kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY
İdare D.Gen.Kur. 2003/319 E.N , 2004/1857 K.N.


Özet
T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. YÖNETİM KURULUNUN 19.2.2002 GÜNLÜ, 24 SAYILI KARARI İLE KABUL EDİLEREK YÜRÜRLÜĞE KONULAN DAVA KONUSU SAĞLIK YARDIM SANDIĞI ANA STATÜSÜ VE EKİ SAĞLIK YARDIM SANDIĞI SEÇİM TÜZÜĞÜ, 4603 SAYILI KANUNUN 3. MADDESİNİN ( 3 ) NUMARALI FIKRASINA DAYANILARAK HAZIRLANMIŞ OLUP; ANILAN FIKRADA, TÜRKİYE CUMHURİYETİ ZİRAAT BANKASININ MEVCUT SAĞLIK YARDIM SANDIĞININ, BU KANUN İLE TÜZEL KİŞİLİK KAZANACAĞI ÖNGÖRÜLMÜŞ, ANCAK BU TÜZEL KİŞİLİĞİN ÖZEL HUKUK TÜZEL KİŞİSİ OLDUĞU ŞEKLİNDE HERHANGİ BİR HÜKME YER VERİLMEMİŞTİR.

DİĞER YANDAN DAVA KONUSU SAĞLIK YARDIM SANDIĞI ANA STATÜSÜNÜN 1. MADDESİNDE, 3202 SAYILI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ZİRAAT BANKASI KANUNU VE T.C. ZİRAAT BANKASI TÜZÜĞÜ UYARINCA KURULAN SAĞLIK YARDIM SANDIĞININ DEVAMI NİTELİĞİNDEKİ T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SAĞLIK YARDIM SANDIĞININ AMACI; SANDIK ÜYESİ OLAN BANKA PERSONELİ VE BUNLARIN SAĞLIK YARDIMINDAN FAYDALANAN AİLE FERTLERİ İLE SANDIK ÜYESİ OLARAK BANKADAN EMEKLİ OLAN PERSONEL VE SAĞLIK YARDIM SANDIĞININ BÜRO VE SAĞLIK ÇALIŞANLARIN TABİ OLDUKLARI SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARI TARAFINDAN KARŞILANMAYAN "SAĞLIK HİZMETLERİ" İLE UĞRAŞMAK ŞEKLİNDE İFADE EDİLMİŞTİR. AYRICA ANA STATÜNÜN 18. MADDESİNDE, SANDIK ÜYELİĞİ İSTEĞE BAĞLI KILINMIŞ İSE DE, SANDIĞIN, GEREK FONKSİYONLARI İTİBARİYLE KAMU GÜCÜNE DAYANAN BİR STATÜYE SAHİP OLDUĞU, GEREKSE KAYNAKLARI ARASINDA, SERMAYESİNİN TAMAMI KAMUYA AİT OLAN DAVALI BANKADAN TAHSİL EDİLEN VE SANDIK BÜTÇESİNE GELİR KAYDEDİLEN PARALARIN DA YER ALDIĞI ANLAŞILMAKTADIR. DOLAYISIYLA MEVCUT HALİYLE T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SAĞLIK YARDIM SANDIĞININ YAPMIŞ OLDUĞU HİZMETİN KAMU HİZMETİ NİTELİĞİNDE OLDUĞUNUN KABULÜ GEREKMEKTEDİR.

BU ÇERÇEVEDE, ÖZELLEŞTİRME AMACIYLA YENİDEN YAPILANDIRMA ÇALIŞMALARI DEVAM EDEN VE SERMAYESİNİN TAMAMI KAMUYA AİT OLAN DAVALI BANKANIN YÖNETİM KURULUNCA ÇIKARILAN VE BANKA PERSONELİNE SAĞLIK HİZMETİ VERECEK SANDIK İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER İÇEREN SAĞLIK YARDIM SANDIĞI ANA STATÜSÜ VE EKİ SAĞLIK YARDIM SANDIĞI SEÇİM TÜZÜĞÜ, İDARİ İŞLEM NİTELİĞİNİ TAŞIYAN DÜZENLEYİCİ BİR İŞLEM OLUP, GEREK ANILAN BANKANIN VE ÇALIŞAN PERSONELİNİN STATÜSÜ GEREKSE DAVA KONUSU DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERİN NİTELİĞİ İTİBARİYLE, BU DAVANIN GÖRÜŞÜLÜP ÇÖZÜMLENMESİNİN İDARİ YARGININ GÖREVİNDE OLDUĞU SONUCUNA ULAŞILDIĞINDAN, ADLİ YARGI YERİNİN GÖREVLİ OLDUĞU GEREKÇESİYLE DAVANIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİ YOLUNDA VERİLEN DAİRE KARARINDA HUKUKİ İSABET GÖRÜLMEMİŞTİR.


İçtihat Metni

İstemin Özeti : Danıştay Onbirinci Dairesinin 28.11.2002 günlü, E: 2002/3369, K:2002/3784 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması, davacı tarafından istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi Mürteza Güler'in Düşüncesi: Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savası Handan Yağuş'un Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp, Danıştay Onbirinci Dairesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.

Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay idari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü:

KARAR : Dava, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Yönetim Kurulunun 19.2.2002 günlü, 24 sayılı kararıyla kabul edilerek yürürlüğe konulan Sağlık Yardım Sandığı Ana Statüsü ve eki Sağlık Yardım Sandığı Seçim Tüzüğünün iptali istemiyle açılmıştır.

Danıştay Onbirinci Dairesinin 28.11.2002 günlü, E: 2002/3369, K:2002/3784 sayılı kararıyla; 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'da yer alan düzenlemelerden, davalı Bankanın, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında, 4603 sayılı Kanuna göre yeniden yapılanan, sermayesinin tamamı şu an için devlete ait olmakla birlikte Bankalar Kanunu ve genel hükümlere tabi, kendine özgü kamuya ait bir anonim şirket statüsünde bulunan ve dava konusu düzenlemeyi bu sıfat ve statü altında gerçekleştiren bir kuruluş olduğu, öte yandan 4603 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin 4743 sayılı Kanunun 6. maddesi ile değişik 3. fıkrası ile bu yasa kapsamındaki bankalarda 31.12.2002 tarihinden sonra özel hukuk hükümlerine tabi olmayan personel çalışmayacağı kurala bağlanmış olduğundan, bu tarih itibariyle bankada çalışacak personelin özel hukuk hükümlerine tabi olduğu ve bu statüde istihdam edildiği, 4.8.1937 günlü, 3202 sayılı T.C. Ziraat Bankası Kanununun 70. maddesine göre Banka nizamnamesinde tayin edilecek şartlar çerçevesinde banka memurlarının ve ailelerinin tedavileri ile meşgul olmak üzere kurulan ve daha sonra 107 sayılı KHK'nin geçici 2. maddesi ile 233 sayılı KHK'nin geçici 5. maddesi uyarınca faaliyetini sürdüren Sandığın, banka personelinin sağlık hizmetlerini yürütmekte olduğu, 4603 sayılı Kanunun 3. maddesinin 3. fıkrasına istinaden, bankanın mevcut sağlık yardım sandığının tüzel kişilik kazandığı, Sağlık Yardım Sandığı Ana Statüsü ve eki Seçim Tüzüğün ise 19.2.2002 günlü, 24 sayılı Banka Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanarak yürürlüğe girmiş bulunduğu, T.C. Ziraat Bankası Anonim Şirketi Sağlık Yardım Sandığı Ana Statüsünün ı. maddesinde, bu ana statünün T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Sağlık Yardım Sandığının hukuki yapısı, amaç ve faaliyet konuları, teşkilat yapısı, görev ve yetkileri ile çalışma konuları ve diğer esasları düzenlemeyi amaçladığının, 2. maddesinde, bu Ana Statünün, sandığa üye olan, tüm Banka ve Sağlık Yardım Sandığı çalışanları ile bu çalışanların sağlık yardımından yararlanan aile fertleri hakkında uygulanacağının belirtilmiş olduğu, 16. maddesinde de personelin maaş/ücretlerinden yapılacak kesintiler sandık kaynakları arasında sayıldığı, ana statünün ekini oluşturan Sandık Seçim Tüzüğünün ise T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Sağlık Yardım Sandığının Genel Kurul toplantısına katılacak delegeler ile organların seçimi ve seçiminde uygulanacak esasları düzenlediği, buna göre uyuşmazlık, genel hükümler ve Bankalar Kanununa tabi Anonim Şirket statüsünde olan bir kuruluşta, özel hukuk hükümlerine göre yapılan hizmet sözleşmesi ile görev yapan banka personeline, kendi sosyal güvenlik kurumlarınca karşılanmayan ek sosyal güvence ( sağlık yardımı ) sağlamak amacıyla, yasa ile oluşturulan ve tüzel kişiliğe sahip sağlık yardım sandığı ( ki bir çeşit özel sağlık sigortasıdır ) statüsü ve bu sandık organlarına yapılacak seçimin kurallarını koyan sağlık yardım sandığı seçim tüzüğünün hukuka aykırı olup olmadığından kaynaklandığından, bu uyuşmazlığın çözümünün de yukarıda belirtilen hukuki durum ve buna uygulanacak özel hukuk kuralları gözönüne alınarak mümkün olacağından, başka bir anlatımla davanın çözümü özel hukuk kurallarının olaya uygulanmasını gerektirdiğinden, davada, bu kuralları uygulayacak adli yargı yerinin görevli bulunduğu gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15. maddesinin birinci fıkrasının ( a ) bendi uyarınca idari yargı yerinin görev alanı dışında kalan davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Davacı; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 19.2.2002 günlü, 2002/2777 sayılı kararında belirtildiği üzere davalı Bankanın kamu kurumu niteliğini koruduğunu öne sürmekte ve Daire kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak, bu Kanun Hükmünde Kararname ile 4389 sayılı Bankalar Kanunu hükümleri çerçevesinde faaliyetini sürdürmekte olan bir iktisadi devlet teşekkülü iken, 4603 sayılı Kanun ile özelleştirmeye hazırlanması sağlanmak üzere yeniden yapılandırılarak, özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirket statüsüne dönüştürülmüş ise de; bu durum davalı Bankanın kamu bankası olma niteliğini ortadan kaldırmamış olup, Banka, halen sermayesinin tamamının kamuya ait olması nedeniyle kamu kurumu niteliğini sürdürmektedir.

Zira 4603 sayılı Kanunun 4. maddesinde, bu Kanunun Banka hakkında sermayesindeki kamu payı % 50'nın altına düşünceye kadar uygulanacağı öngörülmüş bulunmaktadır.

Diğer yandan 4603 sayılı Kanunun 2. maddesinin ( 3 ) numaralı fıkrasında; "Bankaların bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut personeli hakkında aylık, özlük ve emeklilikleri yönünden tabi oldukları mevzuatın uygulanmasına devam olunur. Bunlardan uygun görülenler istekleri halinde, emeklilik statüleri devam etmek üzere özel hukuk hükümlerine göre çalıştırılabilir. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile ilgileri devam eden personelin özel hukuk hükümlerine göre çalışacakları süreler kazanılmış hak aylıklarında değerlendirilir ve emeklilik işlemlerinde söz konusu Kanunun ek 48 inci maddesinin ( b ) fıkrası ile ek 68 inci maddesi hükümleri uygulanır..." denilmek suretiyle, davalı Bankanın yukarıda belirtilen kamu kurumu olma niteliğine uygun olarak, Bankada kendi isteğiyle özel hukuk hükümlerine tabi çalışmayı kabul eden personele, emeklilik statülerini 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi olarak devam ettirmeleri imkanı tanınmış ve bu durumda olan personelin, kamu hukuku ile ilgileri de sürdürülmüştür.

