kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
YEDİNCİ DAİRE 1995 5646 1993 5577 26/12/1995
 
DÖVİZ BÜFELERİ (YETKİLİ MÜESSESELERİN) DÖVİZ SATIŞLARININ BANKA VE
SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİNE TABİ OLDUĞU HK.<
Döviz, altın ve kıymetli taş alım satımıyla uğraşan yükümlü şirketin
1992 yılının Eylül dönemine ilişkin döviz satışları nedeniyle tahakkuk
ettirilen banka ve sigorta muameleleri vergisinin ret ve eiadesi iste-
miyle açılan davayı; 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28, 30, 31.
ve 1567 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanunla ilgili
olarak çıkarılan 32/5 sayılı Tebliğin 7. ve 8.maddelerinden bahisle,
anılan yasa hükümlerinin değerlendirilmesinden, faaliyet konusu aynı
olan kişi ve kurumların bu faaliyetle ilgili olarak aynı şekilde ver-
gilendirilmeleri gerektiği sonucuna ulaşıldığı, aksi bir uygulamanın
aynı faaliyet dolayısıyla bazı kurumlardan vergi alınıp, bazılarından
alınmamasına sebep olacağı ve vergide eşitlik prensibini bozarak hak-
sız rekabete yol açacağı, kaldı ki, yasada yetkili müesseselerin kam-
biyo alım satımlarının vergiden muaf olduğuna dair bir hükmün bulunma-
dığı, bu durumda altın ve döviz alım satımı ile uğraşan (yetkili mües-
sese) şirketin kambiyo stış bedeli toplamı üzerinden tahakkuk ettiri-
len banka ve sigorta muameleleri vergisinde hukuka aykırılık bulunma-
dığı gerekçesiyle reddeden Kayseri Vergi Mahkemesinin 1993/964 sayılı
kararının bozulması istenilmektedir.
Uyuşmazlık, döviz, altın ve kıymetli taş alım-satımı ile uğraşan yü-
kümlü şirketin döviz satışlarının banka ve sigorta muameleleri vergi-
sine tabi olup olmadığına ilişkindir.
6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28.maddesinin 1.fıkrasında, ban-
ka ve sigorta şirketlerinin, her ne şekilde olursa olsun yapmış olduk-
ları bütün muameleler dolayısıyla, kendi lehlerine her ne nam ile o-
lursa olsun, nakden veya hesaben aldıkları paraların, banka ve sigorta
muameleleri vergisine tabi olduğu, 2.fıkrasında da bankerlerin yapmış
oldukları banka ve sigorta muameleleri ve hizmetleri dolayısıyla kendi
lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları
paraların da banka muameleleri vergisine tabi bulunduğu hükme bağlan-
mıştır.
Banka muamelelerinin neler olduğu ne 7129 sayılı Bankalar Kanununda ne
de diğer kanunlarda belli edilmiştir. Ancak, davacının yürüttüğü döviz
alım-satım işlemlerinin banka muamelesi olduğu kuşkusuzdur.
Sözü edilen 28.maddenin 3.fıkrasında ise aynen "2279 sayılı Kanuna gö-
re ikraz işleriyle uğraşanlarla ikinci feıkrada belirtilen muamele ve
hizmetlerden herhangi birini devamlı olarak yapanlar, bu kanunun uygu-
lanmasında banker sayılırlar. Bir şahsın münhasıran altın alım ve sa-
tımı ile uğraşması banker sayılmasını gerektirmez." hükmüne yer veril-
miştir.
Aynı kanunun "mükellef" başlıklı 30.maddesinde, banka ve sigorta mua-
meleleri vergisini banka ve bankerlerle, sigorta şirketlerinin ödeye-
ceği, "matrah" başlıklı 31.maddesinde, banka ve sigorta muameleleri
vergisinin matrahının 28.maddede yazılı paraların tutarı olduğu, kam-
biyo alım ve satım muamelelerinde de kambiyo satışlarının tutarının
vergiye tabi matrah olacağı belirtilmiştir.
6802 sayılı Kanunun olay tarihinde yürürlükte bulunan 33.maddesinde
ise, banka ve sigorta muameleleri vergisi nispetinin kambiyo muamele-
lerinde matrahın % 01'i olduğu açıklanmıştır. Burada sözü edilen kam-
biyo muamelelerinin, 31.maddenin ikinci fıkrasında yazılı kambiyo alım
satım muameleleri olduğu kuşkusuzdur.
20.6.1991 gün ve 20907 sayılı Resmi eGazetede yayımlanarak yürürlüğe
giren Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara iliş-
kin olarak çıkarılan 32/5 sayılı Tebliğin 13.maddesinde, yetkili mües-
seselerin, Türkiye'de ve dışarıda yerleşik kişilerce ibraz edilen dö-
vizi natık çekleri ve efektifleri Merkez Bankasınca teszpit edilen u-
sul ve esaslar çerçevesinde satın alabilecekleri ve anılan kişilere
efektif satabilecekleri, alış ve satış işlemlerinde şekli Merkez Banka
sınca tespit edilen döviz alım belgesi ve döviz satım belgesi düzenle-
yebilecekleri, Merkez Bankası bünyesinde kurulan Döviz ve Efektif Pi-
yasalarına, Merkez Bankasınca kendileri için öngörülen piyasalara ka-
tılma koşullarını yerine getirmeleri kaydıyla girebilecekleri, Merkez
Bankası ve döviz ve efektif piyasalarına katılmaları kabul edilen ban-
ka ve diğer kuruluşlar ile Türk lirasına, dövize ve efektife ilişkin
işlemleri Merkez Bankasınca belirlenecek kurallar dahilinde kendi ara-
larında yapabilecekleri, aynı kurallar dahilinde döviz ve efektif pi-
yasalarında Merkez Bankası ve piyasalara katılan banka ve diğer kuru-
luşlarla döviz ve Türk lirası karşılığında altın alış-verişi yapabile-
cekleri hükme bağlanmıştır.
Bu hükümler karşısında, bankacılık faaliyetlerinden bir kısmını (döviz
alış ve satışlarını) yapan kuruluşların banker olarak değerlendirilme-
si suretiyle banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi tutulması ge-
rekmektedir.
Türk Hukuk Kurumu tarafından hazırlanan Türk Hukuk lugatında da, ban-
ker, "mevduat ve kredi muameleleri hariç olmak üzere, banka muamelele-
riyle uğraşan kimse, banka sahibi, büyük sarraf" olarak tanımlanmış ve
bazen "banker" tabirinin "banka" manasına da kullanılabileceği belir-
tilmiştir.
Bu firmaların sözü edilen vergi yükümlülüğünün kabul edilmemesi, ver-
ginin eşitlik ve genellik ilkelerine aykırı olarak, aynı işi yaparak
gelir elde eden mükellefler arasında haksız rekabete yol açacaktır.
14.9.1959 günlü 12 seri nolu Tebliğin 2.maddesinin B bendinin üçüncü
paragrafında da, döviz alım satımı muamelesinin, banka muamelelerinden
olduğu ve bununla iştigal eden müesseselerin 6802 sayılı Kanunun yuka-
rıdaki hükmüne göre, banker sayılması ve satışlarının banka ve sigorta
muameleleri vergisine tabi tutulması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Bu itibarla, döviz satışları nedeniyle yapılan banka ve sigorta muame-
leleri vergisi tahakkukunun onanması yolundaki mahkeme kararında isa-
betsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddine, mahkeme kararının
onanmasına karar verildi.

(DAN-DER; SAYI:91)

(MT/ES)



 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA