte Hatay Tur Ltd.Şti. ile yükümlü
şirket arasında yapılan protokolün Umre ziyareti için 60 otobüs ve haç
içinde 300 otobüsün müştereken temini ile seyhatin sağlanması ve Suudi
Arabistan'dan gelecek dövizlerin, her iki şirket arasında nasıl payla-
şılacağının saptanması amacıyla düzenlendiği, başlangıçta her iki şir-
ketinde teşvik belgesine sahip olması ve faaliyetin yurda döviz geti-
rilmesine matuf olması nedeniyle Damga Vergisi ile noterlik harcından
muaf tutulduğu anlaşılmaktadır. Sonradan aracı banka olan Faisal Finan
sın yükümlü şirketin gayrimenkullerine ipotek koydurmak istemesi ve
ipoteğin zamanında yapılmaması nedeniyle FM.Faisal ER Hint Saturca Ni-
yali Şti.nin Umre ve haç seyehati düzenleme işini yükümlü şirkete ver-
mediği görülmektedir. Harçlar Kanununa göre, harca tabi işlemlerde har
cın peşin olarak yatırılması gerekmektedir.
Hadisemizde her iki şirketin teşvik belgelerinin olması ve işin yurda
döviz getirilmesine ilişkin bulunması nedenleriyle harç ve damga vergi
sine peşin olarak alınmamıştır.
Bakanlık vergilendirmeye esas teşkil eden muktezasında, her iki şirke-
tin de ayrı ayrı teşvik belgesinin olduğunu kabul etmiş fakat birlikte
yapacakları işin bu teşvike girmeyeceğini benimsemiştir. Protokldeki
şartlar gerçekleşse yani yurda döviz getirilmiş olsaydı Bakanlık böyle
bir yola gitmeyecek ve teşvik belgesini ayrı ayrı da olsa kabul edecek
ti. Yukarda da izah edildiği edilememesi nedeniyle Umre ve haç seferi-
ne ilişkin protokol işlerliğini yitirmiş ve işler gerçekleşmeden anlaş
ma bozulmuştur.
Bu durumda, taraflar arasında akledilen protokol herhangi bir hususu
ispat etmek için ibraz edilecek belge olmak niteliğini kaybetmiştir.
Sonuç olarak protokolde belirtilen faaliyet gerçekleşmediğinden, yüküm
lü şirketin Damga Vergisi ve harçlardan sorumlu tutulmaması gerektiği
ve temyiz isteminin reddinin yerinde olacağı görüşü ile çoğunluk kara-
rına karşıyım.

BŞ/SE
(DAN-DER, SAYI:84-85)
 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA