kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY
İdari Dava D. Kur. 1992/22 E.N , 1992/145 K.N.


Özet
1 ) ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARINDA ÜCRETSİZ OKUTULACAK ÖĞRENCİLERİN MİKTARI, SEÇİMİ VE KABUL ŞARTLARINI MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DÜZENLER.

2 ) ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARINDA ÜCRETSİZ OKUYACAK ÖĞRENCİ MİKTARININ, BU KURUMLARDA OKUYAN ÖĞRENCİ SAYISININ % 10`U OLARAK BELİRLENMESİNDE VE BU ÖĞRENCİLERİN SAPTANMASINDA NE GİBİ ÖLÇÜTLERİN KULLANILACAĞI HUSUSUNUN YÖNETMELİK İLE DÜZENLEMESİNDE HUKUKA AYKIRILIK BULUNMADIĞINDAN; % 10`LUK MİKTARIN % 75`İNİ TESPİT ETME YETKİSİNİ BAKANLIĞA VEREN HER İKİ YÖNETMELİK HÜKMÜNDE İSE YASAYA UYARLIK GÖRÜLMEDİĞİNDEN; BU YÖNDE KISMEN İPTAL, KISMEN RET BİÇİMİNDE VERİLEN DANIŞTAY SEKİZİNCİ DAİRE KARARI USUL VE HUKUKA UYGUN BULUNMUŞTUR.


İçtihat Metni

İstemin Özeti: 28.12.1989 günlü onayla yürürlüğe konulan Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okuyacak Öğrenciler Hakkında Yönetmelik ile, bu yönetmeliğin dayanağını oluşturan 4.6.1988 günlü, 19832 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil Yönetmeliğinln 12 nci maddesinin iptali ve bu düzenlemelere yasal dayanak olan 625 sayılı Kanunun Ek 4 üncü maddesinin Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine gönderilmesi istemiyle açılan dava sonucunda Danıştay Sekizinci Dairesince verilen 27.9.1990 günlü E: 1989-423, K: 1990-987 sayılı kısmen iptal, kısmen ret kararını davalı temyiz etmekte ve özel öğretim kurumlarında ücretsiz okuyacak öğrenci müracaatlarının değerlendirilmesinin mevcut yönetmelik hükümlerine göre objektif bir şekilde yapıldığı belirtilerek, kararın iptale ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti: Davalı idarenin temyiz istemine, davacı cevap vermemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi: S. T.

Danıştay Savcısı B. K.`nın Düşüncesi: Esas kararda belirtilen düşüncemiz uyarınca, Danıştay Sekizinci Dairesinin 27.9.1990 gün ve E: 1989-423, K: 1990-987 sayılı kararının, iptalle sonuçlanan kısmının bozulmasına ve davanın tümünün reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü:

4.6.1988 günlü 19832 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil Yönetmeliği`nin 12 nci maddesi ile, bu Yönetmelik uyarınca hazırlanan ve 28.2.1989 günlü Bakan onayı ile yürürlüğe konulan Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okuyacak Öğrenciler Hakkındaki Yönetmeliğin iptalleri ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 3035 sayılı Kanun ile eklenen Ek 4 üncü maddenin, Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesine gönderilmesi istemiyle açılan dava sonucunda Danıştay Sekizinci Dairesince verilen ve Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin, bu öğrencilerin % 75 inin Bakanlıkça saptanacağına ilişkin kuralın, Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okuyacak Öğrenciler Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ( a ) bendindeki, % 75`lik kontenjanın % 60`ının okula devam eden öğrenciler için Bakanlıkça kulanılacağına ilişkin kuralın ve bu kuralı tamamlayan aynı maddenin ( b ) bendindeki % 25`lik kontenjanın % 20`sinin okula devam eden öğrenciler için ilgili eğitim kurumunca saptanacağına ilişkin kuralın iptallerine, davanın, yönetmeliklerin diğer kurallarına ilişkin kısmının ise reddine dair bulunan 27.9.1990 günü E: 1989-423, K: 1990-987 sayılı kısmen iptal, kısmen ret kararını davalı idare temyiz etmekte; kararın iptale ilişkin kısmının bozulmasını istemektedir.

625 sayılı Kanuna 3035 sayılı Kanunla eklenen ek 4 üncü madde "Özel Öğretim Kurumları, öğrenci kapasitelerinin % 2`sinden aşağıya düşmemek üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlüdürler.

Bakanlık ücretsiz okutulacak öğrencilerin miktarı, seçimi ve kurumlara kabul şartlarını yönetmelikle düzenler, ücretsiz öğrenci miktarını yüzde ona kadar artırabilir." hükmünü taşımaktadır.

625 sayılı Kanun ile 326 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak çıkarılan Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil Yönetmeliğinin 12 nci maddesi de ücretsiz öğrenci okutulması konusunu genel olarak belirlemekte ve "Özel Öğretim Kurumları, her öğretim yılında veya devresinde kuruma devam eden öğrenci sayısının % 10`u nispetinde ücretsiz öğrenci okutmak mecburiyetindedir. Bu miktarın % 75`i Bakanlıkça, % 25`i kurumlarca tespit edilir." hükmünü getirmektedir. Bu yönetmeliğin 13 üncü maddesine dayanılarak hazırlanan ve 28.2.1989 günlü Bakan onayı ile yürürlüğe konulan Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okuyacak Öğrenciler Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesi ile de, ücretsiz okuyacak öğrenci kontenjanının tespiti ve kullanılması hususları düzenlenmiştir.

625 sayılı Kanuna 3035 sayılı Kanun ile eklenen Ek 4 üncü madde hükmünün Anayasaya aykırı olduğu yolundaki davacı iddiası, davaya bakan Danıştay Sekizinci Dairesince ciddi görülerek konu, Anayasa Mahkemesine intikal ettirilmiş ve 17.6.1990 günlü 20551 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan, Anayasa Mahkemesinin bu konudaki 12.4.1990 günlü 6 sayılı kararı ile sözü edilen kanun hükmünün Anayasaya aykırı bulunmadığına karar verilmiş olması üzerine; Ek 4 üncü madde uyarınca davalı idare tarafından özel öğretim kurumlarında ücretsiz okutulacak öğrencilerin durumlarının yönetmelik kuralları ile belirlenmesinde ve kurumlarda okuyan öğrenci sayısının % 10`u oranında ücretsiz öğrenci okutulması hakkındaki düzenlemede yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.

Esasen bu durum, Anayasa Mahkemesi kararının doğal bir sonucu olmakta ve özel öğretim kurumlarında ücretsiz okuyacak öğrenci miktarının, kuruma devam eden öğrenci sayısının % 10`u olarak belirlenmesinde yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Ancak sorun, söz konusu % 10`luk kontenjanın kim tarafından belirleneceği noktasında düğümlenmekte ve davalı idare % 10`luk kontenjanın, % 75`inin Bakanlıkça, % 25`inin ise kurumlarca tespit edileceği yolunda getirmiş olduğu düzenlemenin hukuka uygun olduğunu savunarak, bu konuda Danıştay Sekizinci Dairesince verilen iptal kararının bozulmasını istemektedir.

625 sayılı Kanunun Ek 4 üncü maddesinin Bakanlığa tanıdığı yetki, ücretsiz okutulacak öğrencilerin miktarı, seçimi ve kurumlara kabul şartlarını yönetmelikte düzenleme ve ücretsiz öğrenci miktarını yüzde ona kadar arttırma yetkisidir. Nitekim ücretsiz okuyacak öğrenci miktarının % 10 olarak belirlenmesinde ve bu öğrencilerin seçimi ile kurumlara kabul şartlarının yönetmelik ile düzenlenmesinde yasaya aykırılık görülmemiştir. Ancak % 10 ücretsiz öğrenci kontenjanının % 75`inin Bakanlıkça tespit edileceğine ilişkin olarak her iki yönetmelikte de yer alan kuralın, yasal bir dayanağı bulunmamakta ve yalnızca öğrencilerin seçilme ve kurumlara kabul şartlarını belirlemekle yetkili idarenin bu yetkisini aşarak öğrencileri bizzat belirleme yetkisini kendi hazırladığı yönetmelikle uhdesine aldığı anlaşılmaktadır. Oysa Kurum tarafından ücretsiz okutulmak üzere seçilen öğrencilerin, yönetmelikte öngörülen kurallara uygun olarak seçilip seçilmediğinin belirlenmesi başka, bu seçimin % 75`inin kurumdan alınarak, bizzat Bakanlıkça belirlenmesi ise başka konudur. Ayrıca Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okutulacak Ögrenciler Hakkındaki Yönetmelikle bu haktan yararlanacak öğrencilerin saptanmasında ne gibi ölçülerden yararlanılacağı açık ve geniş bir biçimde düzenlenmiş olup; bu kuralların incelenmesinden de, seçmenlerin eğitim kurumunda olan öğrencilerin başarı, disiplin, aile durumları dikkate alınarak yapılacağı ve bu yöndeki bir değerlendirmenin en sağlıklı bir şekilde öğrencinin bağlı olduğu okul idaresince tespit edileceği anlaşılmaktadır.

Bunun dışında, davalı idarenin temyiz isteminde üzerinde durduğu bir diğer husus ise, Sekizinci Daire kararının Bakanlığa tanınan % 75`lik kontenjanın, % 60`ının okula devam eden öğrenciler için kullanılacağına ilişkin hükmün iptaline ilişkin kısmıdır. Bu noktada, ücretsiz okuyacak öğrencilerin % 75`inin Bakanlıkça beirlenmesi hukuka uygun bulunmadığına göre, % 75`in, % 60`ı konusunda getirilen düzenlemenin de herhangi bir işlerliği kalmamaktadır. Bu nedenle de Sekizinci Daire kararının bu kısmında da hukuka aykırılık söz konusu değildir.

Açıklanan nedenlerle, Özel Öğretim Kurumlarında ücretsiz okuyacak öğrenci miktarının, bu kurumlarda okuyan öğrenci sayısının % 10`u olarak belirlenmesinde ve bu öğrencilerin saptanmasında ne gibi ölçütlerin kullanılacağı hususunun yönetmelik ile düzenlemesinde hukuka aykırılık bulunmadığından; % 10`luk miktarın % 75`ini tespit etme yetkisini Bakanlığa veren her iki yönetmelik hükmünde ise yasaya uyarlık görülmediğinden; bu yönde kısmen iptal, kısmen ret biçiminde verilen Danıştay Sekizinci Daire kararı usul ve hukuka uygun bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE ve Danıştay Sekizinci Dairesince verilen 27.9.1990 günlü E: 1989-423, K: 1990-987 sayılı kararın ONANMASlNA 5.6.1992 günü oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun Ek 4 üncü maddesi, özel öğretim kurumlarında ücretsiz okutulacak öğrencilerin miktarı, seçimi ve kurumlara kabul şartlarını düzenleme yetkisini Milli Eğitim Bakanlığına vermiştir. Öğrencilerin seçimi konusunda yetkili olan Bakanlığın bu yetki doğrultusunda yönetmelik ile yapmış olduğu düzenlemelerde yasa ve hukuka aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle ve davalı idarenin temyiz dilekçesinde öne sürdüğü sebeplerle, temyiz isteminin kabulü ve Danıştay Sekizinci Dairesince verilen 27.9.1990 günlü E: 1989-423, K: 1990-987 sayılı kararın, iptale ilişkin kısmının bozulması oyuyla karara karşıyız.

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA