kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
ÜÇÜNCÜ DAİRE 1962 61 1962 25 07/05/1962
 
YASAYLA BİLE KURULMUŞ OLSA, BELEDİYELERE BAĞLI VEYA MÜLHAK BULUNAN İŞ-
LETME VE MÜESSESELERİN SİVİL SAVUNMA FONUNA TABİ OLMADIĞI HK.(*)<
7126 sayılı Sivil Savunma Kanununun 107 sayılı Kanunla değişik 37.mad-
desinin (c) bendinde (... Özel Kanunlarla kurulan kurum ve teşekkülle-
rin ... bütçelerinin veya bilançolarındaki safi karlarının yüzde yarı-
mının) bilançolara ve gider bütçelerine sivil savunma yardım ödeneği
olarak konulacağı yazılıdır. Bu hükümlere tabi tutulacakları, hukuki
bünyeleri filhal özel kanunlarla tesbit edilmek suretiyle kurulan ve
özel kanunun temellik ve kaynaklık etmedikçe var olmaları mümkün bu-
lunmayan kurum ve teşekküller şeklinde anlamak yerinde olur.
Yukarıda sözü geçen Kanunların taalluk ettiği müessese ve teşekkülleri
bu görüş ve anlayış dairesinde bir tasnife tabi tutunca varılacak neti
ce şudur.
I-İzmir Tramvay ve Elektrik T.A.Ş imtiyaziyle tesisatının satın alın-
mamasına dair mukavelenin tasdiki ve bu müessesenin işletilmesi hak-
kındaki 4483 sayılı ve İzmir Suları T.A.Ş nin satın alınmasına ve dev-
rine dair 4583 sayılı Kanunların taalluk ettiği İzmir ESHOT İdaresi:
Bu Kanunlar haddizatında birer devir ve tasfiye kanunudur. Metinlerin-
de tali olarak da bahis konusu işletmenin kurulmasına dair bir işaret
vardır. Bu işaret olmasaydı dahi belediyenin böyle bir müesseseyi kur-
masının hukuken mümkün bulunduğu aşikardır. Bu itibarla ESHOT İdaresi-
nin 7126 sayılı Kanunun değişik 37.madde (c) bendi şumulüne girer şek-
linde mütalaa edilmesi mümkün ve caiz görülemez.
II-Yukarıda sayılan diğer Kanunların taalluk ettiği müesseseler: Bu
Kanunların metinlerine göre müesseselerin 7126 sayılı Kanunun değişik
37.madde (c) bendinde yazılı (Özel Kanunlarla kurulan kurum ve teşek-
küller) arasında mütalaa etmek icap eder. Ancak durumlarının hususiye-
ti muvacehesinde bu idarelerin tamamının sivil savunma yardım ödeneği
mükellefiyetine tabi bulunduklarını peşinen ve mutlak şekilde kabul
mümkün ve caiz değildir. Bağlı bulundukları Kanun hükümlerinin ve fi-
ili vaziyetlerinin ışığı altında incelenmek suretiyle ancak salim bir
neticeye varılabilir. Şöyle ki:
A)1-3645 sayılı Kanunla kurulan (İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel
İşletmeleri Umum Müdürlüğü)
2-4325 sayılı Kanunla kurulan (Ankara Elektrik ve Havagazı İdaresi)
3-Yine 4325 sayılı Kanunla kurulan (Adana Elektrik İşletmesi)
Bu Kanunlarda idare gelirlerinin nerelere sarfedileceği açıkca göste-
rilmiştir. Sarf yerleri aşağı yukarı(işletme masrafları,satın alma tak
sitleri, ihtiyat akçası, yenileme akçası, belediye hissesi, genişletme
ihtiyatı ve ikramiye) olarak özetlenebilir. Bütün bunlardan arta kalan
paranın ise belediye bütçesinden açılacak fazla irat kaydı derpiş
edilmiştir.
7126 sayılı Kanunun 37.madde (c) bendinde bilançolardaki safi karın
yüzde yarımının sivil savunma yardım ödeneğine ayrılacağı yazılıdır.
Yukarıdaki idareler için (safi kar) ın bahis konusu olabileceği, ta-
savvur edilemez. Zira safi kar telakkisi mümkün görülebilecek meblağ
belediye bütçesine irat olarak intikal etmekte ve 7126 sayılı Kanunun
değişik 37.madde (ç) bendi esasen belediyeleri sivil savunma yardım
ödeneği mükellefiyetine tabi tutmaktadır. Bu itibarla işbu kararın
2/A bendinde yazılı idarelerden sivil savunma yardımı alınmasına du-
rumları imkan bırakmamaktadır.
B)1-2226 sayılı Kanunla kurulan (İstanbul Sular İdaresi)
2-5363 sayılı Kanunla kurulan (Ankara Sular İdaresi)
Bu Kanunlar sözü geçen müesseselerin idare şeklinin tanzimini belediye
meclislerine bırakmakta; sadece tüzel kişiliği haiz bulunduklarının
tasrihi ile yetinmektedir.
3.Dairece bu konuda kıstas olarak mütalaa edilen husus yukarıda açık-
landığı için bahis konusu iki müessese üzerinde ayrıca durulmasına ma-
hal görülmemiştir. İdarelerin gelirlerinden neticede yine kendi mame-
leklerine geçmek üzere bir safi kar kalmakta ise sivil savunma yardım
ödeneği vermeleri: aksi halde bu mükellefiyete tabi tutulmamaları icap
eder.
Genel Kurul E:1962/97,K:1962/97
7126 sayılı Kanunun 107 sayılı Kanunla değişik 37.maddesi, sivil sa-
vunma fonunun kaynaklarını 4 fıkra halinde sıralamıştır. Maddenin (a)
fıkrası Devlet bütçesinden,(b) fıkrası mülhak bütçelerden, (c) fıkrası
İktisadi Devlet Teşekkülleri,resmi ve hususi bankalar, Kanunla kurulan
kurum ve teşekküllerle bunların kurdukları ortaklıkların bütçe veya
bilançolarından; (ç) fıkrası da özel idare ve belediye gelir bütçele-
rinden fon'a ayrılacak miktarları tesbit etmiştir.
Belediyeler müstakil olarak (ç) fıkrasında zikredilmiştir. Belediye
işletmeleri ile belediyelere bağlı olarak kurulan işletme ve müessese-
lerin kanun vazıı tarafından belediye içinde mütalaa edildiği ve (ç)
fıkrasında ayrıca bunlardan bahsedilmediği zahirdir. Elektrik, su, ha-
vagazı tesisleri vücuda getirmek belediyelerin mecburi vazifelerinden-
dir. Belediyeler bu vazifelerini kendileri doğrudan doğruya yapabile-
cekleri gibi kuracakları işletmelerle de ifa edebilirler. Bu işletme-
ler hususi kanunlarla kurulmuş olsa dahi ifa edecekleri hizmet beledi-
yeye mevdu amme hizmetidir. Ve belediyelere mülhak idarelerdir. Bu
itibarla kanunla kurulan belediye işletmelerinin 7126 sayılı Kanunun
37.maddesinin (c) fıkrasında zikri geçen (Kanunla kurulmuş kurum ve
teşekkül) olarak mütalaa etmeğe bu maddenin tedvin tarzı müsait değil-
dir.
Yukarıda kısaca belirtildiği gibi kanun vazıı, belediyelerden gayrı
belediye işletmelerinden fona birşey verilmesini derpiş etmemiş ve
maddenin (ç) fıkrasında yalnız belediye ve özel idare tasrih etmiştir.
Bu sebeplerle kanunla dahi kurulmuş olsa belediyelere bağlı veya mül-
hak bulunan işletme ve müesseselerin sivil savunma fon'una tabi olma-
ğına 4.6.1962 tarihinde karar verildi.
(BŞ/SE)
 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA