kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
DÖRDÜNCÜ DAİRE 1987 2157 1986 5773 18/06/1987
 
A-) ... A.Ş.'NİN VERGİ BORÇLARININ TAHSİLİ AMACIYLA VERGİ İDARESİNCE
UYGULANAN HACİZ İŞLEMİ SONUCUNDA AÇIK ARTIRMAYA ÇIKARILMASINA RAĞMEN
SATILAMAYAN TAŞINMAZLARIN 6183 SAYILI KANUNUN 98.MADDESİ GEREĞİNCE TE-
FERRUĞUNA İLİŞKİN İŞLEMİN İPTALİ DİLEĞİYLE, ŞİRKETTEN ALACAKLI OLAN
KİŞİNİN AÇTIĞI DAVADA, SÖZ KONUSU İŞLEME AİT TEBLİGATLARIN KENDİSİNE
YAPILMASININ ZORUNLU OLMAMASI VE TEFERRUĞ BEDELİNE ANCAK TEFERRUĞ İŞ-
LEMİ İLE MUTTALİ OLMASI KARŞISINDA, TEFERRUĞDAN ÖNCEKİ İŞLEMLERİN YASA
YA AYKIRI OLDUĞU YOLUNDAKİ İDDİALARIN İNCELENMESİ GEREKECEĞİ;
B-) 230 SAYILI KHK'NİN 29.MADDESİNİN, GENEL MÜDÜR VE HER KADEMEDEKİ KU
RULUŞ YÖNETİCİLERİNİN SINIRLARINI AÇIKCA BELİRLEMEK ŞARTIYLA YETKİLE-
RİNİN BİR KISMINI ASTLARINA DEVREDEBİLECEĞİNE İLİŞKİN HÜKMÜ KARŞISINDA
SATIŞ KOMİSYONUNA TAPU SİCİL MÜDÜRÜ YARDIMCISININ KATILMASINDA HUKUKA
AYKIRILIK BULUNMADIĞI HK.<
... Tic. ve San. A.Ş.'nin ... Vergi Dairesi Müdürlüklerine olan vergi
ve bunların zam ve cezalarından oluşan borcunun vadesinde ödenmemesi
nedeniyle 6183 sayılı Kanun uyarınca uygulanan haciz işlemi sonucunda
açık artırmaya çıkarılmasına rağmen satılamayan şirkete ait gayrimen-
kullerin aynı Yasanın 98.maddesi gereğince teferruğuna ilişkin işlemin
iptali dileğiyle, ... Tic. ve San.. A.Ş.den alacaklı olan kişi tarafın
dan açılan davada, söz konusu işleme ait tebligatların kendisine yapıl
masının zorunlu olmaması ve bedele ancak teferruğ muamelesi ile mutta-
li bulunması karşısında, teferruğdan önceki işlemlerin yasal olmadığı
yolunda ileri sürülen iddiların bu safhada incelenmesi gerekli görül-
müştür. Bu nedenle dairemizin E:1987/1633, esas numarasında kayıtlı
dosyadaki belgeler iddialar açısından değerlendirilmiştir.
Gayrimenkul malların haczi ve satışına ilişkin işlemler 6183 sayılı Ya
sanın 88 ila 99.maddeleri hükümleri ile düzenlenmiştir. Yasanın 91.mad
desinde, satışa çıkarılacak gayrimenkullere bilirkişinin mütalaası
alınmak suretiyle satış komisyonu tarafından rayiç değer biçileceğini
amir olup, incelenen bilirkişi raporundan, satışa konu fabrika binası
ve müştemilatı ile fabrikadaki makina ve mekanik aksamının günün rayi-
cine göre her ünitenin değerlerinin ayrı ayrı tespit edildiği ve Bayın
dırlık Bakanlığının birim fiyatları gözönünde bulundurularak rayiç de-
ğerlerinin tesbit edildiği anlaşılmış olup, yeterli inceleme yapılma-
dığına ilişkin iddialar yerinde görülmemiştir.
Aynı Yasanın gayrimenkullerin satış şartnamesinde bulunması gerekli hu
susuları belirleyen 92.maddesinin 3.fıkrasında taşınmazın artırmaya
esas olarak biçilen rayiç değerin gayrimenkulün satış şartnamesinde
gösterilmesi gerektiği açıklanmıştır. Yine 1987-1633 nolu dosyamızda
bulunan şartnamelerin yasaca belirlenen biçimde düzenlendiği sonucuna
varılmıştır.
Kanunun 93.maddesinde, alacaklı tahsil dairesinin taşınmazın satışını,
artırma tarihinden en az 15 gün önce başlamak şartıyla Maliye Bakanlı-
ğınca tesbit edilen esaslara göre ilan edeceği, ilanda satışın yapıla-
cağı yer, gün saat ve satılacak gayrimenkulün durumu ile nitelikleri-
nin gösterileceği ilanın birer örneğinin borçluya, vekil veya mümessi-
line ve gayrimenkulün tapu sicilinde hakkı kayıtlı bulunanlardan adre-
si belli olanlara tebliğ olunacağı belirtilmiş, böylece hacizli taşın-
mazın satışından hem borçlunun, hem de üçüncü kişilerin bilgi sahibi
olmaları amaçlanmıştır.
Olayda, taşınmazların satışına karar verildikten sonra satış ilanının
...'da yayımlanan ..., ...'da Tasvir ve ... da ... gazetelerinde satış
yeri, günü, saati ve satılacak taşınmazın durumları belirtilerek ilk
ihalenin 4.10.1985 Cuma günü yapılacağı, ilk ihalede alıcı çıkmaması
üzerine bu kez yeniden ...'da ..., ... ... ve ... ... Gazetelerinde 5.
12.1985 ve 12.12.1985 tarihli günlerinde satışın yapılacağının ilan
edildiği ve yine alıcı çıkması üzerine 6183 sayılı Yasanın 98.maddesi
uyarınca teferruğ işleminin gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Dolayı-
sıyla taşınmazlar için rayiç değerin çeşitli tarihlerde usulüne uygun
olarak ilgililerin bilgisine sunulduğu sonucuna varılmaktadır.
98.maddede ikinci artırma tarihinden başlayarak bir yıl içinde en az
bir kere daha satışa çıkarıldığı halde alıcı çıkmaması halinde gayri-
menkulün alacaklı amme idaresinin talebi üzerine ve satış komisyonu ka
rarı ile amme idaresince teferruğ edileceği ve teferruf bedelinin gay-
rimenkulün rayiç değerinin %50 si olacağı, teferruğ işleminin tamamlan
masını müteakip takip ve teferruğ masrafları düşüldükten sonra artan
bedelin mahsup edileceği, taşınmazın 1 yıl içinde amme alacağının ge-
cikme zamları ile birlikte ödenmesi halinde gayrimenkulün kendisine ge
ri verileceği, teferruğ kararı verilmeden önce biçilen rayiç bedelin
%75 veya fazlası ile hariçten talip çıkarsa alacaklı amme idaresinin
teferruğdan vazgeçeceği hükmünü amir olup, Tapu Kadastro Müdürlüğü Teş
kilat ve Görevleri Hakkında 230 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 29.
maddesinin, Genel Müdür ve her kademedeki kuruluş ve yöneticilerin sı-
nırlarını açıkca belirlemek şartıyla yetkilerinin bir kısmını astları-
na devredebileceğine ilişkin hükmü karşısında satış komisyonuna tapu
sicil müdürü yardımcısının katılmasında da hukuka aykırılık bulunmamak
tadır.
Temyiz isteminin bu nedenlerle reddine karar verildi.
AZLIK OYU:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 90.madde-
sinde, gayrimenkullerin satış komisyonlarınca açık artırma ile satıla-
cağı, satış komisyonunun İl ve İlçelerde en büyük mal memurunun veya
tevkil edeceği zatın reisliği altında belediye meclisi tarafından ken-
di azası arasında seçilmiş bir zat ile alacaklı amme idaresinin selahi
yetli bir memurundan ve gayrimenkulün bulunduğu yer "tapu sicil muha-
fız"ndan teşekkül edeceği, 91.maddesinde de, satışa çıkarılacak gayri-
menkullere bilirkişinin mütalaası alınmak suretiyle satış komisyonu ta
rafından "rayiç değer" biçileceği belirtildikten sonra 92.maddede gay-
rimenkullerin satış şartnamesi, 93.maddede gayrimenkul satışında ilan,
94.maddede gayrimenkul mallarda artırma ve ihale, 95.maddede artırma-
nın uzatılması, 96.maddede ihalenin yapılmaması ve 98.maddede de gayri
menkulün teferruğu ve geri verilmesi ile ilgili hükümler yer almıştır.
Amme alacaklarıyla ilgili idari usulün ayrıntılı bir şekilde kanunla
düzenlenmiş olması, bu alanda idareye vatandaşın mülkiyet hakkına ida-
ri kararla geniş ölçüde müdahale hakkı tanınmış olması nedeniyle, ida-
re karşısında kişilere güvence sağlamak içindir. Bu nedenle idarenin
bu konularda, kanunla belirlenen idari usullere tam olarak uyması ve
kanunun sözüne ve amacına uygun bir davranış içinde bulunması gerekir.
İdare bu davranışlarında ayrıca, ilanın şekli, artırmanın tarzı, yeri
ve günü tayin konusunda, alacaklı kamu idaresi ve borçlunun hatta di-
ğer alacaklıların menfaatine uygun gelen şekli gözönünde tutmak zorun-
dadır. Kanunun 85.maddesinde menkul malların satışı için öngörülen bu
ilkenin gayrimenkul satışları yönünden geçerli olmadığını söylemek müm
kün değildir. İdarece satışa çıkarılan malların gerçeğe en yakın değer
le satılması amacıyla hareket etmesi, bu ilke gereğidir. Satışa çıkarı
lan malların gerçeğe en yakın değerinin bulunabilmesi, satılacak malla
rın cins ve niteliğinin, rayice en yakın olarak tahmin ve takdir edi-
len değerleri ile birlikte, bu mallara ilgi duyulabilecek kişi ve kuru
luşlara en iyi şekilde duyurulabilmesine bağlıdır. Borçluya ait gayri-
menkulün teferruğundan önceki bu işlemlerdeki noksanlık ve sakatlık-
lar, Dairemizin kararı karşısında uyuşmazlık konusu teferruğ işlemini
de sakatlayacağından teferruğ işlemi hakkındaki bu davada, önceki iş-
lemlere ilişkin iddiaların incelenebileceğinden kuşku duyulamaz.
6183 sayılı Kanunun amir hükmüne rağmen, satış komisyonunun "Tapu si-
cil muhafızı" yerine yardımcısının katılmasıyla toplanıp karar verilme
sinin kanuna aykırı olmadığının kabulünde isabet yoktur. 90.maddenin
açık ifadesinden, satış komisyonuna katılma görevi "tapu sicil muhafı-
zı"na verilmiştir. Eğer kanun onun görevlendirileceği bir kişinin ko-
misyona katılmasına imkan tanımak isteseydi, aynı maddede en büyük mal
memuru için yaptığı gibi, "veya tevkil edeceği zatın" ibaresine, bura-
da da yer vermesi gerekirdi. Nitekim 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
72.maddesinde, takdir komisyonunun kuruluşunu düzenlerken, "tapu sicil
muhafızı veya tevkil edeceği bir memur" demekle, bu olanağı takdir ko-
misyonlarına katılma yönünden kabul etmiştir. 230 sayılı KHK.nin 29.
maddesiyle öngörülen "Yetki devri"de bu kararnameyle kuruluş yönetici-
lerine verilen yetkiler için söz konusu olabilir. Özel bir kanunda doğ
rudan ve ismen tayin suretiyle verilen bir görev için, bu hükme dayanı
larak bir başkasının satış komisyonuna katılabileceğinin kabulünde isa
bet yoktur.
Kanunun 91.maddesinde, gayrimenkullere bilirkişinin mütalaası alınmak
suretiyle biçileceği ifade edilen "rayiç değer"in, gayrimenkulün bu iş
lemin yapıldığı tarihteki normal alım satım değeri olduğunda kuşku yok
tur. Buna rağmen rayiç değer tesbitine dair Satış Komisyonu Kararında,
bir bilirkişi mütaalasına gerek görülmeden, daha önce Hesap uzmanların
ca düzenlenen Ekonomik ve Mali İnceleme Raporu ile bu raporunun ekini
teşkil eden Sümerbank Genel Müdürlüğünce görevlendirilen bu bankanın
iki mensubu tarafından 17, 18.7.1985 günlerinde yapılan tesbitlere da-
yanılarak rayiç bedel takdirinin uygun görüldüğü ifade edilmiş ve gay-
rimenkuller ile teferruatı için...lira rayiç değer tesbit edilmiştir.
Hesap uzmanlarının incelemelerine esas olmak üzere Sümerbank elemanla-
rına yaptırdıkları tesbitleri, 91.maddede ifade edilen birlikişi müta-
alası olarak nitelemek ve bu kişileri kanunun amacına uygun bilirkişi
saymak mümkün değildir.Nitekim Satış Komisyonu da bu eksikliği görerek
...günlü kararına rağmen, aynı gün düzenlenen bir tutanakla, Makina Mü
hendisi ... ile İnşaat Mühendisi ...'ı gayrimenkullerin rayiç değerini
tesbit için bilirkişi olarak görevlendirilmiştir.Bilirkişi incelemele-
rini aynı gün yapmışlar ve raporlarını aynı gün vermişlerdir. Bunların
biçtiği değer de...liradır. Satış Komisyonu yine aynı tarihte verdiği
2 sayılı kararla, değerler arasında bir fark bulunmadığından, ilk ka-
rarda bir değişiklik yapılmasına gerek görülmediğine karar vermiştir.
Bu genişlikte bir tesisin, bütün arazi, bina, makina ve techizatı ile
birlikte, bir günden çok kısa bir süre içinde bilirkişilerce görülüp
değerlendirilmesinin olanaksızılığı bir yana, yeterli müfredatı ihtiva
etmeyen bu bilirkişi raporunda, fabrikaya ait 7 adet trafo ile apre ma
kinelerinin değerlemeye dahil edilmediği görülmektedir. Satış Komisyo-
nunun yeterli incelemeye dayanmayan bilirkişi mütaalasına dayalı rayiç
değer tesbit işleminde isabet bulunmamaktadır.
Gayrimenkullerin ikinci satış işlemi nedeniyle, bilirkişilerin raporuy
la, toplam rayiç değer ... lira olarak tesbit edildiği halde; Satış
Komisyonu geçen süre içinde işletmeye hiçbir değer ilave edilmediğin-
den söz ederek rayiç değeri, 8.11.1985 günlü kararıyla ilk satıştaki
gibi ... lira olarak kabul etmiş, gayrimenkuller bu değerle satışa çı-
karılmış ve yine bu değer üzerinden teferruğ edilmiştir. İkinci satış
yeni bir satış olduğuna ve işlemler bu satış için tekrarlandığına gö-
re, ikinci satış tarihindeki rayiç değer, satış bedeli tesbitine esas
alınmak gerekirken, ilk satış tarihindeki rayice göre değer tesbiti ve
bu değer üzerinden teferruğ bedelinin tayini de isabetsiz olmuştur.
Diğer taraftan, gerek satış şartnamesinin gerekse satış ilanının, gay-
rimenkul ve makinaların dökümü ve vasıflandırılmasında yeterli açıklı-
ğa sahip olmadığı ve hatalı bilgiler içerdiği görülmektedir. Bu duru-
mun gayrimenkullerin ve tesislerin satış imkanını olumsuz yönde etki-
lediği anlaşılmaktadır.
Vergi alacaklarının tahsili amacıyla haczedilen gayrimenkullerini satı
şı için yapılan işlemlerdeki noksanlık ve usulsüzlükler, bunlara daya-
lı olarak tesis edilen dava konusu teferruğ işlemini de sakatlar nite-
likte bulunduğundan, temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bo-
zulması ve teferruğ işleminin iptali gerektiği görüşüyle karara karşı-
yım.

(DAN-DER; SAYI:68-69) BŞ/YÖ
 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA