kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY
İdare D.Gen.Kur. 2005/1 E.N , 2005/1 K.N.


Özet
4046 SAYILI KANUN UYARINCA HAZIRLANAN ARAÇ MUAYENE HİZMETLERİNİN GÖRÜLMESİ İŞİNİN DEVREDİLMESİNE YÖNELİK SÖZLEŞMENİN, 2575 SAYILI DANIŞTAY KANUNUNUN 46' NCI MADDESİNİN L/B BENDİ UYARINCA; DOĞRUDAN İDARİ İŞLER KURULUNDA İNCELENMESİ GEREKEN İŞLER ARASINDA BULUNDUĞU HAKKINDA.


İçtihat Metni

Araç Muayene Hizmetinin Görülmesi İşinin devredilmesine yönelik, 4046 sayılı Kanunun 15'inci maddesi uyarınca hazırlanan Sözleşme hakkında görüş bildirilmesi istemini içeren, Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 23/3/2005 günlü ve B.02.1.ÖİB.0.10.08.00/3512 sayılı yazısı üzerine, Birinci Dairece verilen 18/5/2005 günlü ve E:2005/307, K:2005/668 sayılı kararın, 2575 sayılı Danıştay Kanununun 46'ncı maddesinin l'inci fıkrasının (e) bendi uyarınca Danıştay Başkanı tarafından Kurula havale edilmesi üzerine incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca, "Araç Muayene Hizmetinin Görülmesi İşinin" devredilmesine yönelik, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca hazırlanan Sözleşme, imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirme görevi kapsamında Danıştay Başkanlığına gönderilmiş, 2575 sayılı Danıştay Kanununun 42/c ve 46-1/b maddelerinde ise, kamu hizmeti ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini inceleyip karara bağlama görevi, ilk aşamada Danıştay Birinci Dairesinin, ikinci aşamada ise Danıştay İdari İşler Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.

Buna göre, ilgili idarece imtiyaz sözleşmesi olarak nitelendirilip, Kanunda öngörülen yol işletilerek görüşü alınmak üzere Danıştay Başkanlığına gönderilen Sözleşme, Birinci Dairece incelenip karara bağlandıktan sonra doğrudan ikinci aşamada İdari İşler Kurulunun incelemesinden geçirilmesi gereken işler arasında yer almaktadır.

Bu nedenle, görüş bildirilmesi istemine konu Sözleşmenin, Danıştay Kanununun 46'ncı maddesinin l/b bendi uyarınca doğrudan İdari İşler Kurulunda incelenmesi gereken işlerden olduğuna oybirliğiyle karar verilerek esasa geçildi.

Üye Selçuk Hondu'nun, "4046 sayılı Kanunun 15'inci maddesinin (a) bendinde, genel bütçeli idarelerin mal ve hizmet üreten birimlerinin işletme haklarının verilmesi ve mülkiyetin devri dışındaki benzeri yöntemlerle özelleştirilmesinin bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.

Trafiğe çıkan araçların belli aralıklara denetiminin yaptırılmasında ve bunun sonucu olarak da can ve mal kaybının önlenmesinde kamu yararının bulunduğu, buna yönelik denetim hizmetinin de bir kamu hizmeti olduğu açıktır. Anılan hizmetin imtiyaz niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi, Danıştay Birinci Dairesine sunulan sözleşmenin esasının l incelenebilmesi, dolayısıyla Dairenin sözleşme hakkında düşünce bildirebilmesi açısından önem arz etmektedir.

4046 sayılı Kanunun 15'inci maddesinin (a) bendi uyarınca bu konuda yapılacak özelleştirme anılan Kanun hükümlerine tabi olduğuna göre bu tür 'araç muayane hizmetinin imtiyaz olup olmadığını da yine bu Kanun hükümlerine göre belirlememiz gerekir.

4046 sayılı Kanunun 15/4 fıkrasında, imtiyazın tanımı yapılmış ve genel bütçeli idarelerin sadece tekel niteliğindeki mal ve hizmet üretim faaliyetlerinin imtiyaz olduğu belirtilmiştir.

Araç muayene hizmeti daha önce Karayolları Genel Müdürlüğüne ait iken ve 2918 sayılı Kanunun 7/j maddesinin değişmeden önceki şeklinde tescile tabi araçların muayenesini yapmak ve yaptırmak bu İdarenin görevleri arasında sayılmış iken, aynı Kanunun 8/c maddesinene eklenen ibare ile muayene yaptırmak görevi Ulaştırma Bakanlığına verilmiştir.

Kanunun 8/c maddesindeki ibarede 'yapmak, yaptırmak' yerine 'yaptırmak' ibaresinin kullanıldığına bakılarak muayene hizmetinin tekel olmaktan çıkarıldığı ve hizmetle idari birimin bağının kesildiğini söylemek mümkün değildir.

Kanundaki değişiklikle, Karayolları Genel Müdürlüğüne ait olan ve Kanun değişikliğinden önce tekel niteliğinde hizmet olduğu kuşkusuz bulunan hizmetin sadece Ulaştırma Bakanlığının görevine verilmesi söz konusudur.

Bir an için özelleştirme yapılamadığı veya geciktiği düşünülürse, araç muayene hizmetinin durması mümkün olmadığı gibi kamu hizmeti niteliğinde bulunan bu hizmetin yüıütülmesıne devam edileceği de kuşkusuzdur. Nitekim bu nedenle 2918 sayılı Kanunun geçici 18'ınci maddesinde özelleştirmeye kadar Karayolları Genel Müdürlüğünün görevi devam edecektir şeklinde geçici madde konulmuştur.

Konuya ilişkin olarak düzenlenen sözleşme incelendiğinde idareye hizmetin gördürülmesi ve denetim konusunda üstün yetkiler tanındığı, sözleşmenin tarafları arasında eşitlik bulunmadığı görülmektedir. Böyle bir sözleşme olmadan ve 'işletme belgesi' idarece verilmeden bu hizmetin gerçek veya tüzel kişiler tarafından görülmesi mümkün değildir. Özelleştirme sonucunda araç muayenesini yapan kişi veya kuruluş tarafından 'araç için verilecek" belge aslında Ulaştırma Bakanlığına vekaleten verilen bir belge niteliğindedir. Bu dahi hizmetin tekel niteliğinde olduğunu göstermektedir.

Ayrıca Dairemize ibraz edilen sözleşmede hizmetin iyi görülmesini engelleyecek hükümler varsa bu konuda görüş bildirerek idareye yardımcı olmanın kamunun yararına da olduğu açıktır.

Bütün bu nedenlerle, Ulaştırma Bakanlığına ait, tekel ve imtiyaz niteliğinde bulunan araç muayene hizmetinin özelleştirilmesi için hazırlanan sözleşmenin esasının incelenmesi ve düşünce bildirilmesi gerektiği oyu ile aksine verilen çoğunluk kararına katılmıyorum." yolundaki ayrışık oyuna karşılık,

Daire kararının aynen kabulüne 15/6/2005 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA