kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

 

 

 

DANIŞTAY
İdare D.Gen.Kur. 2003/375 E.N , 2004/308 K.N.

İlgili Kavramlar

BELEDİYE SINIRLARI İÇİNDE ÖZEL HALK OTOBÜSÜ ÜCRET TARİFESİ
ESNAFLARCA ÜRETİLEN HİZMETLERİN ÜCRET TARİFESİ
ÖZEL HALK OTOBÜSÜ ÜCRET TARİFESİ
ÜCRET TARİFESİ TESPİT YETKİSİ

Özet
BELEDİYE SINIRLARI İÇİNDE ÖZEL HALK OTOBÜSÜ ÜCRET TARİFESİ TESPİT YETKİSİNİN BELEDİYEYE AİT OLDUĞU, BU HİZMETİN BELİRLİ ALANLARDA ESNAFA GÖRDÜRÜLMESİNİN DÜZENLEME YETKİSİNİN ESNAFA GEÇTİĞİ ANLAMINA GELMEYECEĞİ HAKKINDA.


İçtihat Metni

Danıştay Tetkik Hakimi Aylin Bayram'ın Düşüncesi: Temyiz ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savası Cem Erbük'ün Düşüncesi: Danıştay 1. Dairesi günlü, 2002/68 sayılı kararı üzerine Kütahya Belediyesince uygulamaya konulan şehir içi Özel Halk Otobüsleri Kademeli Ücret Tarifesine ilişkin işlemin İptali istemiyle açılan davayı reddeden Daire kararı temyiz edilmiştir.

507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanununun 2 inci maddesinde; ticareti sermayesi ile vücut çalışmalarına dayanan ve geliri o yer gelenek ve teamülüne nazaran tacir niteliğini kazanmasını icap ettirmeyecek miktarda sınırlı olan ve bu bakımdan ticaret sicil ve dolayısıyla ticaret ve sanayi odasına kayıtları gerekmeyen….geçimini sınırlı olarak kamyonculuk, otomobilcilik ve şoförlükte temin eden kimselerin birinci maddede belirtilen amaçlarla kuracakları odaların bu kanun hükümlerine tabi olduğu hükme bağlanmış, 125 inci maddesinde de; bu kanuna tabi esnaf ve sanatkarlarca üretilen mal ve hizmetlerin ücret tarifelerinin, bağlı bulundukları odalarca hazırlanacağı ve mensubu oldukları Birlik Başkanlar Kurulunca onandıktan sonra yürürlüğe gireceği, belediyeler ve/veya o yerin en büyük mülki amirinin tespit edilen bu tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde, esnaf teşekkülü ile anlaşmaya varamazlarsa 15 gün içinde o yerin mülki amirinin görevlendireceği sanayi ve ticaret müdürünün başkanlığında, ticaret ve sanayi odasından bir temsilci ile esnaf odaları birliği başkanından teşekkül edecek bir komisyona itiraz edebilecekleri, komisyon kararına karşı yazılı bildirim tarihinden itibaren 10 gün içinde ticari davaları görmeye yetkili : nezdinde itirazda bulunabilecekleri hükmü yer almıştır.

Davacılar tarafından, Kütahya Özel Halk Otobüsleri yolcu taşıma ücretlerinin Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin 26.4.2002 günlü, 166 sayılı kararı ile belirlediği, Kütahya Belediye Başkanlığınca bu tarifeye itiraz edildiği ancak üst komisyonun 14.5.2002 günlü, 2002/2 sayılı kararıyla itirazın reddedilerek tarifenin onandığı, Kütahya Belediyesinin tarifeyi uygulamak yerine 1580 sayılı yasanın 70/8 maddesine göre uygulamaya koyduğu tarifeyi Valiliğin onaylamaması üzerine yapılan itiraz nedeniyle Danıştay 1.Dairesince karar alındığı oysa Belediyenin otobüs işletmesi ve otobüsü bulunmadığı ileri sürülmüş ve davalı idarece bu iddiaların aksi savunulmamış olduğundan, sözkonusu hususların gerçekliğine itibar edilmesi gerekmektedir.

Kütahya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ile Kütahya Minibüsçüler Odasının 507 yasanın 2 nci maddesi kapsamında bulunduklarında kuşkuya yer bulunmamaktadır. Belirtilen durumda özel halk otobüsü yolcu taşıma ücretlerinin aynı yasanın 125 inci maddesi Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğince saptanması gerekirken ve anılan hükümde İftiraya karşı itiraz ve çözüm yollan belirlenmiş iken, özel halk otobüsü yolcu taşıma ücretlerinin Kütahya Belediye Meclisince tesbit edilmiş olmasında yasaya uyarlık görülmemiştir.

Öte yandan davalı idare, Kütahya Belediye Başkanlığı Özel Halk Otobüsleri Yönetmeliğinin 7/b maddesi uyarınca ücret tarifesinin belediye meclisince gerektiğini ileri sürmekte ise de. Anayasanın 124 üncü maddesine göre yönetmelikler kanun ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara ay olmamak şartıyla çıkarılabileceğinden yönetmelikteki bu hükmün yasayla verilen yetkiyi ortadan kaldırılması mümkün görülmemektedir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteğinin kabulü ile Daire kararının bozulması düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca, dosyanın tekemmül ettiği görülmekle davacıların yürütmenin durdurulması istemleri görüşülmeyerek, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, Danıştay Birinci Dairesinin 14.5.2002 günlü, 68 sayılı karan üzerine davalı n 1.7.2002 günlü, D-2-186-2689, D-2-187-2690, D-2-188-2693 sayılı yazılarıyla uygulamaya konulan Şehir İçi Özel Halk Otobüsleri Kademeli Ücret Tarifesine ilişkin istemiyle açılmıştır.

Danıştay Sekizinci Dairesi, 16.1.2003 günlü, B2002/2926, K:2003/204 sayılı kararıyla; 1580 sayılı Yasanın 19/5. maddesinde, belediye huduttan İçinde muayyen mıntıkalar arasında yolcu nakil vasıtası olarak otobüs istetmenin belediyelere hak olarak verildiği, bu hakların belediyelerin de iştirak edecekleri şirketler vasıtasıyla işletilmesi veya kiraya verilmesi veyahut imtiyazın devrinin içişleri Bakanlığına belediyelerin istemesi halinde inhisarı tazammun etmemek şartıyla bunların işletilmesine ruhsat verebileceklerinin kurala bağlandığı, bu düzenlemeye paralel olarak aynı 70. maddesinin 8. bendinde, belediyeler tarafından ifa olunacak hizmetlere karşılık alınacak ücret tarifeleri yapmanın, belediye meclislerinin görevleri arasında sayıldığı ve bu madde uyarınca en büyük mülki amirinin tasvibine tabi tutukluğu, tasdik kararları üzerine Danıştay'ca kesin karar verilmesinin öngörüldüğü, daha son giren 3030 sayılı Yasanın 7. maddesinin 6. fıkrası ile Büyükşehirlerde şehrin ulaşım planına göre toplu, taşıma araçlarının güzergah, zaman ve bilet tarifelerini yapmaya ve uygulamaya Ulaşım Koordinasyon Merkezinin yetkili kılındığı, 507 sayılı Esnaf ve Sanatkar Yasasının125. maddesinde, bu yasaya tabi esnaf ve sanatkarlara üretilen mal ve hizmetlerin ücret tarifelerinin, bağlı bulundukları Odalarca hazırlanarak Birlik Başkanlar Kuruluna sonra yürürlüğe gireceği, bu karara karşı belediyeler ve/veya o yerin en büyük amirince teşekkül edilecek komisyona itiraz edilebileceği, komisyon kararına karşı da ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabileceklerinin hükme bağlandığı piyasada esnaf ve tacirin ürettiği mal ve hizmetler dışında, belediyelerin görev sonucu ürettikleri mal ve hizmetlerin de bulunduğu, beledîyelerin yasayla verildiği görevleri nedeniyle yaptıkları hizmet karşılığı alacakları ücret tarifelerine 1580 sayılı Yasanın 70/8. maddesinde yer verildiği ve belediyeler tarafından ifa olunacak hizmetlere karşılık alınacak ücret tarifelerini yapma görevinin belediye meclislerine bırakıldığı ve en büyük mülkiye amirinin tasdikine tabi tutulduğu, olayda, Kütahya Özel Halk Otobüsleri yolcu taşıma ücretlerinin Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin 26,4.2002 günlü, 166 sayılı kararıyla belirlendiği, Kütahya Belediye Başkanlığınca bu tarifeye itiraz edildiği ancak üst komisyonun 14.5.2002 günlü, 2002/2 sayılı kararıyla itirazın reddedilerek tarifenin onandığı, Kütahya Belediyesinin tarifeyi uygulamak yerine 1580 sayılı yasanın 70/8 maddesine göre uygulamaya koyduğu tarifeyi Valiliğin onaylamaması üzerine yapılan itiraz nedeniyle Danıştay 1. Dairesince; Belediye Meclisinin otobüs ücret tarifesinin belirlenmesi konusunda verilen takdir yetkisi ile, otobüs hatlarının uzunluğunu da dikkate alarak kademeli olarak tespitinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, Belediye Meclisinin 20.2.2002 günlü 18 sayılı kararının onaylandığının anlaşıldığı, 507 sayılı Yasanın 125. maddesinin, bu yasaya tabi esnaf ve sanatkarlarca üretilen mal ve hizmetlerin ücret tarifeleri ite İlgili olduğu, 1580 sayılı Yasanın 19/5, maddesinin belediye sınırları içinde otobüs İşletmesini belediyelere hak olarak verdiğine göre, belediyelerin hakkı olan alan dışında faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarlar ile belediye hudutları dışında faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarlarca üretilen hizmetlerin ücret tarifelerini yapma yetkisinin esnaf odalarına ait olduğunun anlaşıldığı, Kütahya Belediyesi denetiminde çalıştırılacak Özel Halk Otobüsleri İdari ve Teknik Yönetmeliğine bağlı olarak 24 adet güzergahta yolcu taşımacılığının özel halk otobüslerine ihale edildiği. Yönetmeliğin 7/b maddesinde, İşleticilerin halk otobüslerinde Kütahya Belediye Meclisince tesbit edilecek ücret tarifesini uygulamak zorunda olduklarının öngörüldüğü İlgililerin bu yönetmelik kuralını kabul ederek ihaleye girdiği ve halk otobüsü işletme hakkına sahip olduklarının açık olduğu, belediyenin, Yasayla verilen görev alanında yaptığı hizmete ilişkin ücret tarifesi tespit yetkisinin esnaf odasına bırakılmasının düşünülemeyeceği, bu hizmetin belirli alanlarda sınırlı şekilde esnafa gördürülmüş olmasının da tarife düzenleme yetkisinin esnafa geçtiği anlamına gelmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

Davacılar, 16.1.2003 günlü, E:2002/2926, K:2003/204 sayılı bu kararı etmekte ve Kütahya'da hizmet veren otobüslerin hepsinin özel halk otobüsü nedenle 507 sayılı Yasanın 125. maddesi uyarınca ücret belirleme konusunda yetkilerinin bulunduğu, 1580 ve 3030 sayılı Yasanın 507 sayılı Yasaya tabi esnaf ve sanatkarlarca uygulanamayacağı iddialarıyla bozulmasını istemektedirler.


Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararı bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacıların temyiz istemlerinin reddine, Danıştay Sekizinci Dairesinin 16.1.2003 günlü, E:2002/2926, K:2003/204 sayılı kararının onanmasına, 11.3.2004 günü oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

507 sayılı Yasanın 125. maddesi uyarınca, özel halk otobüsü ücret tarifesinin Esnaf Sanatkarlar Odaları Birliğince saptanması gerekmektedir. Bu saptamaya karşı itiraz ve çözüm yollan da anılan hükümde belirlenmiş bulunması nedeniyle, bu hükme uyulmaksızın... Belediye Meclisince ücret tespit edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz istemlerinin kabulü ile temyize konu Danıştay Sekizinci Dairesi kararının bozulması oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.




 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA