kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
DOKUZUNCU DAİRE 1982 4918 1981 4254 23/11/1982
 
VERGİ MEVZUU OLAN TAŞINMAZLAR SOSYAL MESKEN NİTELİĞİNDE İSE DE, TAPUDA
ŞAHISLAR ADINA KAYITLI OLMAYIP KOOPERATİF ADINA KAYITLI OLDUĞU VE İS-
KAN İZNİDE KOOPERATİF ADINA ALINDIĞINDAN EMLAK ALIM VERGİSİ ORANININ
% 70 OLARAK UYGULANMASI GEREKECEĞİ HK.<
Uyuşmazlık; Kooperatif adına tescil edilen taşınmaz nedeniyle salınan
Emlak Alım Vergisini tadilen tasdik eden İtiraz Komisyonu kararını;
198 sayılı kanununa 9.maddesinde vergi oranının (% 070) olarak belir-
lendiği ancak aynı maddenin (d) fıkrasında sosyal mesken iktisabı için
indirimli % 035 oranının uygulanması gerektiği 20.maddesinde sosyal
mesken inşaatının mahiyetinin Maliye Bakanlığı ve İmar İskan Bakanlı-
ğınca müştereken tesbit edileceğinin hükme bağlandığı bu hükme göre
sosyal nitelikteki inşaatların 69.32 m2 yi ve satış değerlerinin
70.000 lirayı geçmemesi ve bir ailenin ikametine mahsus müstakil bir
ev veya apartman dairesi olduğu, indirimden yararlanacak kişilerin her
hangi bir belediye sınırı içinde meskeni olmaması ve bu indirimden bir
defaya mahsus olarak faydalanması şartının bulunduğu, olayda koopera-
tif tarafından inşa ettirilerek tapuda kooperatif adına tescil edilen
ve iskan izninin alınması dolayısıyla vergi mevzuuna giren meskenler
birim olarak yüzölçümü ve satış bedeli açısından sosyal mesken olarak
görülüyorsada topluca nazara alındığında Kooperatif tüzel kişiliği ba-
kımından Bakanlıklar arası müşterek tesbitte aranılan şartların mükel-
lef kooperatif için söz konusu olamıyacağı bu nedenle vergi oranının
(% 035) olarak kabulünde isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozarak % 070
oranına göre yapılan tarhiyatı resen nihai olarak tasdik eden Temyiz
Komisyonu kararının; bozulması isteminden oluşmaktadır.
Davada ileri sürülen iddialar, usul ve esas yönlerinden kanun hükümle-
rine uygun ve gerekçeye dayalı Temyiz Komisyonu kararının bozulmasını
sağlıyacak nitelikte görülmediğinden davanın reddine karar verildi.
KARŞI OY:
Uyuşmazlık; mesken kooperatifi adına tescil edilen taşınmazları nede-
niyle salınan Emlak Alım Vergisini binde otuzbeş % 035 üzerinden tadi-
len tasdik eden İtiraz Komisyonu kararının, Temyiz Komisyonunca her ne
kadar bu meskenlerin Emlak Alım Vergisi Kanununun 9.maddesinin (d) ben
dinde zikredilen sosyal mesken olduğu, gerek satış değeri ve gerek yüz
ölçümü ve yararlanacak kişilerin başka her hangi bir Belediye hudutla-
rı içinde bir meskenleri bulunmama şartlarını taşımakta iselerde toplu
ca nazara alındığında, Kooperatifi tüzel kişiliği bakımından, Bakanlık
lar arası müşterek tesbitte aranılan şartların mükellef kooperatif i-
çin söz konusu olamıyacağı, bu nedenle vergi oranının % 035 olarak ka-
bulünde isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozarak % 070 oranına göre ya-
pılan tarhiyatı resen nihai olarak tasdik eden Temyiz Komisyonu 6.Dai-
re kararının bozulması isteminden ibarettir.
Gerek olay tarihinde yürürlükte bulunan 1961 Anayasasının 51.maddesin-
de gerek 1982 Anayasasının 171.maddesinde, Devletin Kooperatifçiliği
destekliyeceği, gelişmesini sağlıyacağı tedbirleri alacağı ile her iki
Anayasada da Anayasa hükümlerinin yasama, yürütme ve yargı organları-
nın, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlıyan temel hu-
kuk kuralları olduğu açıklanmıştır.
24.4.1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun birinci madde
sinde "Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarını belirli ekonomik
menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını kar
şılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıy
la ... kurulan değişik ortaklık ve değişir sermayeli Teşekküllere koo-
peratif denir" yine bu kanunun 2.maddenin ikinci paragrafında "Yapı
Kooperatifleri ile konusuna taşınmaz mal temliki dahil bulunan diğer
kooperatiflerin ana sözleşmelerinde ortaklara taşınmaz mal temlik edi-
leceği hakkındaki taahhütler başka bir resmi şekil aranmaksızın mute-
berdir." hükümleri vazedilmiş bulunmaktadır.
198 sayılı Emlak Alım Vergisi Kanununun 20.maddesi ile hiç evi ve barı
nacak yeri olmayan vatandaşlara asgari nitelikte bir konut sahibi kıl-
mak amacıyla indirimli vergi oranının öngörüldüğü açıklanmakta böylece
kanun koyucunun amacı açıkça ortaya konmuş bulunmaktadır.
Olayımızda kooperatif tarafından inşa ettirilerek tapuda kooperatif a-
dına tescil edilen ve iskan izninin alınması sebebiyle vergi konusuna
giren meskenler, birim olarak yüzölçümü ve satış bedeli açısından sos-
yal mesken şartını taşınmasına rağmen kooperatifin kuruluş maksat ve
gayesi yapılan bütün ödemelerin yine ortaklarından tahsil edileceği
gerçeği görmezlikten gelinerek kooperatifin ortaklarının dışında ayrı
mal mülk sahibi olduğunun kabul edilmesi yukarıda açıklanan kanun hü-
kümleri karşısında böyle bir uygulama kanun koyucunun maksadına ters
düşmektedir.
Açıklanan gerekçelerle tarhiyatın % 035 indirimli nisbet üzerinden tas
diki gerekirken aksine oluşan çoğunluk kararına karşıyım.
(DAN-DER, SAYI:50-51)


(MS/YÖ)


 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA