kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
DOKUZUNCU DAİRE 1999 442 1998 1343 04/02/1999
 
SICAKSU RÜSUMUN SICAK VE SOĞUK MADEN SULARININ GAYRİSAFİ HASILATINDAN
VE YÜZDE BİR ORANINDA ALINMASI GEREKTİĞİ HK.<
Davacı şirketin 20 yıllığına kiraladığı ... Ilıcaları Kaplıcası için
İl Özel İdaresince 1997 yılına ilişkin olarak 1996 yılı bilanço geliri
esas alınarak % 11 nispetinde istenilen sıcak su rüsumunun kaldırılma-
sı istemiyle açılan davayı 1794 sayılı 26 Mart 1322 tarihli Maadin Ni-
zamnamesinin 50. maddesinin Tadiline Dair Kanunun 1. maddesinde, sıcak
ve soğuk maden suları ve petrol, zift, neft gibi damar olmayıp yığın
halinde bulunan madenlerin gayrisafi hasılatından yüzde birden yirmiye
kadar nisbi rüsum alınacağı, maddenin son fıkrasında ise azami ve as-
gari hadler arasındaki rüsum nispetinin Bakanlar Kurulu Kararıyla be-
lirleneceğinin hükmünün yer aldığı, 4268 sayılı Madenlerin Aranma ve
İşletilmesi Hakkında Kanunun 2. maddesinde, içmeye ve yıkanmaya mahsus
olup halen mekşuf veya henüz keşfedilmemiş şifalı sıcak ve soğuk maden
sularının rüsum ve temettü hisselerinin vilayet hususi idarelerine ait
olduğu, hususi idarelerin bu suları doğrudan doğruya işletebilecekleri
gibi taliplilerine işletme ruhsatnamesi vermek suretiyle ihale de ede-
bilecekleri, hususi idarelerce işletilmek istenmeyen veya ihale edil-
meyenlerin rüsum ve temettü hisselerinin vilayetçe belediye veya köy-
lere terkedileceğinin hükme bağlandığı, sözkonusu Kanunlar 6309 sayılı
Maden Kanununun 158. maddesiyle 11.3.1954 tarihinden itibaren yürür-
lükten kaldırılırken içmeye ve yıkanmaya mahsus şifalı sıcak ve soğuk
maden sularıyla kaplıcalar hakkındaki hükümlerin hariç tutulduğu, her
ne kadar 6309 sayılı Maden Kanunu, 3213 sayılı Maden Kanununun 51.
maddesiyle 15.6.1985 tarihinden itibaren bütün ek ve değişiklikleriyle
birlikte yürürlükten kaldırılmış ise de, 6309 sayılı Kanun 1794 ve
4268 sayılı Kanunlara yürürlük veren bir kanun olmadığından 6309 sayı-
lı Kanununun yürürlükten kalkmış olmasıyla 1794 ve 4268 sayılı kanunun
konuyla ilgili hükümlerinin de yürürlükten kalktığını kabule imkan bu-
lunmadığı, nitekim 4268 sayılı Kanunun yürürlükte olan 6977 sayılı Ka-
nunla değişik 2. maddesinin, 3520 sayılı Bazı Kanunların Madde Numara-
larının Değiştirilmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştiri-
lerek Kabulü Hakkında Kanunla 927 sayılı Kanuna Ek 5. madde olarak te-
selsül ettirildiği ve halen yürürlükte olduğunun görüldüğü Bakanlar
Kuruluna verilen bu yetkiye dayanılarak 16 Nisan 1933 tarih ve 2377
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve halen yürürlükte olan Bakanlar Ku-
rulu Kararı ile çeşitli madenler için rüsum oranlarının tespit edildi-
ği, buna göre diğer madenler grubuna giren sıcaksu için nisbi rüsumun
% 1 olduğunun belirtildiği, bu durumda davacı şirket adına 1997 yılı
için 1996 yılı bilanço geliri üzerinden % 11 nispetinde tarh edilen
rüsumun % 1 oranına tekabül eden kısmının yerinde olduğu, artan kıs-
mında ise kanuna uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kısmen kabul eden
... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve ... sayılı kararının; rüsumun mat-
rahı olarak bilanço gelirinin esas alınmasının yersiz olduğu ileri sü-
rülerek bozulması istemidir.
Temyize konu vergi mahkemesi kararının davacı şirketin ödemesi
gereken rüsumun nispetinin yüzde bir olması gerektiği yönündeki kısmı
dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle yerinde görülmüştür.
Rüsumun matrahına ilişkin kısmına gelince, 1794 sayılı Kanunda
sıcak ve soğuk maden sularının gayrisafi hasılatından nisbi rüsum a-
lınması öngörülmüş olduğundan, matrah hesaplanırken, sıcak suya isabet
eden gelirin dışında bilançoya dahil edilen diğer gelirlerin ve katma
değer vergisinin düşülmesi suretiyle suya isabet eden gayrisafi hası-
lat bulunduktan sonra bu matraha yüzde bir oranının uygulanması gerek-
mektedir.
Bu durumda, sıcak suya isabet eden gayri safi hasılatın, davacı
şirketin defter ve belgelerinin gerekirse bilirkişi incelemesi de yap-
tırılarak incelenmesi sonucunda saptanmasından sonra bir karar veril-
mesi gerekirken, bilanço geliri üzerinden rüsum hesaplanmasında kanuna
uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile ... Vergi Mah-
kemesinin ... tarih ve ... sayılı kararının bozulmasına, karar veril-
di.
KARŞI OY : Mahkeme kararının dayanağını teşkil eden 1794 ve
4268 sayılı Kanunları yürürlükte tutan 6309 sayılı Maden Kanununun
158. maddesi 15.6.1985 tarih ve 3213 sayılı Maden Kanununun 51. madde-
siyle yürürlükten kaldırılmış bulunmaktadır. Ancak 4268 sayılı Kanunun
değişik 2. maddesi hükmü 3520 sayılı Kanunla 927 sayılı Sıcak ve Soğuk
Maden Sularının İstimarı ile Kaplıcalar Tesisatı Hakkındaki Kanuna ek
5. madde olarak yeniden getirilmiştir.
Bu durumda İl Özel İdarelerinin içmeye ve yıkamaya mahsus sıcak
ve soğuk maden sularından rüsum alma yetkisi sözkonusu ek 5. maddeye
göre mevcut ise de, bu rüsumun nisbetini ve matrahını tesbit eden 1794
sayılı Kanun yürürlükte bulunmadığı ve bilahare bu konuyu düzenleyen
herhangi bir kanun da çıkarılmamış olduğundan, bu yetkinin kullanımı
Anayasa'nın 73. maddesi hükmü karşısında mümkün bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle Dairemiz kararının gerekçesinin bu kısmına
karşıyım. (MT/ES)

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA