Foruma girişte hatalı şifre uyarısı ya da başkaca sorun yaşayan üyelerimiz bu bağlantıdan destek talebinde bulunabilirler.

Sözleşme Tescili ile İlgili Kararlar

Cevapla
Kullanıcı avatarı
inspector
Onaylı Üye
Mesajlar: 1895
Kayıt: 06 Mar 2012 08:40

Sözleşme Tescili ile İlgili Kararlar

Mesaj gönderen inspector »

Kararın Çeşidi : Daireler Kurulu Kararı
Kararın Konusu: Sözleşme Tescili ile İlgili Kararlar
Kararın Numarası : 921/4
Kararın Tarihi : 10.01.1996

ÖZET : ............ Büyükşehir Belediyesi ile Müteahhit ........... İnşaat ve Ticaret A.Ş. arasında bağıtlanan "............ Köprülü Kavşak ve Alt Geçit İnşaatı İşine" ilişkin sözleşmenin;

a) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 8,9,18 ve 57'nci maddelerinde görevleri ve yetkileri belirtilen kurulun aldığı uyulması zorunlu karara uyulmaması,

b) Projesi ve maliyet hesabı olmayan bir işin ihale edilmesinin 2886 sayılı yasanın 2'nci maddesinin 5'inci fıkrasına aykırı olması,

nedenleriyle tescilinin mümkün olmadığı hk.

............. Büyükşehir Belediyesi ile ............. İnş.Tic.A.Ş.arasında bağıtlanan "............. Köprülü Kavşak ve Alt Geçit inşaatı işine ait sözleşmenin tescilinde hasıl olan tereddüt üzerine konu 1'inci Dairede görüşülüp red kararı verilmiş olup, Dairesince bu karara itiraz edilerek konunun Daireler Kurulunda görüşülerek sözleşmenin tescili talep edilmiştir.

Daireler Kurulunda yapılan görüşmeler sonucunda;

İhale konusu ... ............. Köprülü Kavşak ve Alt Geçit İnşaatı, .........................

............ mevkiini etkileyecek nitelikte sit alanı içerisinde yer alacağından; Kültür Bakanlığı ............. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun görüş ve önerilerinin alınması gerektiğine dair T.B.M.M. Genel Sekreterliğinin 22.3.1995 tarih ve A.01.0GNS/034 49412 sayılı yazısı üzerine adı geçen Kurul'a başvurulmuştur.

Kültür Bakanlığı ............ Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun, 12.6.1995 tarih ve 329-4009 sayılı kararının son paragrafında aynen;

"Eğer katlı geçit yapılacak ise bu olanak ..................................... yönlerine açılan alt geçit olarak değerlendirilmesine ve ............................................ aksının tarihi değerinin korumasına karar verildi." denilmesine rağmen, .................... yönünde yapılması düşünülen köprünün ihale kapsamından çıkarılmadığı, keşiften başlayarak sözleşme aşamasına kadar ki tüm işlemlerin buna göre yürütüldüğü görülmüştür.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ile Koruma Kurulları Kuruluş, Görev, Yetki ve Çalışma Şekli" başlıklı değişik 51'inci maddesinin ilk fıkrasında,

"Yurt içinde bulunan ve bu Kanun kapsamına giren korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hizmetlerin bilimsel esaslara göre yürütülmesini sağlamak üzere, Bakanlığa bağlı "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu" ile Bakanlıkça belirlenecek bölgelerde "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları" kurulur." hükmüne yer verilerek Kültür Bakanlığına bağlı Yüksek Kurul ile bölgelerde görev yapacak Koruma Kurullarının oluşumuna ilişkin düzenlemeler getirilmiş,

Aynı Kanunun "Koruma Alanı ile İlgili Karar Alma Yetkisi" başlıklı 8'inci maddesinin ilk fıkrasında da;

"Yedinci maddeye göre tescil edilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının korunma alanlarının tespiti ve bu alanlar içinde inşaat ve tesisat yapılıp yapılamayacağı konusunda karar alma yetkisi Bölge Kurullarına aittir." denilmek suretiyle korunması gereken alanlar içindeki inşaatın yapılıp yapılmaması konusunda Bölge Kurullarına yetki verilmiştir.

Yine aynı Kanunun "İzinsiz Müdahale ve Kullanma Yasağı" başlıklı değişik 9'uncu maddesinde;

"Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarında, her çeşit inşai ve fiziki müdahalede bulunmak, bunları yeniden kullanıma açmak veya kullanımlarını değiştirmek yasaktır. Onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, kazı veya benzeri işler her çeşit inşai ve fiziki müdahale sayılır." denilerek, koruma kurullarınca alınan kararlara uyma zorunluluğunun hükme bağlandığı,

"Koruma Kurullarının Görev, Yetki ve Çalışma Şekli" başlığını taşıyan değişik 57'nci maddede ise sözü edilen kurulların görev ve yetkilerinin bentler halinde sayıldığı, bunlardan (g) işaretli bent ile bunu takibeden ilk fıkrada;

"Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile ilgili uygulamaya yönelik kararlar almak;

Kamu kurum ve kuruluşları (belediye dahil) ile gerçek ve tüzel kişiler koruma kurullarının kararlarına uymak zorundadırlar." denilerek, korunması gereken kültür ve tabiat varlıkları ile koruma alanlarına ilişkin karar almaya yetkili bulunan koruma kurullarının alacağı kararlara, belediyeler de dahil olmak üzere kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin uyma zorunluluğunun getirildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan anılan Kanunun "Yapı Esasları" başlıklı değişik 18'inci maddesinin ikinci fıkrasında, koruma kurullarının kararlarında veya bu kurullarca onaylanmış projeler üzerinde mahalli idarelerin değişiklik yapmasını önlemek amacıyla;

"Mahalli idareler, taşınmaz kültür varlığı parselinde, ek veya eklenti suretiyle yapılacak veya yeni inşa edilecek yapılara ait koruma kurulunca verilen kararlarda veya onaylanmış kültür varlığı projelerinde değişiklik yapamazlar. Ancak, inşa edilecek yapının fen ve sağlık şartlarının mevzuata uygunluğunu kontrol ederler." şeklinde hükmün yer aldığı görülmektedir.

Bu hükümlere göre belediyeler dahil tüm kamu ve kuruluşlarının koruma kurulları kararlarına uyma yükümlülüğünün bulunduğu, bu yükümlülüğünün anılan Kanun kapsamına giren kültür ve tabiat varlıklarını ilgilendiren ihalelere çıkılmasının ön şartı olduğu, kurul kararlarının mahalli idareler tarafından değiştirilemeyeceği, sonucuna varılmaktadır.

............. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun konuya ilişkin 12.6.1995 gün ve 329-4009 sayılı kararında, ............. kavşak düzenlemesi işinde köprü yerine alt geçit yapılması gerektiği açıkça belirtildiği ve Kurul Kararı, yukarıda değinilen kanun hükümleri gereği tavsiye niteliğinde bir karar olmayıp uyulması zorunlu, kesin bir karar olduğu halde, bu hükümlere aykırı olarak işin ................. istikametinde 250 metre boyunda, 16 metre genişliğinde ve 5 metre yüksekliğinde köprü yaptırılacak şekilde ihaleye çıkarılması ve ihalenin buna göre sonuçlandırılması sonucu yukarıda belirtilen 2863 sayılı Kanun hükümlerine aykırı davranılmış olmaktadır.

Diğer taraftan sözleşme dosyası incelendiğinde; ............. Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığının hazırlayıp onayladığı avan proje ile 1.keşifte, Kapalı Teklif Usulü ile İhale Şartnamesinde, Sözleşmede, isteklilere gönderilen davet yazılarında, ihale kararı onay belgesi ve diğer tüm belgelerde köprülü kavşağın esas alındığı, ............. Köprü ve Altgeçit İnşaatı Teknik Raporunda köprü ile ilgili olarak aynen;

"........... yönünden gelen trafiği kesintisiz olarak .......... istikametine aktarmaktadır. Köprü boyu yaklaşık 250 m. olup, köprü genişliği 2 gidiş 2 geliş olmak üzere 8 x2=16 m. genişliğindedir. Köprünün yüksekliği 5' m.dir" denildiği,

Koruma Kurulunun köprü yapımını uygun görmeyen açık ve net kararına rağmen hem köprülü kavşak yapımının ihale edildiği, hem de sözleşme ve şartnameye eklenen "Not" ta,

"1) 3 adet alternatif proje ve maket hazırlanacaktır.

2) ............. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan yapım izni alınmadığı sürece işe başlanılamayacak ve başlandığı sürece yüklenici ödemelerde hak iddia etmeyecektir."

denilerek Koruma Kurulu Kararı doğrultusunda ihaleyi üstlenen firmanın hazırlayacağı üç proje ve maketten birine göre işlem yapılacağının kabul edildiği görülmektedir.

Bu durumda, kavşak yapımı ihalesi sonuçlandırılmış olduğu halde henüz kesin proje, maket ve dolayısıyla maliyet hesabının bulunmadığı, gerek Büyükşehir Belediyesi, gerekse ihaleye katılan istekliler ve ihaleyi üstlenen firma açısından belirsizlik ortamının oluştuğu anlaşılmaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 2'nci maddesinin ilk fıkrasının

"Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır." şeklindeki hükmü karşısında söz konusu ihalede, sözleşme düzenlendikten sonra avan projede yapılacak değişikliğin yaratacağı belirsizlik, bu fıkradaki "açıklık ve rekabetin sağlanması" ilkesine aykırılık yaratmaktadır. Zira proje değişikliğinin, uygulama ve detay projelerde değil, işin esasını etkileyecek şekilde avan projede yapılacağı, bu nedenle teklif veren isteklilerin tekliflerini neye göre hazırladıklarının dahi bilinmediği, ortada somut bir avan proje olmayışının ihalede açıklık ve rekabeti engellediği görülmektedir.

Anılan 2'nci maddenin beşinci fıkrasında ise;

"Arsası temin edilmemiş, mülkiyet ve kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış olan ve gerekli olduğu halde imar durumu, tip yapılarda tatbikat, diğerlerinde avan projeleri ve bunlara dayalı keşifleri bulunmayan yapım işlerinde ihaleye çıkılamaz."

denildiği, bu fıkra ile tip projeye dayalı olmayan yapım işlerinde, avan proje ve buna ilişkin keşifleri bulunmadıkça ihaleye çıkılamayacağının hükme bağlandığı, oysa ............. Köprülü Kavşak yapımı işinin ........................ yönünde köprü yapımını öngören avan proje ve keşifle ihale edildikten sonra köprünün bulunmadığı yeni bir proje ve keşif hazırlanacağı inşaatın mahiyeti, kapsamı ve maliyeti henüz bilinmeyen esas ve şartlara göre yürütüleceği anlaşılmakta ve bu durum söz konusu beşinci fıkra hükmüne aykırı olmaktadır.

Her ne kadar idare tarafından itiraz yazısında, Yapı İşleri Genel Şartnamesinin 19'uncu maddesinin "Yapım işlerine ilişkin bir sözleşmenin uygulanması sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmemiş olan iş artışı veya eksilişi zorunlu hale gelirse müteahhit 2886 sayılı kanun hükümlerine göre keşif bedelinin % 30'una kadar olan artış ve eksilişleri sözleşme ve şartnamesindeki hükümler çerçevesinde (süre hariç) yapmakla yükümlüdür." şeklindeki hükmüne istinaden ihale kalemleri arasında yer alan ......................-TL. tutarındaki köprü yapımından vazgeçilerek .......................- TL tutarındaki alt geçit miktarına arttırılabileceği ve bu artışın % 30 kapsamında düşünülebileceği iddia edilmekte ise de;

2886 sayılı Kanunun "Sözleşmede Belirtilen İşin Artış ve Eksilişi" başlıklı 63'üncü maddesinin, "Yapım işlerine ait bir sözleşmenin uygulanması sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya eksilişi zorunlu hale gelirse, müteahhit keşif bedelinin %30 oranına kadar olan değişikliğin süre hariç, sözleşme ve şartnamesindeki hükümler dairesinde yapmakla yükümlüdür." şeklindeki hükmüne göre sözleşmenin uygulanması sırasında, sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya eksilişinin zorunlu hale gelmesi durumunda keşif bedelinin %30'u oranında değişiklik yapılabilecektir. Oysa olayımızda işin niteliği değiştirilmekte köprülü kavşak yerine alt geçit yapılmak suretiyle işin esasında değişiklik yapılmak istenilmektedir.

Bu gerekçelerle sözleşmenin tescilinin mümkün olmadığına çoğunlukla karar verildi.


Cevapla
  • Benzer Konular
    Cevaplar
    Görüntüleme
    Son mesaj