kararara.com

Yargı Kararı Arama Motoru

 

 

Ana Sayfa      Karar Ekle      Hakkımızda      İletişim      Arama Yardımı

 

 

 

 

11. Hukuk Dairesi 1996/3621 E., 1996/4800 K.

HAKEM SEÇİMİ

TAHKİM ŞARTI

TAŞIMA SÖZLEŞMESİ

İçtihat Metni

T.C.
Y A R G I T A Y
Onbirinci Hukuk Dairesi

E. 1996/3621
K. 1996/4800
T. 28.6.1996


ÖZET : Taraflarca sözleşmeye eklenen tahkim klozunda, anlaşmanın Türk Hukukuna
göre yorumlanması ve uygulanması gerektiği de belirlenmiş bulunması
karşısında, tarafların hakem seçiminden çekinmeleri halinde dahi Türk
Hukukuna göre, taraf hakeminin mahkemece seçileceği kabul edildiğine nazaran,
taraflarca seçilen hakemlerin, üçüncü hakemi seçememeleri halinde yasal
düzenlemedeki ilke gereğince, üçüncü hakemin mahkemece seçilmesi mümkün ve
yasa gereğidir. Zira, Usul Kanunumuzdaki hakemlerin sayısı ve seçim şekline
ilişkin hükümler emredici değil, sözleşmenin tamamlanmasına ilişkin
tamamlayıcı kurallardır. Bu tür kuralların yorumlanmasında ilke, hukuki
işlemi geçersiz hale getirmek değil, aksine o işlemi ayakta tutmaya yönelik
bir yorum tarzı yapmaktır.

İlk oturumda davaya karşı diyecekleri olmadığını açıklayarak tahkim iradesinin
geçerli ve var olduğunu benimsemiş olan davalı tarafın, cevap süresi
geçtikten sonraki itirazına ise davacı taraf muvafakat etmemiştir.

Bu durumda, üçüncü hakem seçimi konusunda mahkemece bir karar verilmesi
gerekirken, aksine düşüncelerle ve tahkim şartının geçersiz kaldığından
bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

(1086 s. HUMK. m. 516, 520)

Taraflar arasındaki davadan dolayı, (Beyoğlu İkinci Asliye Ticaret
Mahkemesi)’nce verilen 13.3.1996 tarih ve 759-125 sayılı hükmün temyizen
tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi
içinde verildiği anlaşılmış olmakla; dosyadaki kağıtlar okundu, gereği
konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında yapılan Charter Party Deniz
Taşıma Sözleşmesi’nin 34. maddesi gereğince, uyuşmazlık halinde tahkim
şartının öngörüldüğünü, tarafların kendi hakemlerini seçtiklerini, 3. hakemin
ise seçilen hakemlerce seçilmesi gerektiği halde, bunların 3. hakem seçimi
hususunda anlaşmaya varamadıklarını ileri sürerek, deniz taşıması konularına
vakıf bir hakemin, 3. hakem olarak mahkemece seçilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, ilk duruşmada bu talebe karşı diyeceğinin olmadığını açıklamış
ve fakat süresi dışında verdiği cevap dilekçesinde, taşıma sözleşmesinin
tahkime ilşikin 34. maddesi uyarınca 3. hakemin, mahkemece seçilmesine dair
bir düzenleme getirilmediğinden, tahkim sözleşmesinin hükümsüz kaldığını
beyanla, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; toplanan delillere göre, taşıma sözleşmesinin 34. maddesinde
hakemlerin anlaşamaması halinde 3. hakemin mahkemece seçileceğine dair bir
açıklık bulunmadığı, HUMK.nun 520. maddesinin de tatbik kabiliyetinin
bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki Charter Party esasına göre düzenlenen navlun sözleşmesinin
konu ile ilgili 34. klozunda çıkabilecek uyuşmazlık halinde, bu uyuşmazlığın
Türk Hukukuna göre üç hakem tarafından hakemlerce çözümlenmesi gerektiği
hükme bağlanmış, hakem seçim prosedüründe ise, iki hakemin taraflarca
seçileceği, 3. hakemin ise, tarafların seçtiği hakemler tarafından seçileceği
konusunda anlaşmışlardır.

Dosya kapsamına göre, tarafların tahkim anlaşması iradesi çerçevesinde kendi
hakemlerini seçtikleri ve fakat seçilen bu hakemlerin üçüncü hakem seçimi
konusunda mutabakata varamadıkları, bunun üzerine sözleşmenin tarafı olan
davacının üçüncü hakem seçimini bu dava ile mahkemeden talep ettiği
anlaşılmaktadır.

HUMK.nun hakem seçimi konusunda getirdiği ilkeye göre, sözleşmede aksi
kararlaştırılmadıkça hakemlerin üç kişi olmak üzere mahkemece seçileceği
öngörülmüştür. Yine aynı maddeye göre, hakemlerin taraflarca seçileceği
tahkim şartı veya anlaşmasında kararlaştırılmış olsa bile, taraflardan biri
kendi hakemini seçmekten kaçınırsa, taraf hakeminin dahi böyle bir halde
mahkemece seçileceği kabul edilmiştir. Görüldüğü gibi, Türk Usul Hukuku
sistemine göre sözleşmede aksine ve açıkça bir hüküm olmadığı takdirde
hakemler mahkemece seçilecektir. Diğer bir deyişle, taraflarda tahkim
anlaşması iradesi geçerli ve mevcut olduğu takdirde hakem seçiminde ilke
olarak mahkemeler görevlidir.

Taraflarca sözleşmeye eklenen tahkim klozunda anlaşmanın Türk Hukukuna göre
yorumlanması ve uygulanması gerektiği de belirlenmiş bulunması karşısında,
tarafların hakem seçiminden çekinmeleri halinde dahi Türk Hukukuna göre,
taraf hakeminin mahkemece seçileceği kabul edildiğine nazaran, taraflarca
seçilen hakemlerin üçüncü hakemi seçememeleri halinde, yasal düzenlemedeki
ilke gereğince, üçüncü hakemin mahkemece seçilmesi mümkün ve yasa gereğidir.
Zira, Usul Kanunumuzdaki hakemlerin sayısı ve seçim şekline ilişkin hükümler
emredici değil, sözleşmenin tamamlanmasına ilişkin tamamlayıcı kurallardır.
Bu tür kuralların yorumlanmasında ilke, hukuki işlemi geçersiz hale getirmek
değil, aksine o işlemi ayakta tutmaya, yani geçerli olmaya yönelik bir yorum
tarzı yapılmalıdır. Nitekim, Dairemizin de bilinen ve kökleşmiş uygulaması bu
yoldadır.

Kaldıki somut olayda, taraf hakemlerinin 3. hakemi seçememeleri üzerine açılan
bu davada, davalı taraf cevap süresi içerisinde bu talebe karşı çıkmamış
aksine, ilk oturumda davaya karşı diyecekleri olmadığını açıklayarak tahkim
iradesinin geçerli ve var olduğunu benimsemiş bulunmaktadır. Davalı tarafın
daha sonraki itirazına ise, davacı vekili 13.3.1996 tarihli dilekçesiyle
muvafakat etmemiştir.

O halde, yukarıdaki açıklamalar dikkate alınarak üçüncü hakem seçimi konusunda
mahkemece bir karar verilmesi gerekirken, aksine düşüncelerle ve tahkim
şartının geçersiz kaldığından bahisle davanın reddine karar verilmiş olması
doğru görülmemiş ve kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

S o n u ç : Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz
itirazlarının kabulüyle kararın (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcın
isteği halinde temyiz edene iadesine, 28.6.1996 tarihinde oybirliğiyle karar
verildi.

 

 

 

Bu site telif yasaları kapsamında koruma altındadır.

Site içeriğinin ticari amaçla kopyalanması ve kullanılması yasaktır.

Copyright 2010 BETA