TEHİR-İ İCRA NEDİR, NASIL TALEP EDİLİR

TEHİR-İ İCRA (İCRANIN GERİ BIRAKILMASI) NEDİR, UYGULAMADA NELER YAPILMALIDIR – AVUKAT MUSTAFA KARATAŞ

  1. GİRİŞ

 İcranın geri bırakılması kurumu 2004 Sayılı İcra İflas Kanunu 33. Maddede düzenlenmiştir. Buna göre alacaklı ilam veya ilam niteliğindeki belgelere dayanılarak icra takibini geçmişse takibe konu ilk derece mahkemesi kararını istinaf veya temyiz eden borçlu ödeme emrinin kendisine tebliğinden itibaren belirli bir teminat göstererek üst mahkemeden alacağı icranın geri bırakılması kararı ile icra işlemini üst mahkemeye intikal eden dosyanın akıbeti sonuçlanan kadar durdurabilir.

  1. TEHİR-İ İCRAYA KONU İLAMLAR

İcra İflas Kanunu ve HMK uyarınca bazı ilamlar kesinleşmeden icraya konabilirken bazı ilamlar ve kesinleşmeden icraya konulamaz. İcraya konulabilmesi için kesinleşmesi şart olan ilamlar;

1-Gayrimenkulün aynına ilişkin ilamlar

2-Aile ve kişiler hukukuna ilişkin ilamlar,

3-Yabancı mahkeme veya hakem kararlarının tenfizine ilişkin verilen ilamlar,

4-Menfi tespit veya istirdat (geri alım) davalarında verilen ilamlar,

5-Sayıştay ilamları,

6-İstihkak davasının kabulüne ilişkin karardaki yargılama gideri (Davanın reddi halinde ise kesinleşme gerekmemektedir.)

7-Bayrağına ve sicil kaydı olup olmadığına bakılmaksızın bütün gemilere ve bunlarla ilgili ayni haklara ilişkin ilamlar şeklinde sıralayabiliriz.

Burada sayılan ilamlar dışında kalan ilamların kesinleşmeden icraya konu edilebileceği gözetilerek bu ilamlar hakkında tehir-i icra kararı alınması mümkün olabilecektir.

Kesinleşmeden icraya konulamayacak bir ilam, kesinleşmeden icraya konulursa, borçlu buna karşı icra mahkemesinde (süresiz) şikâyet yoluna başvurulabilir. Bu şikâyet üzerine, icra mahkemesi, ilamlı takibin iptaline karar verir.

Yine önemle belirtmek gerekir ki; Kesinleşmeden icraya konulamayan ilamlardaki yargılama giderleri ve tazminat (ve bunun faizi) ilamdan ayrılamaz ve ilamın yargılama giderlerine ve tazminata ilişkin bölümü de hüküm kesinleşmeden icraya konulamaz.

  1. TEHİR- İ İCRA KARARI ALMAK İÇİN İZLENMESİ GEREKEN USUL

 İcranın geri bırakılması usulü ilamlı takibin açılıp borçluya tebliğ edilmesinden sonra başlar. Tebliğ işleminden sonra borçlu icraya konu olan dava dosyasını icranın geri bırakılması talepli olarak temyiz yahut istinaf ettiğine dair ilk derece mahkemesinden bir derkenar alır ve derkenarla birlikte icra dosyasına talep açar.

Derkenarla birlikte icra dosyasına talep açılmasının ardından icranın geri bırakılması kararını Bölge Adliye Mahkemesi’nden yahut Yargıtay’dan alabilmek için dosyaya teminat sunulmalıdır. Teminatın tutarı dosya borcunun toplam bedeli + üç aylık faiz olarak hesaplanan tutardır.

Borçlu teminat için belirlenen rakamı nakit yatırabilir, banka teminat mektubu veya nakde çevrilebilecek gayrimenkul göstererek de yapabilir. Ancak gayrimenkul göstererek yapması halinde bu gayrimenkul üzerinde haciz bulunmamalıdır.

Borçlunun teminatı uygun görülürse borçlu, icra müdürlüğüne başvurarak icranın geri bırakılması kararını Bölge Adliye Mahkemesi’nden yahut Yargıtay’dan getirmek üzere altmış günlük mehil vesikası alacaktır. Altmış gün içinde icranın geri bırakılması kararı ile icra dosyası Bölge Adliye Mahkemesi’nden yahut Yargıtay’dan dosya hakkında onama ya da bozma kararı verilene kadar duracaktır. Borçlu altmış gün içinde Bölge Adliye Mahkemesi’nden yahut Yargıtay’dan icranın geri bırakılması kararını getiremezse tekrardan icra dairesine başvurarak otuz günlük ek mehil süresi talebinde bulunabilir. Borçlu bu ek süre içinde de icranın geri bırakılması kararı getirmezse alacaklı yatırılan teminatı icra dairesinden talep edebilir. Unutulmamalıdır ki teminat yatırılmadan mehil vesikası talep edilemez.

Bölge Adliye Mahkemesi’nden yahut Yargıtay’dan alınan icranın geri bırakılması kararı ile icra dosyası tamamen durur. Bölge Adliye Mahkemesi yahut Yargıtay ilam hakkında kararını verene kadar borcun tahsili için hiçbir işlem yapılamaz.

Bölge Adliye Mahkemesi yahut Yargıtay ilama konu olan kararı bozar ise borçlu teminat olarak yatırdığı tüm bedeli icra dairesinden geri alabilecektir. Bölge Adliye Mahkemesi yahut Yargıtay kararı onarsa alacaklı icra dosyasına teminat olarak yatırılan bedelden borcu tahsil edebilecektir.

  1. TEHİR-İ İCRA TALEBİNİN REDDEDİLMESİ

İcranın geri bırakılması talebi reddedilen borçlu, borcunu icra dairesine ödemek zorundadır. Aksi takdirde icra takibine devam eden alacaklı borçlunun mallarını haczedebilir, muhafaza altına alıp satabilir.

Borçlu, borcu olmadığı bir parayı ödemek durumunda kaldığını iddia ediyorsa alacaklıya karşı istirdat davası açabilir.

İcranın geri bırakılması talebi reddedilen veya icranın geri bırakılması talebinde bulunmayan borçlu, borcunu icra dairesine ödemeden önce, hükmün verildiği tarihten sonraki bir dönemde borcun itfa edilmiş veya zamanaşımına uğramış olduğunu ileri sürerek, alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açabilir. Ancak borçlu, hükmün verildiği tarihten önce borcunu ödemiş olduğunu ileri sürerek alacaklıya karşı menfi tespit davası açamaz. İcra mahkemesinin icranın geri bırakılmasına karar vermiş olması nedeniyle ilamlı icra takibin devam ettirmeyen alacaklı, genel mahkemede borçluya karşı dava açarak alacağının halen mevcut olduğunun tespitini isteyebilir.

  1. ZAMANAŞIMI

İlamın zamanaşımına uğradığı veya zamanaşımının kesildiği veya tatile uğradığı iddiaları icra mahkemesi tarafından resmi vesikalara müsteniden incelenerek icranın geri bırakılmasına veya devamına karar verilir. Alacaklı, icranın geri bırakılması kararının kesinleştiğinin kendisine tebliğinden sonra, zamanaşımının vaki olmadığını ispat sadedinde ve 7 gün içinde umumi mahkemelerde dava açabilir. Aksi takdirde icrası istenen ilamın zamanaşımına uğradığı hususu kesin hüküm teşkil eder.

 

 

Bir cevap yazın