4603 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin ( 3 ) numaralı fıkrasında yer alan "Bankalarda 31.12.2002 tarihinden sonra özel hukuk hükümlerine tabi olmayan personel çalıştırılamaz." hükmünün, özel hukuk hükümlerine tabi çalışan banka personelinin kamu hukuku ile ilgisini kesmeyeceği ve bu personelin, sermayesinin tamamı kamuya ait olan bir bankada çalıştığı gerçeğini değiştirmeyeceği kuşkusuzdur.

T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Yönetim Kurulunun 19.2.2002 günlü, 24 sayılı kararı ile kabul edilerek yürürlüğe konulan dava konusu Sağlık Yardım Sandığı Ana Statüsü ve eki Sağlık Yardım Sandığı Seçim Tüzüğü, 4603 sayılı Kanunun 3. maddesinin ( 3 ) numaralı fıkrasına dayanılarak hazırlanmış olup; anılan fıkrada, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasının mevcut sağlık yardım sandığının, bu Kanun ile tüzel kişilik kazanacağı öngörülmüş, ancak bu tüzel kişiliğin özel hukuk tüzel kişisi olduğu şeklinde herhangi bir hükme yer verilmemiştir.

Diğer yandan dava konusu Sağlık Yardım Sandığı Ana Statüsünün 1. maddesinde, 3202 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Kanunu ve T.C. Ziraat Bankası Tüzüğü uyarınca kurulan Sağlık Yardım Sandığının devamı niteliğindeki T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Sağlık Yardım Sandığının amacı; sandık üyesi olan Banka personeli ve bunların sağlık yardımından faydalanan aile fertleri ile sandık üyesi olarak Bankadan emekli olan personel ve Sağlık Yardım Sandığının büro ve sağlık çalışanların tabi oldukları sosyal güvenlik kurumları tarafından karşılanmayan "Sağlık Hizmetleri" ile uğraşmak şeklinde ifade edilmiştir. Ayrıca Ana Statünün 18. maddesinde, sandık üyeliği isteğe bağlı kılınmış ise de, sandığın, gerek fonksiyonları itibariyle kamu gücüne dayanan bir statüye sahip olduğu, gerekse kaynakları arasında, sermayesinin tamamı kamuya ait olan davalı Bankadan tahsil edilen ve Sandık Bütçesine gelir kaydedilen paraların da yer aldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla mevcut haliyle T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Sağlık Yardım Sandığının yapmış olduğu hizmetin kamu hizmeti niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu çerçevede, özelleştirme amacıyla yeniden yapılandırma çalışmaları devam eden ve sermayesinin tamamı kamuya ait olan davalı Bankanın Yönetim Kurulunca çıkarılan ve banka personeline sağlık hizmeti verecek Sandık ile ilgili düzenlemeler içeren Sağlık Yardım Sandığı Ana Statüsü ve eki Sağlık Yardım Sandığı Seçim Tüzüğü, idari işlem niteliğini taşıyan düzenleyici bir işlem olup, gerek anılan bankanın ve çalışan personelinin statüsü gerekse dava konusu düzenleyici işlemlerin niteliği itibariyle, bu davanın görüşülüp çözümlenmesinin idari yargının görevinde olduğu sonucuna ulaşıldığından, adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddi yolunda verilen Daire kararında hukuki isabet görülmemiştir.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca Danıştay Onbirinci Dairesinin 28.11.2002 günlü, E:2002/3369, K:2002/3784 sayılı kararının bozulmasına, dosyanın adı geçen Daireye gönderilmesine, 11.11.2004 günü oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :

Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Onbirinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Danıştay Onbirinci Dairesinin 28.11.2002 günlü, E:2002/3369, K:2002/3784 sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA