kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY
İdari Dava D. Kur. 2003/666 E.N , 2006/2135 K.N.


Özet
DAVALI İDARENİN DAVANIN AÇILMASINA SEBEBİYET VERDİĞİNDEN SÖZ EDİLEMEYECEĞİNDEN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA KARARINDAN ÖTÜRÜ DAVALI İDARE ALEYHİNE YARGILAMA GİDERİNE HÜKMEDİLEMEYECEĞİ HAKKINDA.


İçtihat Metni

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) :... Pazarlama ve Ağaç San. A.Ş.

Vekili : Av....

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Başbakanlık

İstemin Özeti : Danıştay Onuncu Dairesinin 14.11.2002 günlü, E:2000/5989, K:2002/4372 sayıh kararını taraflar karşılıklı olarak temyiz etmektedirler.

Davalı İdarenin Savunmasının Özeti : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Davacının Savunmasının Özeti: Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi Emin Sınmaz'ın Düşüncesi : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü, davacının temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı Bilgin Arısan'ın Düşüncesi : 1.2.1996 tarihli mükerrer Resmi Gazetede neşredilen Bakanlar Kurulunun 96/7794 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi kararının 5 inci maddesinin (f) bendi ile bu maddeyi değiştiren ve 24.12.1997 tarihli Resmi Gazetede neşredilen Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına ilişkin 97/10308 sayılı kararının 2 inci maddesinin iptali talebiyle açılan dava üzerine davanın kısmen reddine, kısmen de karar verilmesine yer olmadığına karar veren Danıştay 10 uncu Dairesi kararının temyizen incelenerek bozulması talep edilmektedir.

Gümrük Kanunu ve Yönetmeliğinde düzenlenen deniz üstü, vagon üstü, kamyon üstü supalan işlemler uygulamasının amacı, ithalatçının yüksek meblağlarda demoraj ödemesini önlemek ve ithal ürünlerin bir an evvel ekonomiye kazandırılmasını sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda, hacimleri veya ağırlıkları veya cinsleri itibariyle tayin ve tespit edilen eşyalar muayyen şartlarla sundurmalara ve antrepolara konulmaksızın gümrük işlemlerine tabi tutulmaktadır.

1.2.1996 tarihli mükerrer Resmi Gazetede neşredilen 96/7794 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon (DTTDS) Rejimi Kararı ve 24.12.1997 tarihli Resmi Gazetede neşredilen 97/10308 sayılı bu kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar ile bu kararlara istinaden neşredilen DTTDS ile ilgili Tebliğler ve talimatlardan oluşan DTTDS mevzuatı uyarınca, ithalatta mecburi uygulamada bulunan standartlar kapsamında yer alan ve uygunluk değerlendirmesi Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından yapılan ürünlere ilişkin testlerin olumlu sonuçlanması halinde, ithalatçı firmaya ithalat esnasında ilgili gümrük idaresine ibraz edilmek üzere "Uygunluk Belgesi" verilmektedir. Test neticesi olumsuz çıkan ürünlerin ithalatın ise izin verilmemektedir.

24.12.1997 tarihli Resmi Gazetede neşredilen 97/10308 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2 inci maddesi ile, dava konusu Kararnamenin 5 inci maddesi F bendi değiştirilmiş olduğundan ,davanın 96/7794 sayılı Kararnamenin 5 inci maddesi F bendine ilişkin kısmı için karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi yerinde bulunmaktadır.

Bu mevzuat hükümleri gereğince, supalan işleme ve aynı zamanda TSE tarafından uygunluk değerlendirmesine tabi tutulan ürünlerde, uygunluk değerlendirmesi işlemlerinin uzun zaman gerektirmesi sebebiyle, gümrüklerde tıkanıklıklara sebep olunmamasını ve yabancı bandıralı gemilere yüksek demoraj ücreti ödenmesi durumunda ithalatçıların uğrayacağı mağduriyetin önlenmesini teminen, ithalatçının talebi halinde, ithal partisinden numune ve ithalatçıdan taahhütname alınmak suretiyle İthal Malı Belgesi verilmesi ve testlerin bilahare yapılması uygulaması getirilmiştir. Bu uygulamada, İthal Malı Belgesi ithal konusu malın gümrükten çekilmesi maksadıyla düzenlenmekte, ithal edilen ürünün ilgili standardına uygun olup olmadığı ise TSE tarafından bilahare yapılan testler sonucunda belirlenmekte ve belgelendirilmekteydi.

Sözü edilen taahhütname gereğince, test neticesinin olumsuz çıkması halinde standart dışı ürünü yurt dışına çıkarmayan firmalardan DTTDS Rejimi Kararının 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca,ithal konusu malın CİF değerinin % 60'ının tahsil edilmesi gerekmektedir. İthalatçının müracaatı üzerine yapılan bu uygulamada, ithal edilen ürünlerin standart dışı çıkması halinde bu ürünleri yurt dışına çıkarmayanlar için söz konusu ödeme öngörülmektedir.

Bu uygulama gereğince dava konusu ithalat işlemi ile ilgili olarak alınan taahhütnamede, ithalatçı firma etmiş olduğu ürünü, TSE'nin yapacağı test ve değerlendirme sonucunda standardına uygun çıkmaması halinde, ithal konusu ürünün standart dışı olduğunu belirtir raporun firmaya bildirildiği tarihten itibaren 15 iş günü içinde ürünü yurt dışı edeceğini, aksi halde malın GIF değerinin % 60 inin vergi dairesince kendilerine tebliğ edildiği tarihteki kur üzerinden hesaplanacak TL karşılığını ödeyeceğini ve buna ilişkin tahsilatın 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılmasını kabul ve taahhüt etmektedir.

Davacı şirket olay tarihinde yürürlükte bulunan 99/1 sayılı Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği çerçevesinde, 28.6.1999 tarihli ve 5878 sayılı gümrük beyannamesi muhteviyatı "diğer odunsu maddelerden lif levha" isimli ürünün ithalatında Dış Ticaret Müsteşarlığına hitaben düzenlemiş olduğu taahhütnameyi vermek ve ithal partilerinden de numune alınması suretiyle supalan işlemden yararlanmıştır.

Ancak TSE tarafından Dış Ticaret Müsteşarlığına gönderilen yazı eki listede (supalan ve döviz tahsisli teşvik belgeleri kapsamında gerçekleştirilen ithalatlarda alınan numuneler üzerinde yapılan muayene ve deneylerden olumsuz sonuç alınan firmaların listeleri) davacı firma da bulunmaktadır.

Dış Ticaret Müsteşarlığının yazısıyla davacı firmaya/TSE'den alınan bir yazıda, testleri bilahare yapılmak kaydıyla ve Dış Ticaret Müsteşarlığına hitaben düzenlenmiş olan taahhütnameyi vermek suretiyle ithal etmiş olduğu 28.6.1999 tarihli gümrük beyannamesi muhteviyatı diğer odunsu maddelerden lif levha'nın TSE tarafından yapılan testler neticesinde ilgili standardına uygun çıkmadığının ifade edildiği belirtilerek, bu durumda söz konusu taahhütname uyarınca, ithal etmiş olduğu standart dışı ürün partisinin, durumun TSE tarafından firmaya bildirildiği tarihten itibaren 15 iş günü içinde yurt dışına çıkarılmasının gerekmekte olduğu hatırlatılarak, yazının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Dış Ticaret Müsteşarlığına bu konuda bilgi verilmesi, aksi takdirde, söz konusu taahhütnamede belirtilen meblağın tahsili yoluna gidileceği hususunda uyarıda bulunulmuştur.

1.2.1996 tarihli mükerrer Resmi Gazete'de neşredilen Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve 24.12.1997 tarihli 97/10308 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilen "Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Karan" 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun, 933 sayılı Kalkınma Planlarının Uygulanması Esaslarına Dair Kanun ve 1615 sayılı Gümrük Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 3 üncü Geçici Maddesinin ikinci bendi "Halen yürürlükte bulunan kanunlarda 1615 sayılı Gümrük Kanunu ile söz konusu Kanunda değişiklik

yapan kanunlara yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış kabul edilir" hükmünü amir bulunmaktadır. 4458 sayılı Gümrük Kanununun yürürlüğe girdiği tarih olan 5.2.20Ö0 tarihinden bu yana Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararının müstenidat kısmında yer alan 1615 sayılı Gümrük Kanununun yerine 4458 sayılı Gümrük Kanunu esas alınmaktadır.

Açıklanan sebeplerle iptali talep edilen 96/7794 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejim Kararının 5 inci maddesi F bendini değiştiren Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararında Değişiklik yapılmasına ilişkin 97/10308 sayılı Kararnamenin 2 inci maddesi, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna ve 933 sayılı Kalkınma Planlarının Uygulanması Esaslarına Dair Kanuna ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun geçici 3 üncü maddesi hükümlerine uygun bulunduğundan davanın bu kısmını red eden Danıştay 10 uncu Dairesi kararı yerinde bulunduğundan hukuki mesnedi bulunmayan temyiz talebinin reddi ile Danıştay 10 uncu Dairesi kararının tasdiki gerekeceği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca gereği görüşüldü: Dava,1.2.1996 günlü, 22541 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulu'nun 8.1.1996 günlü, 96/7794 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararının 5. maddesinin (f) bendi ile, bu maddeyi değiştiren ve 24.12.1997 günlü, 23210 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına ilişkin 1.12.1997 günlü, 97/10308 sayılı Kararın 2. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

Danıştay Onuncu Dairesi, 14.11.2002 günlü, E:2000/5989, K:2002/4372 sayılı kararıyla; 96/7794 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararının 5. maddesinde; "Bu karar ve bu karara istinaden yayımlanacak yönetmelik, tebliğ, talimat ve taahhütnamelere aykırı davrananlar, sahte belge kullananlar, belgelerde tahrifat yapanlar hakkında ilgili Kanun hükümler saklı kalmak üzere ayrıca aşağıdaki müeyyidelerden biri veya birkaçı uygulanır," denilerek iptali istenilen (f) bendinde, taahhütname alınan durumlarda, taahhütnamede belirtilen meblağın, 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, ithalatçının bağlı bulunduğu vergi dairesince tahsil edilerek Müsteşarlık Döner Sermaye İşletmesine gelir kaydedileceğinin kurala bağlandığı, ancak, 97/10308 sayılı Kararın 2. maddesiyle, dava konusu kararın 5. maddesinin (f) bendi değiştirilip, bu bentten sonra gelmek üzere maddeye bir fıkra eklendiği, buna göre 5. maddenin (f) bendi, "Taahhütname alınan durumlarda, taahhütnamede belirtilen ithal konusu malın CİF değerinin %60'ının, firmanın bağlı bulunduğu vergi dairesince ilgiliye tebliğ tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümleri çerçevesinde vergi dairesince tahsil edilerek, taahhütnamede zikredilen fona veya bütçeye gelir kaydedilmesi" yönünde yeniden düzenlendiği, sözü edilen yeni düzenleme karşısında, 96/7794 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı'nın 5(0 maddesi yönünden davanın konusunun kalmadığı, uyuşmazlığın, 97/10308 sayılı Karar'ın 2. maddesine yönelik kısmına gelince; ithalatta mecburi uygulamada bulunan standartlar kapsamında yer alan ve uygunluk değerlendirmesi Türk Standartları Enstitüsü tarafından yapılan ürünlere ilişkin testlerin olumlu sonuçlanması halinde, ithalatçı firmaya ithalat esnasında ilgili gümrük idaresine ibraz edilmek üzere "Uygunluk Belgesi" verildiği, test neticesinde olumsuz çıkan ürünlerin ithalatına ise izin verilmediği, bu çerçevede, supalam işleme ve aynı zamanda TSE tarafından uygunluk değerlendirmesine tabi tutulan ürünlerde, uygunluk değerlendirmesi işlemlerinin uzun zaman gerektirmesi nedeniyle gümrüklerde tıkanıklıklara neden olunmamasını ve yabancı bandıralı gemilere yüksek demoraj ücreti ödenmesi durumunda ithalatçının uğrayacağı mağduriyetin önlenmesini teminen, "ithalatçının talebi halinde" ithal partisinden numune ve ithalatçıdan taahhütname alınmak suretiyle" İthal Malı Belgesi" verilmesi ve testlerin bilahare yapılması uygulamasının getirildiği, buna karşın, ithalatçı firmanın; ithal etmiş olduğu ürünü TSE'nin yapacağı test ve değerlendirme sonucunda standardına uygun çıkmaması halinde, ithal konusu ürünün standart dışı olduğunu belirtir raporun firmaya bildirildiği tarihten itibaren (15) iş günü içinde ürünü yurt dışı edeceğini, aksine hareket ettiği takdirde, malın CİF değerinin %60'ının vergi dairesince kendilerine tebliğ edildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının bütçeye gelir kaydedilmek üzere ödeyeceğini ve buna ilişkin tahsilatın 6183 sayılı Kanun Hükümlerine göre yapılmasını kabul ve taahhüt ettiği, bu durumda, gümrükte meydana gelen tıkanıklıklar nedeniyle tamamen ithalatçı firmanın mağduriyetini önlemeye yönelik olduğu anlaşılan dava konusu düzenlemenin, hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir yönünün görülmediği gerekçesiyle, 96/7794 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı'nın 5. maddesinin (f) bendinin iptali yönünden açılan davada karar verilmesine yer olmadığına, anılan kararda değişiklik yapılmasına ilişkin 97/10308 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2. maddesinin incelenen kısmı yönünden davanın reddine karar vermiştir.

Davacı, Bakanlar Kurulunun sadece eşyanın ithalatını kısıtlama ve yasaklama yetkisi bulunduğunu, malın değeri ile orantılı ceza verme yetkisinin bulunmadığını öne sürerek davanın esasa ilişkin kısmını, davalı idare ise kararın yargılama giderlerine ilişkin kısmını temyiz etmektedir.

Danıştay Onuncu Dairesinin, 14.11.2002 günlü, E:2000/5989, K:2002/4372 sayılı kararının, 96/7794 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararın 5. maddesinin (f) bendinin iptali yönünden karar verilmesine yer olmadığına, anılan kararda değişiklik yapılmasına ilişkin 97/10308 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2. maddesinin incelenen kısmı yönünden davanın reddedilmesine ilişkin kısımları usul ve hukuka uygun olup davacı tarafından ileri sürülen hususlar kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu Danıştay Onuncu Dairesi kararında; davanın kısmen ret kısmen de karar verilmesine yer olmadığına şeklinde sonuçlanması nedeniyle yargılama giderlerinin yarısının ve avukatlık ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine hükmedilmiş olup; davalı idare, anılan kararın idare aleyhine hüküm içermediğini ve davanın karar verilmesine yer olmadığına kısmına yönelik, davanın açılmasına sebebiyet verildiğinin de söylenemeyeceğini belirtmektedir.

Bakanlar Kurulunun 8.1.1996 günlü, 96/7794 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı, 1.2.1996 günlü, 22541 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış, 5. maddesinin (f) bendi 24.12.1997 günlü, 23210 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1.12.1997 günlü, 97/10308 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2. maddesiyle değiştirilmiştir

Davacı, 28.6.1999 tarihli Gümrük Beyannamesine dayalı olarak ithal ettiği malın "TSE normlarına uygun olmadığının tespiti" üzerine, verdiği taahhütname gereği ithal ettiği malın %60 değerinin tahsilini öngören Anadolu Kurumlar Vergi Dairesinin 29.2.2000 tarihli yazısının tebliği üzerine bakılan davayı açmıştır. İthal edilen malın %60 değerinin tahsilini öngören Vergi Dairesi yazısı dava konusu Bakanlar Kurulu Kararının 1.12.1997 günlü, 97/10308 sayılı kararla değişik 5/f bendi uygulanarak tesis edilmiş olup, tahsili öngören işlem tarihi ve dava tarihi (29.11.2000) dikkate alındığında bu tarihlerden çok önce yürürlükten kaldırılmış bulunan 8.1.1996 günlü, 96/7794 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 5/f maddesinin iptaline yönelik davanın, davalı idarece açılmasına sebebiyet verildiğinden sözedilemeyeceği açıktır. Bu durumda, kararın davanın kısmen karar verilmesine yer olmadığına şeklinde sonuçlanmasından bahisle yargılama giderlerinin yarısının ve avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine ilişkin kısmında isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin reddi ile Danıştay Onuncu Dairesinin 14.11.2002 günlü, E:2000/5989, K:2002/4372 sayılı kararın 96/7794 sayılı Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi kararının 5. maddesinin f bendinin iptali yönünden karar verilmesine yer olmadığına, anılan kararda değişiklik yapılmasına ilişkin 97/10308 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2. maddesinin incelenen kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının yargılama giderinin yarısının ve avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 14.12.2006 günü oybirliği ile karar verildi.

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA