kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY Karar Yılı Karar No Esas Yılı Esas No Karar Tarihi
DOKUZUNCU DAİRE 1984 2700 1982 5582 06/07/1984
 
2484 SAYILI YASADAN SONRA EDİNİLEN ARSA KARŞILIĞI DAİRELERİN HER BİRİ-
NİN YAPI KULLANMA İZİN BELGELERİNİN ALINDIĞI TARİHLERİN AYRI AYRI SAP-
TANARAK KARAR VERİLMESİ GEREKECEĞİ HK.<
Dava; yükümlü adına salınan ağır kusur cezalı Gayrimenkul Kıymet Artış
ve Mali Denge Vergilerini değişiklikle onayan Vergi Mahkemesi kararı-
nın bozulması isteminden oluşmaktadır.
1318 sayılı Finansman Kanununun 27.6.1981 tarihinde yürürlüğe giren
2484 sayılı kanunun 1.maddesiyle değişik 33.maddesinde; Türkiye'deki
arazi, arsa veya bunların üzerindeki binaların (Bağımsız bölümler da-
dil) ivazlı veya ivazsız devir ve temlikinden ve bunların karşılıklı
olarak trampa edilmesinden ve herne şekil ve tarzda olursa olsun arsa
karşılığında kat, daire veya bağımsız bölüm iktisap edilmesinden doğan
değer farklarının Gayrimenkul Kıymet Artış Vergisine tabi olduğu, 36.
maddesinin (c) fıkrasında da, verginin matrahının arsa karşılığı ikti-
sap olunan kat, daire veya bağımsız bölüm için yapı kullanma izni alı-
nanlarda en geç yapı kullanma izninin alındığı tarihteki rayiç bedeli
ile arsaya isabet eden iktisap maliyeti arasındaki fark olduğu hükme
bağlanmış olup, arsa karşılığında kat daire veya bağımsız bölüm ikti-
sabında vergiyi doğuran olayın, yapı kullanma izin belgesinin alındığı
tarihte vukuu bulduğunun kabulü zorunludur.
Dava konusu olayda, yükümlünün iktisap ettiği 7 dükkan 5 daire için
yapı kullanma izin belgesinin 2484 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği
tarih olan 27.6.1981 tarihinden sonra alındığı anlaşılmış olup, 1318
sayılı kanunun 2484 sayılı kanunla değişik 33.maddesine göre Gayrimen-
kul Kıymet Artış Vergisi yükümlülüğü doğmuş bulunmaktadır.
Öte yandan 1318 sayılı kanunun iktisap maliyetinin tesbiti esaslarını
gösteren 37.maddesinin (a) bendinde de vergiyi doğuran olayın vukuu
tarihinde bina ve arazi vergilerinin tarhına esas olan vergi değerinin
iktisap maliyeti olacağı belirtilmiştir.
Emlak Vergisine matrah olarak vergi değerlerinin takdirine ilişkin tü-
zük hükümleri karşısında Emlak Vergisi yönünden de gayrimenkullerin
gerçek rayiç bedelinin beyan ve takdir olunacağı açıktır.
Uyuşmazlık konusu olayda yükümlünün 1977 yılı Emlak Vergisi beyanname-
sinde gösterdiği değerin iktisap maliyeti olarak alınması gerekmekte
olup yükümlünün beyanı olmasa dahi vergi dairesinin 1319 sayılı kanu-
nun 32.maddesi uyarınca resen Emlak Vergisi değerini takdir yetkisi
bulunduğuna göre vergi değerinin vergi dairesince tesbiti zorunludur.
Gayrimenkul Kıymet Artışı ve Emlak Alım Vergisi ve Emlak Vergisi mat-
rahlarının belirlenmesinde muamele tarihindeki rayiç bedelin esas a-
lınması gerekli olup bir gayrimenkulün aynı tarihte değişik rayiç be-
delinin bulunabileceğinin kabulü yasaların özüne aykırı düşeceği gibi
hukuk mantığı ile de bağdaştırılamaz. Gayrimenkul Kıymet Artışı Vergi-
sini doğuran kat edinme olayının Emlak Vergisi beyannamesi verme süre-
si içerisinde olması nedeniyle iktisap değeri için bir takdirde bulu-
nulan dahi bunun aynının iktisap maliyeti olarak benimsenmesi gereke-
ceğinden Gayrimenkul Kıymet Artışı Vergisi matrahının doğması mümkün
değildir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa 2350 sayılı kanunun 12.maddesiyle
eklenen geçici 11.maddesiyle 1982 Bütçe yılına rastlayan Emlak Vergisi
Genel Beyan dönemi 1980 Bütçe yılına alınmış ve beyanda bulunma süresi
2587 sayılı Kanunun Geçici 1.maddesi uyarınca 1.6.1982 tarihine kadar
uzatılmış olup vergiyi doğuran olayın uzatılan Emlak Vergisi beyanna-
mesi verme süresi içerisinde vukuu bulması halinde matrah farkı doğma-
yacağından, dava konusu olayda yükümlünün iktisap ettiği 7 dükkan ve 5
daire için yapı kullanma izin belgelerinin alındığı tarihlerin ayrı
ayrı saptanması gerektiğinden, açıklanan hususlar araştırılmadan Vergi
Mahkemesince karar verilmiş olmasında yasaya uyarlık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, 1318 sayılı Finansman Kanununun 45.maddesiyle atıf ya-
pılan 198 sayılı Emlak Alım Vergisi Kanununun "rayiç bedel esası" baş-
lığını taşıyan 1.maddesinde, ilgililer tarafından beyan edilecek satış

değerleri ile satış bedellerinin beyan tarihindeki rayiç bedelden aşa-
ğı olamayacağı, rayiç bedelin beyan tarihindeki normal alım-satım be-
deli olduğu, rayiç bedel takdirinin, Vergi Usul Kanununda yazılı tak-
dir komisyonları tarafından gayrimenkulün yeri niteliği ve satış tari-
hindeki gayrimenkul piyasasının durumu nazara alınarak yapılacağı hük-
me bağlanmış olup, normal alım satım bedelinin tayin ve tesbiti için
gayrimenkule bir emsal bulunarak onunla mukayesesinin yapılması ve bu
mukayese yapılırken gayrimenkulün yeri, niteliği ve satış tarihindeki
gayrimenkulü piyasasının durumunun nazara alınması uyuşmazlık konusu
taşınmaza aynı nitelikte yada benzer vasıfta bina bulunamadığı takdir-
de diğer değerlendirme ölçülerine başvurulması gerekmektedir.
Olayda, yukarıda açıklanan yasa hükümleri nazara alınarak, uyuşmazlık
konusu taşınmaza bulunacak tam veya nisbi bir emsal ile aralarındaki
fark ve özellikler araştırılmak suretiyle taşınmazın vergiyi doğuran
olayın vukuu bulduğu tarihteki gerçek rayiç bedelinin tesbiti gerekir-
ken, vergi mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesinde 1983 yılı
bina maliyet bedelleri nazara alınarak rayiç bedel tayin ve tesbit e-
dilmesi ve bu rapora dayanılarak karar verilmesinde ve yükümlünün dava
dilekçesinde ileri sürdüğü tarhiyatta hesap hataları bulunduğu yolun-
daki iddialarının kararda karşılanmamış olmasında yasa hükümlerine u-
yarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle Vergi Mahkemesi kararının bozulmasına, yükümlünün
iktisap ettiği bağımsız bölümlere ait yapı kullanma izin belgelerinin
tarihleri ayrı, ayrı araştırılarak Gayrimenkul Kıymet Artışı Vergisine
tabi matrah farkı doğduğu takdirde açıklanan usule göre yeniden bilir-
kişi incelemesi yaptırılarak Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 282.
maddesi hükmü gözönünde bulundurulmak suretiyle rayiç bedelin tesbit
edilmesi ve 1318 sayılı Finansman Kanununun 37 ve 38.maddeleri nazara
alınarak yeniden karar verilmek üzere dosyanın Vergi Mahkemesine gön-
derilmesine karar verildi.








(MS/YÖ)
 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA